حرفه وفن

تصفیه الکترونی آب

تصفیه الکترونی آب

تصفيه آب به روش يون سازی يکی از شيوه های نوين جهت حذف ميکرو ارگانيزم های موجود در آب مانند ميکروب ها، ويروس ها و باکتری ها است. هر چند خاصيت ميکرب زدايی فلزاتی چون نقره و مس از زمان های قديم بر انسان ها پوشيده نبوده است ولی از ظهور اولين سيستم های تجاری تا کنون زمان زيادی نمی گذرد. اين روش ها برای اولين بار توسط موسسات تحقيقات فضايی به عنوان روشی جهت جايگزينی کلر در تصفيه آب استفاده شده ولی به مرور زمان و با توجه به مزايای فراوانی که نسبت به روش های معمولی گندزدايی در اين تکنولوژی وجود دارد، جايگاه مناسبی در بازار تجاری برای آن لحاظ شده و به سرعت در حال گسترش می باشد. هم اکنون از کلر به عنوان ماده ضدعفونی کننده استفاده می شود که اين ماده علاوه بر مضر بودن برای سلامتی انسان توانايی حذف همه ميکرو ارگانيزم ها را دارا نمی باشد. به عنوان مثال کلر بر روی ويروس ها تقريبا هيچ اثری ندارد. لذا استفاده از روشی که اولا توانايی حذف تمامی ميکرو ارگانيزم ها از جمله ميکروب ها، ويروس ها و باکتری ها را دارا باشد و ثانيا کمترين ضرر را برای سلامتی انسان داشته باشد و ثالثا بتوان آن را به آسانی نگهداری و راه اندازی نمود قاعدتا روش نوين و برتر خواهد بود. به نظر می رسد روش تصفيه الکترونيکی آب علاوه بر دارا بودن محاسن کلر از برتری هايی چون حذف تمامی ميکرو ارگانيزم ها، سازگاری با محيط زيست، نصب و راه اندازی و نگهداری آسان، کنترل دقيق عملکرد و هزينه های اقتصادی کمتر نسبت به روش های معمول نيز برخوردار است. در اين مقاله ابتدا به مبانی عملکرد روش آيونايزر اشاره شده سپس مزايای آن با معمول ترين روش مقابله با ميکرو ارگانيزم ها در آب يعنی کلر مقايسه می شود که اين بررسی از جهات مختلف مانند ميزان ميکروب زدايی، تاثير آن بر انسان و دقت عملکرد می باشد.

مقدمه
انسان از ديرباز با مشکل آلودگی آب رو به رو بوده است. بنا به اسناد تاريخی يونانيان باستان برای اولين بار به خاصيت گندزدايی مس پی بردند. مصريان نيز آب مصرفی خود را برای مدت طولانی در ظرف های نقره نگهداری می کردند و يا در ميان قشر فقير با قرار دادن سکه های نقره در ظرف حاوی آب قابل شرب از فساد آن جلوگيری می کردند که اين امر حاکی از آشنايی انسان با خاصيت پاک کنندگی مس و نقره است. امروزه مس به عنوان بهترين نابود کننده جلبک و خزه شناخته شده است. از اکسيد مس و سولفات مس در صنعت به عنوان ضد خزه و نابود کننده قارچ استفاده می شود
.
با اضافه کردن مس به رنگ و محافظ چوب، خاصيت ضد قارچ و ضد خزه به آن داده می شود.
استفاده از خاصيت گندزدايی نقره نيز بسيار متداول است معمولا از سکه های نقره ای برای جلوگيری از فساد شير استفاده می شود فلز نقره به عنوان يک ضد باکتری قوی در افرادی که در معرض سوختگی قرار گرفته اند استفاده می شود و چند قطره از محلول نيترات آن می تواند از چشم نوزادان در مقابل اثرات عفونت ناشی از بيماری سوزاک جلوگيری کند.هر چند اين تکنولوژی برای اولين بار توسط
NASA در سفينه فضايی آپولو به کار رفت ولی در حال حاضر اين تصفيه کننده ها در نيمی از خطوط هوايی جهان استفاده می شوند و اکثر کشتی های مسافربری به اين سيستم مجهز می باشند.

گندزدايی و تصفيه الکترونيکی آب

هنگامی که يون های نقره و مس در آب آزاد می شوند تبديل به ذرات کاتيونی می شوند که نقش يک ويروس کش و ميکرب کش قوی با قابليت نابودی فراوان را بازی می کنند. عمل گندزدايی زمانی آغاز می شود که سطح خارجی ميکرو ارگانيزم ها که ذاتا دارای بار منفی هستند به علت پديده الکترو استاتيکی توسط يون های مس و نقره محاصره می شوند اين فرآيند مانع از ادامه فعاليت زيستی ميکروب ها، باکتری ها و ويروس ها شده و به تدريج آن ها را از بين می برد.
در عمل برای ايجاد فرآيند يونيزاسيون از الکترودهايی استفاده می شود که از ترکيب نقره و مس ساخته شده اند با قرار گرفتن اين الکترودها در مسير حرکت آب و ايجاد اختلاف پتانسيل در دو سر الکترود، جريان بسيار کمی از ميان دو الکترود عبور می کند که اين پديده موجب جدا شدن يون ها از الکترود و افزوده شدن آن به آب است در صورت تداوم اين عمل می توان با کنترل مقدار جريان عبوری از الکترودها ميزان يون های مس و نقره را در آب کنترل نمود. البته بايد توجه نمود که ميزان يون ها نبايد از سطوح استاندارد برای آب شرب افزايش پيدا کند. بنا به استاندارد موسسه (
EPA
) مقدار مس مجاز در آب 3/1 ذره در ميليون و مقدار نقره مجاز يک دهم مقدار مس يعنی 100 ذره در ميليارد است برای تنظيم سطوح يون های مس و نقره در آب بايد ميزان آن ها در آب را به صورت الکترونيکی يا شيميايی اندازه گيری شود.
معمولا نسبت بين يون های مس و نقره در کاربردهای مختلف متفاوت است ولی عموما به صورت يک به ده در نظر گرفته می شود. ترتيب نسبت الکترودها به گونه است که اولا آب از ميان آن عبور می کند ثانيا در صورت لزوم تميز شده يا تعويض گردد. با عبور آب از ميان الکترودها و با برقراری جريان الکتريکی سطحی ترين لايه الکترود به صورت يون مثبت رها شده و در آب رها می شود در صورتی که اين يون با باکتری ها، ويروس ها و ميکروب ها برخورد کند به علت نيروی الکترومغناطيسی جذب آن ها می شود و با محاصره کامل آن ها فرآيند گندزدايی کامل می شود

 

معمولا خزه ها و جلبک ها توسط يون های مس از بين می روند و باکتری ها و ويروس ها توسط يون نقره از بين می روند.
معمولا ميزان جريان توسط يک سيستم الکترونيکی کنترل می شود که توسط آن می توان با توجه به مشخصات آب تحت فرآيند، مانند ميزان ناخالصی و هدايت آب مقدار جريان را تنظيم نمود که اين اطلاعات در قسمت کنترل و ثبت نمايش داده می شود. همچنين در صورت قطع جريان آب نيز بايد الکترودها از مسير خارج شوند. با توجه به اين که يون ايجاد شده در آب خارجی ترين سطح الکترودها است و با توجه به اين که جريان الکتريکی از آند به سمت کاتد هدايت می شود لذا پيش بينی می شود که يکی از الکترودها سريع تر از ديگری تحليل می رود برای جلوگيری از اين فرآيند قسمت کنترل با ترتيب خاص محل الکترودهای مثبت و منفی را تعويض می کند تا ميزان تحليل هر دو به يک صورت انجام شود.

مزايای گندزدايی الکترونيکی آب
از مهم ترين مزايای اين روش حذف کامل ويروس، باکتری و خزه و جلبک به شکل همزمان است که اين اهداف با هيچ يک از روش های کنونی قابل اجرا نمی باشد.
همان طور که اشاره شد با آزاد سازی يون های مس و نقره در آب به علت مثبت بودن بار الکتريکی اين يون ها و همچنين پلاريته منفی غشا سلولی ميکرو ارگانيزم های موجود در آب توسط يونهای مثبت احاطه می شوند که اين امر از روند طبيعی جريان حيات اين سلول ها جلوگيری کرده باعث از بين رفتن آنها می شود. در مورد جلبک ها و خزه ها نيز يون های مس و نقره به آمينو اسيدهای حاوی گوگرد در پروتئين های لازم در فرآيند فتوسنتز هجوم برده باعث اختلال در اين فرآيند شده و مرگ زود هنگام سلول های جلبک و خزه را باعث می شود.
يکی ديگر از مزايای گند زدايی به روش الکترونيکی خاصيت ماندگاری اثر ضدعفونی است که تقريبا هيچ يک از روش های معمول چنين خاصيتی ندارد.

+ نوشته شده در  جمعه بیست و سوم آذر 1386ساعت 21:34  توسط بهفر  | 

پیام های زیست محیطی

 

پیام های زیست محیطی

پی ریزی اقتصاد زیست محیطی بسیار دشوار به نظر می رسد ولی تقریباً همه ی اجزاء آن هر یک حداقل در یک کشور جهان محقق شده است؛ مثلاً، چین نرخ باروری خود را به کمتر از دو فرزند به ازای هر زن تقلیل داده است و احتمالاً تا چند دهه ی آینده به ثبات جمعیتی دست خواهد یافت.

دانمارک احداث نیروگاه های زغال سوز را ممنوع کرده است. رژیم اشغال گر قدس پیشتاز فنّاوری های نو در زمینه ی افزایش بهره وری آب بوده است. کره ی جنوبی به تپه ها و کوهستان ها لباس سبز پوشانده است. کاستاریکا برای اتکال کامل اقتصادی به انرژی های نو، برنامه ای را در سطح کشور به اجرا گذارده است. آلمان در زمینه ی تغییر سیاست های مالیاتی و کاهش مالیات بر در آمد و جبران آن از طریق مالیات بر انرژی پیش قدم شده است. ایسلند اوّلین اقتصاد متکی بر هیدروژن جهان را طرح ریزی کرده است.

آمریکا فرسایش خاک را از سال 1982 تا کنون حدود 40 درصد کاهش داده است. هلند به جهان نشان داده است که چگونه می توان نظام حمل و نقلی ایجاد کرد که در آن، دوچرخه در افزایش تحرک مردم و بهبود کیفیت زندگی شهری نقش اصلی را داشته باشد. فنلاند مصرف قوطی های نوشابه ی یک بار مصرف را ممنوع کرده است. اکنون مسئله این است که هر کشور سعی کند تمامی قطعات اقتصادی زیست محیطی را کنار هم قرار دهد.


+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم آذر 1386ساعت 8:17  توسط بهفر  | 

باران های اسیدی

 

باران های اسیدی:

یکی از مشکلات جدی محیط زیست که امروزه بشر در اکثر نقاط جهان با آن درگیر است، باران اسیدی می‌باشد. باران اسیدی به پدیده‌هایی مانند مه اسیدی و برف اسیدی که با نزول مقادیر قابل توجهی اسید از آسمان همراه هستند، اطلاق می‌شود.

باران هنگامی اسیدی است که میزان PH آب آن کمتر از 5،6 باشد. این مقدار PH بیانگر تعادل شیمیایی بوجود آمده میان دی‌اکسید کربن و حالت محلول آن یعنی بی‌کربنات ( HCO3 ) در آب خالص است.

باران اسیدی دارای نتایج زیانبار اکولوژیکی می‌باشد و وجود اسید در هوا نیز بر روی سلامتی انسان اثر مستقیم دارد. همچنین بر روی پوشش گیاهی تأثیرات نامطلوبی می‌گذارد.


دید کلی
در چند دهه اخیر میزان اسیدیته آب باران ، در بسیاری از نقاط کره زمین افزایش یافته و به همین خاطر اصطلاح باران اسیدی رایج شده است. برای شناخت این پدیده سوالات زیادی مطرح گردیده است که به عنوان مثال می‌توان به این موارد اشاره کرد: چه عناصری باعث تغییر طبیعی باران می‌شوند؟ منشا این عناصر چیست؟ این پدیده در کجا رخ می‌دهد؟

معمولا نزولات جوی به علت حل شدن دی‌اکسید کربن هوا در آن و تشکیل اسید کربنیک بطور ملایم اسیدی هستند و PH باران طبیعی آلوده نشده حدود 5.6 می‌باشد. پس نزولاتی که به مقدار ملاحظه‌ای قدرت اسیدی بیشتری داشته باشند و PH آنها کمتر از 5 باشد، باران اسیدی تلقی می‌شوند.

تاریخچه
پدیده باران اسیدی در سالهای پایانی دهه 1800 در انگلستان کشف شد، اما پس از آن تا دهه 1960 به دست فراموشی سپرده شد. « اسمیت » در سال 1873 واژه باران اسیدی را برای اولین بار مطرح کرد. او پی برد که ترکیب شیمیایی باران تحت تاثیر عواملی چون جهت وزش باد ، شدت بارندگی و توزیع آن ، تجزیه ترکیبات آبی و سوخت می‌باشد. این محقق متوجه اسید سولفوریک در باران شد و عنوان نمود که این امر ، برای گیاهان و اشیا واقع در سطح زمین خطرناک است.

« موتا » و « میلو » در سال 1987 عنوان داشتند که دی‌اکسید کربن با اسید سولفوریک و اسید نیتریک عوامل اصلی تعیین کننده میزان اسیدی بودن آب باران هستند، چرا که در یک فاز آبی به صورت یونهای نیترات و سولفات در می‌آیند و چنین یونهایی به آب باران خاصیت اسیدی می‌بخشند.

عوامل موثر در اسیدیته باران
آب باران هیچگاه ، کاملا خالص نبوده و با پیشرفت صنعت بر ناخالصیهای آن افزوده شده است. ناخالصی طبیعی باران بطور عمده ناشی از نمکهای دریایی است و گازها و دودهای ناشی از فعالیت انسان در فرآیند ابرها دخالت می‌کنند.

آتش سوزی جنگلها نیز ، از جمله عواملی است که در میزان اسیدیته آب باران نقش دارد. فرآیندهای بیولوژیکی ، آتشفشانی و فعالیتهای انسان ، مواد آلوده کننده جو را در مقیاس محلی ، منطقه‌ای و جهانی در فضا منتشر می‌کنند. به عنوان مثال ، در صورت وجود جریانات باد در نواحی صنعتی ، مواد خارج شده از دودکشهای کارخانه‌ها در سطح وسیعی در فضا پراکنده می‌شوند.

اسیدهای موجود در باران اسیدی
اسیدهای عمده در باران اسیدی ، اسید سولفوریک و اسید نیتریک می‌باشد. بطور کلی این اسیدها به هنگام حمل توده هوایی که آلاینده‌های نوع اول مثل و را دربر دارند، بوجود می‌آیند. از این رو معمولا محل نزول باران اسیدی دورتر از منبع آلاینده‌ها می‌باشد. باران اسیدی یک مشکل آلودگی است که به علت حمل دوربرد آلاینده‌های هوا توسط باد حد و مرز جغرافیایی نمی‌شناسد.

منابع تولید دی‌اکسید گوگرد
بطور کلی در مقیاس جهانی بیشتر بوسیله آتشفشانها و توسط اکسایش گازهای گوگرد حاصل از تجزیه گیاهان تولید می‌شود. این دی‌اکسید گوگرد طبیعی معمولا در قسمتهای بالای جو انتشار می‌یابد. بنابراین غلظت آن در هوای پاکیزه ناچیز می‌باشد. منبع عمده تولید ناشی از فعالیتهای انسانی احتراق زغالسنگ می‌باشد.

دی‌اکسید گوگرد بوسیله صنعت نفت به هنگام پالایش نفت یا تصفیه گاز طبیعی مستقیما یا به صورت در هوا انتشار می‌یابد. بیشتر کانیهای با ارزش در طبیعت به صورت سولفید یافت می‌شود. بنابراین هنگام استخراج و تبدیل آنها به فلز آزاد مقداری در هوا آزاد می‌شود و در اثر ترکیب با ذرات ریز بخار آب به تبدیل می‌گردد و در اثر کاهش دما در قسمتهای بالای جو به صورت باران اسیدی به زمین برمی‌گردد.

منابع تولید اکسیدهای نیتروژن
در هوای غیر آلوده به مقدار کم در اثر ترکیب اکسیژن و نیتروژن موجود در هوا هنگام رعد و برق ، وجود دارد و همچنین مقداری هم از رها شدن اکسیدهای نیتروژن از منابع زیستی حاصل می‌شود، اما که به عنوان آلاینده جوی محسوب می‌شود، از نیروگاهها و دود اگزوز خودروها ناشی می‌شود.

باران اسیدی در آمریکای جنوبی
پیرامون معضل باران اسیدی ، به ویژه در مورد مناطق صنعتی که میزان PH کمتر از 3 دارند، تاکنون مقالات زیادی منتشر شده است. با وجود این بعضی از محققین معتقدند که برخی از این مقالات مستند نیستند و PH طبیعی باران توسط فعالیتهای مختلف انسانی ، چنان تغییر می‌کند که تعیین یک استاندارد ، غیرممکن می‌باشد. در ارتباط با این مطلب می‌توان مثالهایی از آمریکای جنوبی زد. جایی که میزان PH آب باران ، هم در جنگلهای آمازون و هم در شهرهای سائوپائولو و ریدوژانیرو و باربر 4،7 است. در جنگل آمازون موارد زیر در اسیدی شدن تاثیر اساسی دارند:

اسیدسولفوریک که خود از اکسید شدن سولفید هیدروژن (از مواد فرار مناطق مردابی) تشکیل می‌شود.

اسید آلی که از سوختن مواد آلی بوجود می‌آید.

عملکرد و آثار بارانهای اسیدی که بطور طبیعی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است، ما را به سوی رخدادها زیستی فاجعه‌آمیز هدایت می‌کند. با وجود اینکه این پدیده منشا طبیعی دارد، محققان بر این باورند که عملکرد انسان در این رابطه بسیار تاثیر گذار است.
باران قلیائی
نکته مهمی که باید به آن اشاره کرد، این است که در بعضی از مواقع ، PH آب باران حتی در جو بسیار آلوده هم در 5،6 ثابت باقی می‌ماند. دانشمندان این مسئله را به حضور ترکیبات قلیائی در کنار اسید نسبت می‌دهند.

چنانچه میزان ترکیبات قلیائی شدیدا افزایش یابد، PH باران به بیش از 7 نیز می‌رسد. در این صورت به جای باران اسیدی ، باران قلیائی خواهیم داشت. ضمنا گروهی از عناصر شیمیایی در جو وجود دارند که حالت اسیدی را طی واکنشهایی خنثی می‌کنند. خاک بیایانها ، منبع طبیعی و با ارزش این عناصر قلیایی است. از جمله منابع غیرطبیعی عناصر قلیایی آلوده کننده جو می‌توان به کارخانه‌های تولید کننده سیمان و فعالیتهای استخراج معادن اشاره نمود.

اثرات بوم شناختی باران اسیدی
آلاینده‌های نوع اول هوا مانند و آب باران را چندان اسیدی نمی‌کنند، اما این آلاینده‌ها می‌توانند طی چند ساعت یا چند روز به آلاینده‌های نوع دومی مثل و تبدیل شوند که هر دو در آب بسیار انحلال پذیر و جز اسیدهای قوی می‌باشند. در واقع تمام قدرت اسیدی در باران اسیدی ، به علت وجود این دو اسید است.

میزان تأثیر باران اسیدی بر روی حیات زیست شناختی در یک منطقه به ترکیب خاک و صخره سنگی که در زیر لایه سطحی زمین آن منطقه واقع است، بستگی دارد. مناطقی که در زیر لایه سطحی زمین گرانیت یا کوارتز دارند، بیشتر تحت تاثیر قرار می‌گیرند، زیرا خاک وابسته به آن ، ظرفیت کمی برای خنثی کردن اسید دارد. چنانچه صخره سنگی در زیر لایه سطحی زمین از نوع سنگ آهک یا گچ باشد، اسید بطور موثر خنثی می‌شود، زیرا کربنات کلسیم به صورت باز عمل کرده و با اسید وارد واکنش می‌شود.

تاثیر روی اکوسیستم آبی
دریاچه‌های اسیدی شده به علت شسته شدن سنگها بوسیله یون هیدروژن دارای غلظتهای بالای آلومینیوم هستند. قدرت اسیدی بالا و غلظتهای بالای آلومینیوم عامل اصلی کاهش جمعیت ماهیهاست. ترکیب زیست شناختی دریاچه‌های اسیدی شده به شدت دچار تغییر می‌شود و تکثیر ماهیها در آبهای دارای قدرت اسیدی بالا کاهش می‌یابد. وقتی PH خیلی پایین‌تر از 5 باشد، گونه‌های اندکی زنده مانده و تولید مثل می‌کنند. آب دریاچه‌های اسیدی شده اغلب زلال و شفاف می‌باشد و این به علت از بین رفتن زندگی گیاهی و جانوری این دریاچه‌ها می‌باشد.

تاثیر روی گیاهان و جنگلها
تاثیر باران اسیدی بر روی جنگلهای و محصولات کشاورزی را به دشواری می‌توان تعیین کرد. ولی با این وجود بررسیهای آزمایشگاهی حاکی از این هستند که گیاهان زراعی رشد یافته در شرایط بارانهای اسیدی رفتار متفاوتی نشان می‌دهند. محصولات برخی افزایش یافته و محصولات گروهی کاهش می‌یابد.
آلودگی هوا اثرات بدی روی درختان دارد. اسیدی شدن خاک ، مواد غذایی موجود در آن را شسته و از بین می‌برد. باران اسیدی که در جنگلها می‌ریزد، ازن و سایر اکسنده‌های هوا ، که درختان جنگلی در معرض آنها قرار دارند، تاثیر نامطلوبی روی درختان و پوشش گیاهی می‌گذارد و این تاثیرات نامطلوب وقتی با خشکسالی ، دمای بالا و بیماری و … همراه باشد، ممکن است باعث خشک شدن درختان شود.

جنگلهای ارتفاعات بالا بیش از همه تحت تاثیر ریزش باران اسیدی هستند. قدرت اسیدی در مه و شبنم بیش از باران است، زیرا در مه و شبنم آبی که موجب رقیق شدن اسید شود، کمتر است. درختان برگ ریز که با باران اسیدی آسیب می‌بینند، به تدریج برگهای خود را از بالا به پائین از دست می‌دهند و اکثر برگهای خشک شده در بهار بعدی تجدید نمی‌شوند.

بعضی از اثرات مهم باران های اسیدی که « فومارو » در سال 1997 نیز به آنها اشاره کرده است، عبارتند از:


مضر برای انسان : ایجاد تنگی نفس ، برونشیت ، التهاب ریه ، آنفلوآنزا و سرماخوردگی


تخریب جنگلها : ریختن برگها ، تخریب ریشه توسط باکتریها، کاهش روند رشد ، تقلیل میزان محصول دهی ، کم شدن قدرت حیات.


خطرناک برای دریاچه‌ها : مرگ صدها گونه زیستی


تسریع در خوردگی مواد : خوردگی وسایل نقلیه و بناهای تاریخی

+ نوشته شده در  جمعه شانزدهم آذر 1386ساعت 20:9  توسط بهفر  | 

آلودگی آب های ما

آلودگی آب های ما:

مرز شمالی کشور پهناور ما را آب های دریای خزر و مرز جنوبی آن را آب های خلیج فارس تشکیل داده است. که هزاران سال پیش علاوه بر استفاده برای رفت و آمد و حمل و نقل دریایی از نعمت های فراوان خدادادی در آنها ، نظیر انواع و اقسام ماهیهای لذیذ و میگو و به ویژه خاویار معروف دریای خزر برای تغذیه استفاده می شود. اما متاسفانه هر دوی این آب ها به علل و عوامل مختلف آلوده شده اند و آلودگی آن نیز روز به روز افزایش پیدا می کند.

دریای خزر :

شرایط زیست محیطی دریای خزر بسیار نا مطلوب است . چون این دریا بر عکس همه دریا ها که راهی به سوی آب های آزاد دارند ، بسته است . و چون با تمام وسعتش در محاصره خشکی قرار گرفته ، هر روز آلودگی بیشتری به آن اضافه می شود . این آلودگی ها ، تنوع زیادی دارند که از آلاینده های نفتی از چاه های فراوان نفت اطراف آن و غرق شدن کشتی نفت کش جمهوری اسلامی ایران (آذربایجان) در پاییز 1381 گرفته تا سموم کشاورزی و فلزات سنگین و مواد شیمیایی پخش شده از صنایع از طریق رودخانه های اورال ، ولگا ، ارس و فاضلاب های بنادر و شهری اطراف این دریا که همگی فاقد تصفیه خانه هستند تشکیل یافته است.

بدیهی است که نشت آلودگی های هوا و باران های اسیدی نیز به آن افزوده می شود. آلودگی آب دریای خزر و صدمات وارده بر نظام زیستی آبزیان باعث شده که از تعدادماهیها و گیاهان آبزی کاسته شود . بستر دریای خزر که روزی پوشیده از گیاهان زیبای دریایی بوده ، امروزه درر بعضی از بخش ها خالی از هر گونه موجود زنده گیاهی یا جانوری می باشد.

لایه های آلودگی در کف دریا روی هم انباشته شده است و لجن نفتی را بر طبق بررسی هایی تا 5/1 متر تشکیل داده است. و این مناطق را مناطق مرده می نامند چون خالی از زندگی است و گیاهان در آن رشد نمی کنند و جانوران می میرند. لجن های نفتی حتما گورستان بزگی از ماهیان و آبزیان شده است.

امضاء سند کنواسیون محیط زیست دریای خزر به کمک سازمان های بین المللی ، زیست محیطی را برای حفظ اکوسیستم این دریا به همراه داشت. خانم دکتر ابتکار ریاست سازمان حفاظت محیط زیست جمهوری اسلامی ایران طی یم مصاحبه مطبوعاتی « کنوانسیون تهران » را آغازی برای نجات دریای خزر قلمداد کرد.*

خلیج فارس :

آب های خلیج فارس که با شروع حمل و نقل توسط کشت های نفتکش و آمد و شد روز افزون کشتی های باری موتوری ، آلودگی آن آغاز شد در جریان دو دهه اخیر به علل و حوادثی که متعاقبا به آن اشاره خواهد شد ، شدیدا آلوده شده و نظام زیستی آن آسیب دیده است.

خلیج فارس با داشتن 25 پایانه ((ترمینال)) بزرگ نفت ، 30 درصد حجم ترافیک نفتکش های جهان را به خود اختصاص داده است . تنگه هرمز حد فاصل دریای عمان و خلیج فارس هر سال شاهد عبور 20 تا 30 هزار نفتکش از این محل است . نشت 15 هزار تن در- مقیاس متریک – مواد نفتی در اثر تراکم رفت و آمد نفتکشها ، این محل را به آۀوده ترین محیط زیست دریایی تبدیل کرده است .

به طور کلی 1/3 درصد میزان آلودگی نفتی جهان به این منطقه اختصاص دارد که این مقدار در واقع 47 برابر میانگین مقداری است که برای این ناحیه در نظر گرفته شده است . منطقه دریایی خلیج فارس دارای 34 حوزه نفت و گاز با 800 حلقه چاه تولیدی می باشد . فوران مهم در شرایط غیر معمولی می تواند فاجعه آفرین باشد.

دیگر آب ها:

آب رودخانه ها ، نهرها ، دریاچه ها ، منابع آبهای تحت الارضی و زیرزمینی دراثرعوامل گوناگون نظیر جریان آب فاضلابها ، کارخانه ها ، منازل با توجه به مصرف زیاد و روزافزون شوینده ها ، پاک کننده ها ، شامپوها و نظایر آن و همچنین مزارع کشاورزی ، سیفی کاری و باغات که از کود شیمیایی و سموم دفع آفات استفاده می شود و نیز مراکز دفن زباله به طور روزافزون آلوده شده و بدیهی است آبی را که ما می آشامیم به مقدار متفاوت آلودگیهایی بویژه شیمیایی به همراه دارد و تصفیه خانه ها هرگز قابلیت و امکان مقابله با تعداد زیادی مواد شیمیایی از این بابت و ترکیبات ناشی فعل و انفعالات شیمیایی آنها را ندارند و نخواهند داشت.

ما خود مسئول بدی کیفیت آب هستیم :

وقتی آب برای مصرف به اندازه کافی وجود ندارد ، به دلیل اینکه آب کثیف و آلوده شده است ، به بدی روش فاضلاب ها ، تاسیس کارخانه ها و شهر های صنعتی در محل های نا مناسب و روش های غلط آبیاری که از جمله عاملان آنه هستند باید توجه شود . در کشور سوئد که اغلب آب فراوان وجود دارد ، هم از جهت اینکه جمعیت این کشور نسبت به مساحتش کم است و از طرف دیگر بارش باران و رودخانه ها و نهرهای زیادی وجود دارد و در سالهای اخیر از بخش آلودگی ها به آب ها کاسته شده است.

در دهه 1960 و 1970 بخش های استان در زمینه ساخت تصفیه خانه ها اتصال دارند که کیفیت بالایی پیدا کرده اندو صنایع نیز از بخش آلودگی ها در فاضلاب ها کاسته اند. معهذا به علل مختلف کیفیت آب آشامیدنی در سوئد بد تر و بدتر می شود. به ویژه آب چاه های آب شیرین شخصی محتوی مقدار زیادی فلزات و نیترات است.

وضع آب در آینده:

زیاده روی و اسراف در مصرف آب از یک سو و اثرات خشکسالی ناشی از تغییرات آب و هوا به علت آلودگی هوا از سوی دیگر تهدیدی برای کمبود آب در آینده پیش بینی می شود . ولی کمبود آب به ویژه آب آشامیدنی تنها به عنوان دو مورد بستگی ندارد. بلکه آلودگی روز افزون آبهای آشامیدنی که همگی در آن سهمی داریم و مقصر هستیم ، خود ممکن است باعث کمبود شدید آب اشامیدنی سالم در آینده گردد که باید همگی ما ومسئولین ذی ربط به این خطر حیاتی توجه کنیم و جلوی آلودگیها را بگیریم . با توجه به این که موانع و مشکلات گوناگون در سر راه رسیدن به هدف وجود دارد.

 

+ نوشته شده در  جمعه شانزدهم آذر 1386ساعت 20:8  توسط بهفر  | 

نقش فضای سبز و اهمیت آن در زندگی انسان

ریشه ارتیاط و علاقه انسان به گیاه از سالهای بسیار دور و شاید از دوران انسانهای اولیه نشأت می گیرد. در طول تاریخ استفاده از گیاه مسیر تكاملی و اشتقاق علمی گسترده أی داشته است. در این راستا از زمان مهاجرت قوم ماد به فلات ایران ، مردم این سرزمین همواره در توسعه فضای سبز و كاشت گیاهان كوشا بوده اند به طوری كه روزگاری ایران به نام كشور گل وبلبل شهرت داشت. متأسفانه در دوران اخیر در كشور ما گیاهان مورد بی مهری بسیار قرار گرفته اند، بدین جهت بالا بردن سطح آگاهیهای مردم در مورد فضای سبز و آشنایی با خواص گیاهان ضرورتی است كه مانع بروز فاجعه نابودی شهرها بر اثر آلودگی هوا و محیط زیست می گردد. به همین منظور اهمیت دادن به نقش فضای سبز در زندگی انسانها و ایجاد علاقه بیشتر به درخت وگل وچمن در وجود هركس امری است بسیار مهم كه در اینجا به طور اختصار به مواردی از آن اشاره می شود كه امید است علاقه و تفكر بیشتری را برانگیزد و هركس بتواند مشوقی دلسوز برای ایجاد فضای سبز در محیط زندگی خود باشد:
۱) جذب پرتوها
دو دسته از پرتوهای خورشیدی تأثیرات چشمگیری بر بدن انسان و سایر جانداران باقی می گذارند. یكی از آنها پرتومادون قرمز و دیگری پرتو ماوراء بنفش است.
احساس آرامشی را كه انسان در سایه، به ویژه در سایه یك درخت احساس می كند تا حدی مربوط می شود به جذب پرتوهای مادون قرمز خورشید توسط درخت(نا گفته نماند كه كه پرتوهای مادون قرمز با طول موج بلند خود خاصیت گرمازایی دارند) و مقداری نیز به دلیل جذب پرتوهای ماوراء بنفش صورت می گیرد . امروزه تأثیرات پرتو ماوراء بنفش بربافت سلولی گیاهان و جانوران و همچنین خاصیت گندزدایی آن بخوبی روشن شده است بنابراین نقش درختان در حمایت از انسان و سایر جانداران در برابر آفتاب سوزان به خوبی روشن می شود.
۲) جذب گرد و غبار
درختان به سبب پراكندگی شاخ و برگ خود بر تمام زوایا و سطوح، همچون یك گردگیر عمل می كنند. اگر درخت را به دقت نظاره كنیم می توانیم تنه آن را به جای دسته و شاخ و برگ آن را به جای پرهای روی یك گردگیر معمولی كه در خانه بكار گرفته می شود ، تصور كنیم.
با این ویژگی ، درختانی كه در خاك ثابت مانده اند به منزله یك گردگیر كاشته شده در زمین نقش خود را ایفا می كنند.طی بررسیهای بعمل آمده یك هكتار از فضای سبز كه حدوداً ۲۰۰ درخت در آن كاشته شده باشد تا ۶۸ تن از گرد و غبار را در هر بارندگی در خود جذب می كند.كاملاً واضح است كه با وجود چنین درختانی زدودن ۶۸ تن گرد وغبار ، رایگان خواهد شد در صورتیكه بدون این درختان باید هزینه بسیاری را برای این كار اختصاص داد.
۳) تولید اكسیژن
هوای مورد نیاز انسان در روز حدود۱۵ كیلوگرم است. درحالی كه جذب غذای مورد احتیاج وی به آب ۵/۱ كیلوگرم و غذا ۵/۲ كیلوگرم می باشد.از این مقدار هوای سالم كه به بدن انسان وارد می شود ۷۸ درصد آن را نیتروژن و ۲۱ درصد آن را اكسیژن تشكیل می دهد. گازهای دیگر مانند گاز كربنیك، نئون و هلیوم به همراه اكسیدهای ازت و گوگرد مقدار بسیار ناچیزی از وزن هوا را تشكیل می دهند.مثلاً گاز كربنیك ۰۳ %گاز كربنیك سریعاً به مرگ انسان منتهی می شود. تأكید می شود كه مقدار زیادی از اكسیژن آزاد شده در طبیعت از طریق فضای سبز تولید می گردد. حال اگر درخت و فضای سبزی وجود نداشته باشد مشكل انسان در رابطه با وجود گازكربنیك در هوا و كمبود اكسیژن به خوبی نمایان می شود.علفها و چمنزارها اگر چیده و كوتاه نشوند سطح سبز زیادی را به وجود می آورند مثلاً یك متر مربع چمن چیده(بریده) شده به ارتفاع ۳-۵ سانتیمتر دارای ۶تا۱۰ مترمربع سطح سبز می باشد.در صورتی كه همین چمن در حالت كوتاه نشده در هر متر مربع دارای ۲۰۰متر مربع سطح سبز است.براساس این محاسبه تنها ۵/۱ مترمربع چمن كوتاه نشده میتواند به اندازه یك انسان در یك سال اكسیژن تولید كند.
۴) تولید فیتونسید:
بررسیهای دانشمندان علم محیط زیست نشان می دهد كه درختانی مانند گردو،كاج ، نراد،بلوط ، فندق، سروكوهی،اكالیپتوس،بید،افرا،زبان گنجشك و داغداغان از خود ماده ای به نام فیتونسید در فضا رها می سازند كه برای بسیاری از باكتریها و قارچهای تك سلولی و برخی از حشرات ریز اثر كشندگی دارد.در عین حال تولید چنین موادی توسط درختان برروی انسان اثر فرح بخشی دارد. دلیل این امر را دانشمندان چنین بیان می كنند:مغز انسان از دو نیمكره چپ و راست تشكیل شده است.نیمكره راست در تنظیم احساس غریزی و طبیعی انسان مانند احساس محبت،خواب و نیازهای دیگر طبیعی نقش دارد.در حالی كه نیمكره چپ كار به نظم كشیدن كارهای مكانیكی انسان مانند تنظیم وقت و سروقت حاضر بودن را بعهده دارد. انسان شهرنشین به دلیل درگیری در كارهای روزمره و شرایط محیط زیست شهری به مراتب كار بیشتری از نیمكره چپ خود می كشد كه ایت امر موجب اختلال بین دو نیمكره مغز و در نتیجه عملكرد طبیعی مغز انسان می گردد.دانشمندان پی برده اند كه درختان به سبب رهاسازی مواد شبیه فیتونسید می توانند تعادل بین دو نیمكره مغز را به خوبی برقرار ساخته و حالت طبیعی و آرام بخشی را به انسان ارزانی دارند.بنابراین نقش آرامبخشی درختان و فضای سبز به خوبی نمایان می گردد.
۵) تعدیل آب و هوا:
درختان با تعریق و تعرق خود نقش حساسی در كاهش دمای میكروكلیما و افزایش رطوبت نسبی هوا ایفا می كنند.دمای یك هكتار فضای سبز در مرداد ماه تا ۵/۴ درجه كمتر از فضای مجاور خالی از درخت است.و به همین نحو رطوبت نسبی درون یك فضای سبز تا۱۱% بیش از محیط خارج اندازه گیری شده است.با تعدیل دو پارامتر یاد شده ،فضای سبز، میكروكلیمایی به وجود می آورد كه آسایش فیزیكی مناسبی برای زیست انسان در پی دارد.
۶) موثر در كاهش آلودگی صدا:
در حالی كه آلودگی هوای تهران یا آلودگی جویهای سیاه رنگ و گندیده قابل رؤیت می باشد،بسیاری از شهروندان تهرانی جنجال هیاهوی اطراف خود را آگاهانه یا ناخودآگاهانه نادیده گرفته و آن را جزئی تفكیك ناپذیر از زندگی شهری می دانند. صدای گوش خراش فروشندگان دوره گرد با بلندگو، موتورسواران با سروصدا در هر ساعت از روز،اتومبیلها با اگزوز ناقص و بوق زدنهای بی مورد،مته های مختلف جهت كندن و لوله گذاری و با آسفالت خیابانها ، صدای بلندگوهای گوناگون ، فضای شهررا با آلودگی صوتی ،آلوده می سازند.
باید توجه كرد كه عادت به نوعی آلودگی دلیل برمصونیت در مقابل آن نیست بلكه عادت به معنای كاهلی ، و هرچه بیشتر مستهلك شدن و غرق شدن در آلودگی است.اخطاریه اتحادیه پزشكان مبنی برآلودگی صوتی را باید جدی تلقی كرد. هرصدای نا خواسته ای كه به گوش انسان برسد آلودگی صوتی محسوب می شود و حتی صدای موسیقی ملایمی كه به طور نا خواسته از خانه همسایه به گوش برسد آلودگی صوتی به حساب می آید زیرا خود مخل آسایش فرد است.عكس العمل انسان در برابر صدا بستگی به عوامل ذهنی مثل شدت صدا ، فركانس صدا و به عوامل عینی مانند مقبولیت یا عدم مقبولیت فرستنده صدا دارد.صداهای ملایم عكس العملهای خاصی را در انسان پدید می آورد هنگامی كه شدت صدا به ۷۰ یا ۸۰ دسی بل می رسد تأ ثیرات سر وصدا می تواند ایجاد كری موقتی یا دائمی كند،و آن در حالی است كه سلولهای گیرنده گوش به طور شدیدی در معرض صدا قرار گیرند.این تأثیرات بر انسان به طور مستقیم صورت می گیرد.تآثیرات غیر مستقیم صدای ناخواسته بر انسان غیر قابل لمس است.بی خوابی ،پاره شدن افكار ،كم حوصلگی ،عصبی بودن ، بروز بیماریهای روانی ، از عوارض صداهای ناخواسته است.
سبك شدن خواب ـ كاهش زمان خواب عمیق كه جزء آلودگیهای ناخودآگاه هستند.كاهش مدت رویا ـ پریدن از خواب بر اثر صداهای ناهنجار كه آلودگی آگاه شمرده می شوند.واكنشهای فوق به وسیله آلودگی صوتی معادل ۴۰-۵۰ دسی بل ایجاد می شود و حاصل این واكنشها بدون تردید ، كاهش بازده قدرت فكری و جسمی را در پی دارد.
● به علاوه واكنشهای اعصاب گیاهی انسان نیز به نسبت آلودگی متفاوت است:
۱) كاهش ضربان قلب و ناراحتی در آهنگ قلب و چرخه خون(افزایش احتمال سكته قلبی
۲) واكنشهای ناشی از فشار عصبی،در نتیجه تولید بیش از حد هورمون فرار آدرنالین و هورمون حمله آدرنالین می گیرد.
۳) دگرگونی آهنگ تنفس و نبض
۴) كاهش گرمای پوست
۵) كاهش واكنش مقاوم به صوت
۶) تنگی عروق
۷) اختلال در نظم متابولیسم بدن
۸) آلودگی صوتی غیرقابل تحمل كه خود موجب انحراف سیستم اعصاب گیاهی و حركتی شده كه در نتیجه این اختلال بر كل بدن مؤثر است.این جریان موجب بروز یك سلسله واكنشهای احساسی می گردد.مانند اختلال در حركت معده پیدایش تومور در معده و روده ، درد اعضاء درونی به صورت كنش و پیچش.
● رابطه بین سروصدا و سرطان:
براساس تازه ترین مطالعات انجام شده توسط پژوهشگران فرانسوی ، بین سر و صدا و بیماری سرطان در انسان رابطه ای نزدیك وجود دارد.این مطالعات جدید و نتایج حاصل از آن در آخرین شماره مجله فرانسوی(پاری ماچ) درج شده است.در آنجا آمده است:سروصدای شدید و تكرار آن باعث تضعیف عمومی مصونیت بدن انسان و در نتیجه تضعیف مقاومت وی در مقابل بیماریهای خطرناك می شود. بر اساس این مطالعات ، سروصدای زیاد بر ساختار هورمونهای بدن انسان تأثیر منفی می گذارد و باعث اخلال در كار آنها و سپس سرطان هورمون می شود.
●نقش گیاهان در كاهش آلودگی صدا:
امروزه دانشمندان ثابت كرده اند كه درختان و درختچه های می توانند در كاهش آلودگی صدا مؤثر باشند اگرچه خود صدا ممكن است رشد گیاه را به مخاطره می اندازد. كاهش رشدی در حدود۴۱% دریك مزرعه توتون كه در معرض صدای شدید قرار گرفته ، دیده شده است. به هر حال كیفیت كاهش صدا در درختان و درختچه های مختلف برحسب اندازه برگ ، تراكم شاخ و برگ ، نوع و بلندی درخت تفاوت دارد.
با آزمایشهایی كه به عمل آمده دیده شده كه درختان و فضای سبزی كه درحاشیه خیابانها ایجاد شده است اثركاهندگی بیشتری نسبت به دیوارهای صداگیرپیش ساخته و مصالح ساختمانی دارند.با این حساب نقش فضای سبز در كاهش آلودگی صوتی و كاهش هزینه های ساختمانی (دوجداره شدن پنجره ها و دیوارهای بلند) و زیبایی شهر كاملاً مشخص می شود.

منبع: keshavarzejavan.com

+ نوشته شده در  جمعه شانزدهم آذر 1386ساعت 19:17  توسط بهفر  | 

آلودگی محیط زیست

آلودگی محیط زیست

  

دید کلی

آلودگی محیط زیست از منابع گوناگون صورت می‌گیرد. با پیشرفت تمدن بشری و توسعه فن‌آوری و ازدیاد روز افزون جمعیت ، در حال حاضر دنیا با مشکلی به نام آلودگی در هوا و زمین روبرو شده است که زندگی ساکنان کره زمین را تهدید می‌کند. بطوری که در هر کشور حفاظت محیط زیست مورد توجه جدی دولتمردان است. امروزه وضعیت زیست محیطی به گونه‌ای شده است که مردم یک شهر یا حتی یک کشور از آثار آلودگی در شهر یا کشور دیگر در امان نیستند.


تصویر



برفی که در نروژ می‌بارد مواد آلاینده‌ای به همراه دارد که منشا آن از انگلستان و آلمان است. یا باران اسیدی در کانادا نتیجه مواد آلاینده‌ای است که منشا آنها از ایالات متحده است. در آتن گاهی مجبور می‌شوند به علت آلودگی شدید هوا کارخانجات را تعطیل و رفت و آمد اتومبیلها را محدود کنند. شهرهای دیگر دنیا مانند مکزیکوسیتی ، رم و تهران نیز با مشکل آلودگی هوا دست به گریبانند. آلودگی دریاها ، رودخانه‌ها ، دریاچه‌ها و اقیانوسها و جنگلهای نیز نیز موضوع بحث جدی می‌باشند.

آلودگی محیط زیست و لایه ازن

یکی از مسائلی که در سالهای اخیر باعث نگرانی دانشمندان شده ، مسئله تهی شدن لایه ازن و ایجاد حفره در این لایه در قطب جنوب است. لایه اوزون در فاصله 16 تا 48 کیلومتری از سطح زمین قرار گرفته و کره زمین را در برابر تابش فرابنفش نور خورشید محافظت می‌کند. هر گاه از مقدار لایه ازن ، 10 درصد کم شود، مقدار تابشی که به سطح زمین می‌رسد تا 20 درصد افزایش می‌یابد. تابش فرابنفش موجب بروز سرطان پوست در انسان می‌شود و به گیاهان صدمه می‌زند. مولکولهای کلروفلوئورکربنها (CFCها) در از بین بردن لایه ازن موثرند. از این ترکیبات بطور گسترده در دستگاههای سرد کننده و در افشانه‌ها (اسپری‌ها) استفاده می‌شود.

این مولکولها به علت پایداری آنها به استراتوسفر راه می‌یابند و در آنجا بر اثر تابش خورشید پیوند C-Cl شکسته می‌شود. اتم کلر حاصل به مولکول ازن حمله می‌کند و مولکول CLO را می‌دهد. این مولکول بنوبه خود با اکسیژن ترکیب شده ، مولکول O2 و اتم Cl آزاد می‌شود که مجددا در چرخه تخریب اوزون شرکت می‌کند. از این روست، در عهدنامه سال 1978 مونترال قرار این شده که از مصرف کلروفلوئوروکربنها به تدریج کاسته شود و مواد دیگری به عنوان جانشین برای آنها یافت شود و یافتن چنین ترکیباتی بطور مسلم کار شیمیدانان است.



تصویر

آلودگی هوا و مه دود فتوشیمیایی

بسیاری از مناطق شهری با پدیده آلودگی هوا روبه‌رو هستند که در جریان آن ، سطوح نسبتا بالایی از ازن در سطح زمین که جزء نامطلوبی از هوا در ارتفاعات کم است، در نتجه واکنش نور القایی آلاینده‌ها تولید می‌شود. این پدیده را مه دود نور شیمیایی می‌نامند و گاهی از آن به عنوان "لایه ازن در مکانی نادرست" از نظر تشابه آن با مسئله تهی شدن ازن استراسفر یاد می‌کنند. فرآیند تشکیل مه دود در واقع شامل صدها واکنش مختلف است که دهها ماده شیمیایی را دربرمی‌گیرد و بطور همزمان رخ می‌دهند. در واقع ، هوای شهرها را به "واکنشگاههای شیمیایی عظیم" تشبیه کرده‌اند.

پدیده مه دود شیمیایی ، نخستین بار در دهه 1940 در لوس آنجلس مشاهده شد و از آن زمان ، عموما به این شهر بستگی داده شده است. اما در دهه‌های اخیر با کنترل آلودگی هوا مسئله مه دود در شهر لوس آنجلس بطور نسبی تخفیف پیدا کرده است. از نظر کمی ، اکثر کشورها و همچنین سازمان جهانی بهداشت (WHO) ، حدی را برای حداکثر غلظت مجاز اوزون در هوا در نظر گرفته‌اند که در حدود 100ppb (میانگین غلظتها در طول زمان یک ساعت) است. اوزون در هوای پاکیزه تنها به چند در صد این مقدار می‌رسد. واکنش دهنده‌های اصلی اولیه در یک پدیده مه دود نور شیمیایی ، اسید نیتریک ، NO و هیدروکربنهای سوخته نشده هستند که از موتورهای احتراقی درون سوز به عنوان آلاینده در هوا منتشر می‌شوند. جزء مهم دیگر در تشکیل مه دود ، نور خورشید است.



تصویر

باران اسیدی

یکی از جدی‌ترین مشکلات زیست محیطی که امروزه بسیاری از مناطق دنیا با آن روبه‌رو هستند، باران اسیدی است. این واژه انواع پدیده‌ها ، از جمله مه اسیدی و برف اسیدی که تمام آنها با نزول مقدار قابل ملاحظه اسید از آسمان مطابقت دارد را می‌پوشاند. باران اسیدی دارای انواع نتایج زیان‌بار بوم شناختی است وجود اسید در هوا نیز احتمالا بر روی سلامتی انسان اثر دارد. پدیده باران اسیدی در سالهای آخر دهه 1800 در بریتانیا کشف شد، اما پس از آن تا دهه 1960 به دست فراموشی سپرده شد. باران اسیدی به نزولات جوی که قدرت اسیدی آن بطور قابل توجهی بیش از باران طبیعی (یعنی آلوده نشده)، که خود به علت حل شدن دی‌اکسید کربن هوا در آن و تشکیل اسید کربونیک بطور ملایم اسیدی است، باشد، اطلاق می‌شود.

(CO2 (g) + H2O (aq) ↔ H2CO3(aq


از تفکیک جزئی H2CO3 پروتون آزاد می‌شود و PH سیستم را کم می‌کند.از اینرو PH باران طبیعی که آلوده نشده، از این منبع بخصوص حدود 5.6 است. تنها بارانی که قدرت اسیدی آن به مقدار قابل ملاحظه‌ای بیشتر از این باشد، یعنی PH آن کمتر از 5 باشد، باران اسیدی تلقی می‌شود. دو اسید عمده در باران اسیدی ، HNO3 و H2SO4 است. بطور کلی ، محل نزول باران اسیدی در مسیر باد دورتر از منبع آلاینده‌های نوع اول ، یعنی SO2 و نیتروژن اکسیدها است. باران اسیدی به هنگام حمل توده هوایی که آلاینده‌های نوع اول را دربردارند، بوجود می‌آیند. از اینرو باران اسیدی یک مشکل آلودگی است که به علت حمل دور برد آلاینده‌های هوا ، حدود و مرز جغرافیایی نمی‌شناسد.

مواد شیمیایی آلی سمی

واژه مواد شیمیایی سنتزی از طرف رسانه‌های گروهی برای توصیف اجسامی بکار می‌رود که عموما در طبیعت یافت نمی‌شوند. ولی توسط شیمیدانان از اجسام ساده‌تر سنتز شده‌اند. اکثریت مواد شیمیایی سنتزی که مصرف تجارتی دارند، ترکیبات آلی هستند و برای بیشتر آنها از نفت به عنوان منبع اولیه کربن در این ترکیبها استفاده شده است. کربن با کلر ترکیبهای زیادی را تشکیل می‌دهد که به علت سمی بودن آنها برای بعضی گیاهان و حشرات ، بسیاری از این قبیل ترکیبها کاربرد گسترده‌ای به عنوان آفت کش یافته‌اند. ترکیبات آلی کلردار دیگر بطور گسترده‌ای در صنایع پلاستیک و الکترونیک بکار برده شده‌اند.

شکستن پیوند کربن به کلر بطور مشخص دشوار است و حضور کلر همچنین واکنش پذیری سایر پیوندها را در مولکولهای آلی کم می‌کند. همین خاصیت به این معنی است که با وارد شدن ترکیبهای آلی کلردار به محیط زیست ، تخریب آنها به کندی صورت می‌گیرد و بیشتر تمایل به جمع شدن دارند و به این علت به معضل بزرگ محیط زیست محیطی تبدیل شده‌اند. اجسام آلی سمی که بطور عمده مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از: انواع آفت کشها ، حشره کشهای سنتی ، حشره کشهای آلی کلردار ، ددت ، توکسافنها ، کاربامات ، حشره کشهای آلی فسفات‌دار ، علف کشها و ... .



تصویر

آلودگی آبها

آب ، تصفیه آن و جلوگیری از آلودگی و به هدر رفتن آن از مسائل بسیار مهم زمان ما به حساب می‌آید. آلودگی آبها ، معضل بزرگ زیست محیطی محسوب می‌شود که به علت پیشرفت صنایع و تکنولوژی ، هر روزه با پیشرفت روز افزون آن مواجهیم.

فلزهای سنگین و شیمی خاک

بسیاری از فلزهای سنگین برای انسان سمی هستند و چهار فلز جیوه (Hg) ، سرب (pb) ، کادمیم (Cd) و آرسنیک (As) فلزهایی هستند که بعلت کاربرد گسترده ، سمیت و توزیع وسیع آنها بیشترین خطر را از نظر زیست محیطی دارند. البته هیچ یک از این عنصرها هنوز به آن اندازه در محیط زیست پخش نشده که یک خطر گسترده بشمار آید. به هر حال ، هر یک از آنها در بعضی از محلات در سالهای اخیر در سطوحی سمی یافت می‌شود. این فلزها بطور عمده از مکانی به مکان دیگر از طریق هوا منتقل می‌شوند و این انتقال معمولا به صورت گونه‌هایی که روی ماده ذره ‌مانند معلق ، جذب سطحی شده یا در آن جذب شده است، صورت می‌گیرد.

تولید انرژی و آثار محیطی آن

بسیاری از مسائل زیست محیطی ، نتیجه غیر مستقیم تولید و مصرف انرژی ، بویژه زغال سنگ و بنزین است. ذخایر زغال سنگ در دنیا از مجموع نفت ، گاز طبیعی و اورانیوم خیلی بیشتر است. از اینرو مصرف زغال سنگ برای تولید انرژی صنعتی نه تنها ادامه خواهد یافت، بلکه احتمالا به مقدار زیادی بویژه در کشورهای در حال توسعه مانند چین و هندوستان که ذخایر زیادی از این ماده دارند، افزایش می‌یابد. از سوزاندن زغال سنگ مقدار زیادی SO2 و CO2 که آلاینده هستند تولید می‌شود. بحث انرژی هسته‌ای و سایر منابع انرژی نیز جای خود دارد.
+ نوشته شده در  جمعه بیست و پنجم آبان 1386ساعت 21:21  توسط بهفر  | 

حفاظت محیط زیست

حفاظت محیط زیست

  

مقدمه

بحث در مورد روابط انسان و طبیعت یک بحث قدیمی است. آیا انسان برای این خلق شده است که بر طبیعت غلبه کند، آقا و صاحب آن شود یا اینکه به دلیل جنگ علیه طبیعت ، دیوانه است. مدتهای مدیدی چنین می‌اندیشیدند که طبیعت با نیروی فوق‌العاده تصفیه کننده و تنظیم کننده‌اش ، تعرضات انسان را هضم خواهد کرد و کشفیات علمی زیانهای احتمالی پیشرفت را خنثی خواهد نمود، جهان افسار گسیخته است. جمعیت ، جنگل‌زدایی و مصرف انرژی با خطر برهم زدن نظم موزون و شگفت‌انگیز مکانیزم جهان ، سرعت می‌گیرند. یک سرود محلی فرانسوی چنین می‌گوید: آسیابان تو در خوابی ، آسیابت خیلی تند می‌چرخد ... .

حفاظت از حیونات و گیاهان بومی؛ چرا؟

انسان هوشمند ... یا انسان ویرانگر؟ جد گاو اهلی امروزی در سال 1627 در لهستان کشته شد. گورخر کواگای معروف نیز که به واسطه پوشش پوستش نیمه اسب و به واسطه گردنش نیمه گورخر بود، در سال 1880 در آفریقای جنوبی ناپدید شد. گاهی اوقات هیچ چیز جلوی خشم ویرانگر انسان را نمی‌گیرد. سازمان بین المللی حفاظت از طبیعت تعداد 5 هزار جانور را در فهرست قرمز انواع مورد تهدید قرار داده است.

شاید بعضی بگویند: خوب ، که چی؟ مگر دایناسورها حدود 655 میلیون سال پیش ، از کره زمین محو نشدند؟ مسلما بلایای طبیعی یا تغییرات آب و هوایی باعث دگرگونیهای مهمی در میراث جانداران ما شده‌اند. آیا این می‌تواند دلیلی باشد برای آنکه ، انسان به شخصه ، مصیبت فقر و حتی انهدام جهان زنده را سازماندهی کند؟



img/daneshnameh_up/6/65/زمین.jpg

ضرورت حفاظت از موجودات زنده

ضرورت حفاظت از موجودات زنده ، دست کم به چهار دلیل است.

زنجیره حیات

جهان زنده زنجیره حیاتی باور نکردنی‌ای است که نابودی حتی یک حلقه آن بدون کیفر نمی‌ماند. جانوران محتاج گیاهان هستند که قادرند انرژی خورشیدی را به غذا تبدیل کنند. گیاهان برای انتقال دانه‌های گرده و بارور کردن آنها ، محتاج جانوران هستند و بقای جانوران منوط است به بقای طعمه‌هایشان.

یک گنجینه درمانی

پزشکان ، هزاران گیاه را در آمازون ، هند ، آسیای جنوب شرقی و چین به طریقه سنتی استفاده می‌کنند. جانوران بویژه آبزیان منشا داروهای بسیار زیادی هستند. 80 درصد از جمعیت کشورهای در حال توسعه با داروهای طبیعی معالجه می‌شوند.

یک انبار وسیع

مواد خوراکی و محصولات کشاورزی ما به تنوع زیستی وابسته‌اند. طبیعت مخزن بزرگ مواد خوراکی است که هنوز چندان مورد استفاده قرار نگرفته است. انسان در انتخاب مواد غذائیش کاملا محافظه‌کار است.

معدنی برای صنعت

نشاسته‌ها ، شیره بعضی از نباتات ، روغنهای گیاهی ، چربیهای گیاهی یا حیوانی ، دیر زمانی است که مورد استفاده تمامی شاخه‌های صنعت قرار می‌گیرند. گیاهانی مانند نیشکر ، چغندرقند و گندم ، امیدهای شناخته شده انرژی سبز هستند.

بهره برداری مفرط از انواع جانوران

علت تهدید بیش از 3/1 از انواع موجودات ، بهره برداری مفرط از آنهاست. انسان برای تهیه کالاهای مفید ، لوزام زیبایی یا کالاهای جالب توجه ، انواع موجودات را به شیوه‌ای کنترل نشده مورد بهره برداری قرار داده است. عاج فیلها ، شاخ کرگدنها ، پوست تمساحها ، کاسه لاک‌پشتان حیوانات آزمایشگاهی و ... جنسهای تجارتهای پرسود هستند. جانوران تنها موجوداتی نیستند که مورد بهره برداری مفرط واقع شده‌اند. بهره برداری از جنگل باعث کاهش و حتی نابودی انواع گیاهان شده است.



عکس پیدا نشد

چگونه از طبیعت حمایت کنیم؟

حفظ پارکها

یکی از طرق نجات انواع موجودات و مسکن طبیعی آنها عبارت است از ایجاد حفاظتگاهها یا پارکها ، اولین قانون در بسیاری از پارکها به حمایت و نگهداری مربوط می‌شود. برای احیا زنجیره حیاتی که شامل حیوانات شکاری و طعمه‌ها می‌شود، بسیاری از انواع موجودات کمیاب باید دوباره وارد شوند. گاهی اوقات لازم است که انسان به بعضی از انواع موجودات مزاحم نظم دهد و بالاخره نباید فراموش کرد که محیط طبیعی غالبا نیاز به نگهداری دارد.

حفاظتگاههای گیاه شناسی و باغ وحشها

هنگامی که یکی از انواع موجودات در مرز نابودی قرار دارد، می‌توان با انتقال آن به خارج از مسکن طبیعی و قرار دادن آنها در یک حفاظتگاه گیاه شناسی یا در یک باغ وحش در صدد نجات نهایی آن برآمد. در فرانسه ، چهار حفاظتگاه گیاه شناسی وجود دارد.

مقررات

حفاظت از طبیعت می‌تواند از سه طریق زیر انجام شود. حمایت قانونی از انواع موجودات ، حمایت قانونی از محل‌های ویژه ، فضاها ، حفاظتگاهها و ... ، سلاح قدرتمند ، اما گرانقیمت خرید زمین ، در فرانسه سازمان حفاظت محیط زیست در طی 15 سال ، 6 درصد از طول سواحل دریایی یا دریاچه‌ای را خریداری کرده است.

شش اهرم برای عمل

قوانین

قانون مربوط به موسسات ناسالم یا خطرناک به سال 1917 بر‌می‌گردد. قوانین متعدد جالب توجه در زمینه‌های مختلف مربوط به محیط زیست پایه گذاری شده است، بویژه قوانین 1961 و 1980در مورد آلودگی آب ، 1975 در مود فضولات ، 1985 در مورد کوهستان ، 1986 در مورد ساحل دریاها 1987 در مورد خطرهای جدی دیگر. اگر این قوانین به نحو احسن اجرا شوند و میان مجریان قوانین همکاری و هماهنگی وجود داشته باشد، می‌توان تا حدودی به حفظ محیط زیست امیدوار بود.

انگیزه های اقتصادی یا مالیاتی

چهار نوع انگیزه اقتصادی مالیاتی به اجرا در آمده‌اند. وضع مالیاتی برای جریمه کردن کالا یا فعالیت‌هایی که برای محیط زیست نامساعد هستند، کاهش مالیات یا پرداخت سوبسید برای کالاهایی که از آلودگی محیط زیست می‌کاهند مانند بنزین بدون سرب و انگیزه‌های دیگر.

شهروندان و انجمنهای فعال

دولت یا اجتماعات محلی ممکن است در وظیفه خود در حفاظت از محیط زیست اشتباه کنند. یا کم‌کاری کنند. بنابراین در صورت فقدان دولت قدرتمند شهروندان خودشان باید بسیج شوند تا بتوانند از محیط زیست حمایت کنند.


  • آموزش محیط زیست: قوانین مالیات‌ها ، نمی‌توانند شهروندان را مجبور به محترم شمردن محیط زیست کنند. مگر آنکه این احترام از طریق آموزش به آنها القا شود.

تحقیقات علمی

مسلما ، فقدان اطمینانهای علمی ، مسئولین سیاسی یا اقتصادی را از اتخاذ تصمیم‌ها و ازپش بینی نامعلوم ، معاف نمی‌کند. تحقیق علمی مربوط به محیط زیست بسیار ضعیف است. دو کشور متحده آمریکا و آلمان 60 درصد از تحقیق جهانی در زمینه محیط زیست را به خود اختصاص می‌دهند. در سطح اروپا بسیاری از برنامه‌های جامعه اقتصادی در مورد محیط زیست است.

اقدام بین المللی

زمین یکی است اما جهان چنین نیست. این فرمول یادآوری می‌کند که بشر کشتی‌سوار است. اما به تعداد دولتها ، کاپیتان وجود دارد. به لطف خدا ، ضرورت همکاری بین‌المللی در آغاز قرن 21 ، تشدید شده است.
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و چهارم آبان 1386ساعت 21:21  توسط بهفر  | 

منابع تامین آب

منابع تامین آب

 



تصویر

دید کلی

تامین و توزیع آب در کشورهای در حال توسعه ، مسائل مهمی را بوجود آورده است و دولتها را واداشته است تا مبالغ عظیمی پول در راه تامین آن سرمایه‌ گذاری نمایند. این موضوع بخصوص در کشورهایی که دارای نقاط لم‌یزرع و نیمه‌خشک هستند، حالت جدی‌تر به خود گرفته است. در کشورهایی مثل ایران که تقسیم آب بعلت شکل خاص سرزمینهای آن به‌صورت غیر یکنواخت توزیع گردیده است، باید سعی شود با اتخاذ بهترین و مدرن‌ترین روشهای علمی و فنی آبهای موجود را طبق قوانین عادلانه ای در دسترس عموم قرار داد.

نکات مهم در تهیه آب شرب

در انتخاب منبع آب برای تهیه آب مشروب در اجتماعات بزرگ ، به چهار اصل مهم زیر باید توجه کافی مبذول داشت:


  1. در درجه اول ، باید آبی را مورد استفاده قرار داد که برای رسیدن به محل تصفیه و توزیع به پمپاژ احتیاج نداشته باشد، بلکه با نیروی ثقل خود حرکت نموده ، علاوه بر آن به هیچگونه تصفیه‌ای (غیر از ضد عفونی کردن) نیاز نداشته و بدون دخل و تصرف در کیفیت آن ، بتواند بدست مصرف کننده برسد.

  2. در درجه دوم ، از آبهایی که به تصفیه احتیاج ندارند، ولی برای رسیدن به محل توزیع باید پمپاژ شوند، می‌توان در تامین آب مشروب استفاده کرد.

  3. در درجه سوم ، برای آب مشروب می‌توان آبهایی را که به نوعی تصفیه ساده احتیاج داشته ، ولی با نیروی وزن به محل تصفیه و توزیع می‌رسند، استفاده نمود.

  4. بالاخره در آخرین مرحله ، آبهایی را می‌توان برای تهیه آب آشامیدنی مورد استفاده قرار داد که در محل نبوده ، باید از طریق پمپاژ و یا هر وسیله دیگر از نقاط دور دست به مرکز تصفیه و توزیع منتقل نمود. تهیه آب مشروب از اینگونه منابع ، بسیار گران و پُرهزینه است.

مهمترین منابع آب در دنیا

  • آبهای زیرزمینی (چاه ، چشمه ، قنات)
  • آبهای جوی (باران ، برف)
  • آبهای سطحی (رودخانه ، دریاچه ، دریا ، اقیانوس)

آب باران

اصولا انتظار می‌رود که آب باران کاملا خالص باشد، ولی به علت تماس آن با گرد و خاک ، ذرات معلق گازهای مخلوط در هوا ، مقادیر قابل توجهی از آنها را در خود حل و به زمین می‌آورد. گازهایی چون اکسیژن ، گاز کربونیک و ازت نیز در آب باران موجود خواهد بود که حلالیت هر یک از آنها در آب باران ، علاوه بر ساختمان شیمیایی‌شان به فشار جزئی آنها در اتمسفر مربوط می‌شود. علاوه بر گازهای فوق ، در آب باران مقادیری ، ، ، وجود دارد.

انحلال این مواد در آب باران علاوه بر نامطلوب کردن آن از نظر بهداشت برای بسیاری از وسایل خانگی و فلزی خطرناک است. و عمدتا از طریق سوخت منازل و کارخانجات ( بویژه زغال سنگ ) داخل اتمسفر می‌شود، در حالیکه اکسیدهای ازت از طریق سوخت وسایل نقلیه و رعد و برق (تجزیه و ترکیب آن با ) تولید می‌شود و پراکسی الکوکسیل نیترات نیز از ترکیب اکسید ازت با منوکسید کربن و هیدروکربورهای سوخته حاصل می‌شود. در آب باران ، مواد رادیواکتیوی چون ید (131) و سدیم (24) نیز گاهی دیده شده است.

علاوه بر مواد ذکر شده در بالا ، باید میکروارگانیسمها را که باران در حین نزول خود به زمین با خود همراه می‌آورد اشاره کنیم. در نقاطی که استفاده از آبهای سطحی ، یا زیرزمینی با اشکالاتی مواجه باشد، بکار بردن آب باران به عنوان منبع آب آشامیدنی توصیه شده است، کما اینکه در سال 1903 در حدود یک چهارم سکنه ایتالیا از آب بارانی که در منابع مخصوص ذخیره می‌نمودند، به عنوان آب آشامیدنی استفاده می‌کردند و شاید هنوز هم در آفریقا ، آسیای جنوب شرقی ، جاهایی وجود دارد که آب باران تنها منبع آب آشامیدنی آنهاست.

در ایران قدیم نیز در مهمانسراهای بین راه ، از آب باران ذخیره شده برای تامین آب مشروب مسافران استفاده می‌نمودند.

آب رودخانه‌ها

رودخانه‌ها از زمانهای قدیم یکی از مهمترین منابع تامین آب اجتماعات بشری بوده است. رودخانه‌ها از این نظر باز همچنان اهمیت خود را حفظ کرده‌اند، بطوریکه هم اکنون در آمریکا و آلمان به ترتیب 80 درصد و 50 درصد از آب آشامیدنی مردم از رودخانه‌ها تامین می‌شود. یاد آور می‌شود ضمن استفاده از آب رودخانه‌ها باید به مساله تصفیه و ضد عفونی کردن آنها توجه کافی داشت.

امروزه ایجاد دریاچه‌های مصنوعی پشت سدها ، یکی از بهترین روشها برای تامین آب مورد نیاز شهرها است. قابل توجه است که این دریاچه‌های مصنوعی علاوه بر تامین هدف مذکور ، در تامین آب برای کشاورزی منطقه و تهیه و تولید انرژی برق نقش و اهمیت زیادی دارد. سدهای کرج و جاجرود در تامین نیازهای شهر تهران در زمینه‌های یاد شده نقش مهمی دارند.

ذخیره آب رودخانه‌ها در دریاچه‌های مصنوعی ، علاوه بر اهمیت ذخیره سازی آن ، از این نظر که ضمن این عمل ، مواد معلق و گل و لای آب رودخانه‌ها در پشت سدها ته‌نشین می‌شود، در تقلیل هزینه تصفیه اهمیت زیادی دارد. گاها" برای تکمیل این نظر ، مابین دریاچه مصنوعی و محل تصفیه خانه حوضهای ته‌نشینی ایجاد می‌نمایند.

آب ذخیره شده از نظر میزان باکتریها و اکسیژن

در آب ذخیره شده پشت سدها نه‌تنها از نظر مواد معلق بلکه از نظر باکتریها کاهش محسوس مشاهده می‌شود و این امر موجب تقلیل هزینه‌های ضد عفونی در تصفیه‌خانه می‌شود. دریاچه‌ها از نظر مقدار اکسیژن موجود در آنها به دو قسمت تقسیم می‌شوند، دریاچه‌های با آب صاف و غنی از اکسیژن و فقیر از پلانکتون را الیگوتروپ (Oligotroph) و دریاچه‌های فقیر از اکسیژن یوتروپ (Atrophy) نامیده می‌شوند.

تصویر

پدیده حیاتی در ذخیره آب

یکی از پدیده‌های مهمی که در ضمن ذخیره آب در حجمهای بزرگ اتفاق می‌افتد، طبقه طبقه شدن آن است. اگر آب نظیر غالب مایعات دیگر عمل می‌کرد، در طول زمستانهای سخت می‌بایست آب کلیه دریا و دریاچه‌ها کلا منجمد می‌شد و به همراه این عمل کلیه جاندارن داخل آنها نیز از بین می‌رفتند. ولی در عمل چنین اتفاقی نمی‌افتد. در یک دریاچه طبقه طبقه شده ، سه ناحیه کاملا متمایز قابل تشخیص است:


  1. ناحیه زیرین یا ناحیه راکد: در اصطلاح علمی ، هی‌پولی‌مینیمم Hypoliminimum نامیده می‌شود. درجه حرارت این ناحیه پایین است. این امر ناشی از زیاد بودن وزن مخصوص آب سرد نسبت به آب گرم است. در این ناحیه که مقدار اکسیژن محلول در آن ، بسیار ناچیز است، بهم خوردگی بندرت انجام می‌پذیرد. در ضمن در این ناحیه محصولات نهایی حاصل از فعالیت باکتریهای بی‌هوازی مثل و دیده می‌شود. آب این ناحیه ، از کیفیت نامحلولی برخوردار است.

  2. ناحیه رویین یا ناحیه سطحی: در اصطلاح علمی ، ای‌پالی‌مینین Epilimnion خوانده می‌شود. تغییرات درجه حرارت در این ناحیه شدید است و بطور مستقیم با هوای جو در تماس است.

  3. ناحیه میانی یا ناحیه گردشی: در اصطلاح علمی ، ترموکلین Thermoclin گویند. این ناحیه از نظر دما و مقدار اکسیژن محلول ، ناحیه مناسبی است.

یادآور می‌شود این امر طبقه طبقه شدن آب دریاچه بیشتر در فصل تابستان و زمستان مشهود است. در فصل زمستان آب خنک (T=277 K) به علت داشتن وزن مخصوص بیشتر در لایه‌های زیرین قرار دارد و آبی که دمای آن ، کمی کمتر از T=277 K است، در قسمت میانی و سطح آب نیز پوشیده از یخ است، یعنی در زمستان با افزایش عمق آب دما نیز بالا می‌رود. در فصل تابستان برخلاف زمستان ناحیه سطحی در اثر اشعه خورشید گرم می‌شود و آب سرد در نتیجه وزن مخصوص بیشترش نسبت به آب گرم در لایه‌های پایین مجتمع می‌شود.


در آب تحت تاثیر اشعه خورشید عمل فتوسنتز به صورت زیر انجام می‌گیرد:


اشعه خورشید

CO2 + H2 -----> C(H2O)6 + O2

در بهار و پاییز به علت اختلاف درجه حرات لایه‌های پایینی و بالایی یک اختلاط عمودی Turn Over صورت می‌گیرد. لایه‌های مختلف باهم مخلوط می‌شوند و این کار موجب پخش یکنواختی اکسیژن و مواد غذایی در آب می‌شود.
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم آبان 1386ساعت 21:45  توسط بهفر  | 

فاضلاب

فاضلاب

  
 



تصویر

دید کلی

آب ، شرط وجود حیات می‌باشد و اکثر قریب به اتفاق واکنشهای شیمیایی در محیط آبی صورت می‌گیرد. آب به علت پاره ای خواص ویژه اساسی نقش تنظیم کننده‌ ای در طبیعت داشته و آن را در برابر تغییرات ناگهانی دما حفظ می‌کند. آب بعد از مصارف گوناگون (خانگی ، کشاورزی و صنعتی و …) تبدیل به پساب می‌شود. برای جلوگیری از آلودگی آب و محیط زیست توسط این پسابها باید راهکارهایی برای تصفیه و استفاده مجدد از آنها اتخاذ کرد.

طبقه بندی آبهای آلوده

آبهای آلوده‌ای که پس از تصفیه دوباره می‌توان استفاده کرد:


  1. آبهای آلوده‌ای که در کارخانجات و مراکز صنعتی تولید شده ، به‌شدت سمی هستند و نمی‌توان برای مصارف خانگی استفاده کرد و برای برگشت دوباره به محیط زیست باید به‌صورت دقیق تصفیه شوند.

  2. آبهایی که مصارف خاصی داشته ، قابل استفاده مجدد نمی‌باشند. مانند آبهای صنایع -نوشابه سازی

فاضلابهای صنعتی

فاضلابهای صنعتی ، فاضلابهایی هستند که از صنایع مختلف حاصل می‌شوند و نسبت به نوع صنایع ، ترکیبات شیمیایی مختلفی دارند و وقتی وارد دریاها می‌شوند، باعث آلودگی آب و مرگ آبزیان می‌گردتد.

مواد شیمیایی موجود در فاضلابهای صنعتی

بسته به نوع کارخانه‌ها و محصول تولیدی آنها ، ترکیبات شیمیایی و درصد آنها در پسابهای صنعتی متفاوت است. اما از مهمترین این ترکیبات می‌توان به آرسنیک ، سرب ، کادمیم و جیوه اشاره کرد. این مواد از طریق پساب کارخانجات تهیه کاغذ ، پلاستیک ، مواد دفع آفات نباتی ، استخراج معادن وارد آبهای جاری و محیط زیست می‌شود.

از مهمترین فجایع آلودگی با جیوه به فاجعه آلودگی آب رودخانه میناماتا در ژاپن با ترکیبات ارگانومرکوریک که به‌عنوان کاتالیزور در کارخانه پلاستیک‌سازی استفاده می‌شود، می‌توان اشاره کرد که طی آن مردم اطراف رودخانه به مرض اسرار آمیزی مبتلا شدند که ناشی از وجود جیوه فراوان در بدن آنها بود و هزاران نوزاد ناقص‌الخلقه و فوت تعدادی از مردم ، نتیجه آلودگی آب با پساب این کارخانه بود.

فاضلابهای کشاورزی

در این فاضلابها ، سموم کشاورزی مانند هیدروکربنهای هالوژنه ، DDT ، آلودین ، ترکیبات فسفردار نظیر پاراتیون وجود دارد. مخصوصا ترکیبات هالوژنه بسیار خطرناک هستند و هنگامی که توام با آب کشاورزی در لایه‌های زمین نفوذ نمایند یا به بیرون از محیط کشاورزی هدایت شوند، باعث ایجاد فاضلابهای کشاورزی فوق‌العاده خطرناک می‌شوند.

تصویر

فاضلابهای شهری

این فاضلابها از مصرف خانگی آب حاصل می‌شود. در این پسابها انواع موجودات ریز ، میکروبها و ویروس‌ها و چند نوع مواد شیمیایی معین وجود دارد که عمده‌ترین آن آمونیاک و نیز مقداری اوره می‌باشد. این فاضلابها باید از مسیرهای سر بسته به محل تصفیه هدایت گردند. جهت خنثی سازی محیط قلیایی این فاضلابها که محیط مناسب برای رشد و نمو میکروبهاست، از کلر استفاده می‌شود.

انواع آلاینده‌های موجود در فاضلابهای شهری

  • آلاینده بیولوژیکی:

    از دفع پسابهای بیمارستانی و مراکز بهداشتی شهری ناشی می‌شود.

  • آلاینده‌های شیمیایی:

    بیشتر آلاینده های شیمیایی از دفع پسابهای خانگی شامل مصرف شوینده‌هاست که روز به روز مصرف آنها بیشتر می‌شود. این آلاینده‌ها به‌علت وجود عامل حلقوی در ساختمان مولکول شوینده (ABS) ، غیر قابل تجزیه بیولوژیکی در تصفیه‌خانه‌ها هستند.

فرمول عمومی: LABS): linear Alkgl Benzo Sulturic acid = RŔ/ (C6 M5) SO3H)



امروزه در کشور ژاپن و آمریکا ، شوینده حلقوی را تبدیل به خطی نموده‌اند که قابل تجزیه بیولوژیکی در تصفیه‌خانه‌ها است. ولی در اکثر کشورها به‌علت ارزان بودن (LABS) هنوز هم از این ماده در صنعت شوینده‌ها استفاده می‌شود.


  • سایر آلوده کننده‌ها :

    مواد جامد و رسوبات ، مواد رادیواکتیو ، مواد نفتی و آلوده کننده های حرارتی مثل نیروگاهها.

آلودگی آب درجهان

حدود 69 % آب مصرفی جهان ، صرف کشاورزی و عموما آبیاری می‌شود. 23 % به مصرف صنایع می‌رسد و مصارف خانگی تنها حدود 8 % را شامل می‌شود. در کشورهای توسعه یافته ، کشاورزی و صنایع ، بیشترین مصرف آب را داشته ، بالاترین نقش را در آلودگی آبها دارد.

تصویر

پروژه GEMS

نزدیک به سه دهه است که سازمان بهداشت جهانی و برنامه محیط زیست سازمان ملل ، تحت پروژه‌ای به نام GEMS (سیستم مراقبت زیست محیطی ازجهان) ، کیفیت محیط زیست را از نظر اندازه گیری کیفیت هوا ، آب ، آلودگی مواد غذایی و شاخصهای بیولوژیکی مورد مراقبت قرار می‌دهند. برای جمع آوری اطلاعات در مورد کیفیت آب بیش از 50 پارامتر انتخاب شده‌ است که مهمترین آنها عبارتنداز:

Do (اکسیژن محلول) ، BoD (اکسیژن مورد نیاز واکنشهای بیوشیمیایی) ، CoD (اکسیژن مورد نیاز واکنشهای شیمیایی) ، میزان کلروفرمها و نیتراتها و فلزات سنگین می‌باشد.

تصفیه آب و فاضلابها

آب و فاضلابها برای استفاده و برای برگشت به محیط یا استفاده مجدد نیاز به تصفیه دارند. روشهای مختلفی برای تصفیه آبها و فاضلابها وجود دارد که بسته به مصارف آب و نوع آلودگی از این روشها استفاده می‌شود. عمده‌ترین‌ روشهای تصفیه آب عبارت‌اند از:


  1. تصفیه مکانیکی آب
  2. تصفیه شیمیایی آب
  3. تصفیه آب به روش اسمز معکوس
  4. تصفیه بیوشیمیایی آب
  5. فیلتراسیون آب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم آبان 1386ساعت 21:29  توسط بهفر  | 

آلودگی آب

آلودگی آب

 

آلودگی آب (Water Pollution)

دید کلی

  • آلودگی آب مشکل بزرگی است. به طوری که نتایج پژوهش پیرامون آن از صدها بلکه هزاران مقاله ، مجله و کتاب تجاوز می‌کند.
  • بنظر شما چه کسانی مشکل آلودگی آب را بوجود می‌آورند؟
  • چه کسانی بهای تمیز کردن آب را خواهند پرداخت؟
img/daneshnameh_up/d/da/ab.jpg
زباله های انباشته شده

فاضلابها تعادل حیات در اب دریاها را
به هم می زنند . حتی بعد از تصفیه
کردن فاضلابها آب بدست آمده
می تواند حاوی مواد
شیمیایی مسموم باشد.


تاریخچه

  • در نوامبر سال 1986 بر اثر ریزش موادی شامل جیوه و انواع مواد آلی سمی مانند آفت کشها در رودخانه راین ، تمام آبزیان از شهر بال سوئس تا ساحل هلند کشته شدند. در سالهای اخیر با غرق شدن تانکرهای بزرگ نفتی اقیانوس پیما یا به گل نشستن آنها آسیبهایی به حیات دریایی وارد آمد.

  • در سال 1983 بر اثر 11000 واقعه آلوده کننده در حدود 120 میلیون لیتر مواد آلوده کننده در آبهای ایالات متحده تخلیه شده است.

تعریف آلودگی آب

در سال 1969 برای آلودگی آب تعریفی ارائه داد: آلودگی آب عبارت است از افزایش مقدرا هر معرف اعم از شیمیایی ، فیزیکی یا بیولوژیکی که موجب تغییر خواص و نقش اساسی آن در مصارف ویژه‌اش شود.

عوامل آلوده کننده آب

آب یکی از مهمترین و بنیادی‌ترین عامل حیات موجودات زنده است از این نظر جلوگیری از آلودگی آب نیز به همان نسبت مهم و مورد توجه می‌باشد عوامل آلوده کننده آب بسیار گوناگون‌اند و می‌توانند هم منابع آبهای زیرزمینی و هم آبهای سطحی را آلوده کنند.



تصویر

  • عوامل آلوده کننده آبهای زیرزمینی :

    • کانیهای موجود در معادن سطحی که در اثر تغییر و تبدیل به عامل آلوده کننده مبدل می‌شود. مثلا آب جاری سطحی ( حاصل از باران و …) هنگام عبور از معادن زغال سنگ ، دی‌سولفید آهن « II» ( پیریت ) همراه با زغال سنگ را در خود حل کرده و سپس در اثر واکنش ، هوا آنرا به اسید سولفوریک تبدیل می‌کند. اسید حاصل ضمن عبور از لایه‌های مختلف مخازن زیرزمینی ، موجب آلوده شده آن می‌شود.

    • جمع شدن فاضلابهای شهری بویژه اگر در یک حوزه آهکی و یا شنی وارد شوند از آن که در معرض باکتریها قرار گیرند و تجزیه شوند، مستقیما و براحتی به مخازن زیرزمینی نفوذ پیدا کرده و موجب آلوده شدن آنها می‌شود.

    • ضایعات رادیواکتیوی : یکی از عوامل آلوده کننده مهم منابع آبی زیرزمینی است که امروزه یکی از راههای رفع آنها که در حقیقت مشکل بزرگی برای صاحبان تکنولوژی هسته‌ای نیز به شمار می‌رود دفن آنها در زیر زمین است علاوه بر دفن ضایعات رادیواکتیو در زیر زمین ، همه انفجار های هسته‌ای زیر زمینی نیز موجب آلوده شدن آبهای زیر زمینی می‌شود.

  • عوامل آلوده کننده آبهای سطحی:

    • آلوده کننده‌های صنعتی:
      بسیاری از ضایعات صنعتی به آبزیان زیانهای جدی می‌رسانند. این ضایعات برای خنثی شدن مقدار زیادی از اکسیژن محلول در آب را به مصرف رسانیده و موجب کاهش اکسیژن مورد نیاز برای آبزیان می‌شود و تهدید به مرگ می‌کنند. از طرف دیگر بسیاری از خود این ضایعات سمی بوده و موجب مسمومیت آبزیان می‌شوند مانند فلزات سنگین ، جیوه ، سرب ، مس و غیره.

      وارد شدن ترکیبات فسفردار و نیتروژن‌دار در آب موجب رشد جلبک‌هائی می‌شود که ضمن ایجاد بو و مزه غیر طبیعی آب ، اکسیژن آب را مصرف کرده و باعث کاهش میزان آن و بروز صدمات و تلفات آبزیان می‌شود.


تصویر

    • فاضلاب خانگی :
      کلیه پاک کننده‌ها که وارد آبهای سطحی می‌شوند ترکیباتی را در آبها وارد می‌کنند که اگر خنثی نشوند و یا توسط میکرو اورگانیسم‌ها تجزیه و تخریب نشوند بصورت سمی مهلک زیان بسیاری برای آبزیان ببار می‌آورند.

    • حشره کشها ، سموم دفع آفات نباتی و کودهای شیمیایی:
      که از ضروریات توسعه کشاورزی است نا خواسته موجب آلودگی آبهای سطحی می‌شوند. مانند ددت DDT را نام برد.

چشم انداز الودگی آب

  • ذخایر آبهای ما در آینده چگونه خواهد بود؟
  • آب آلوده شده برای %75 مردم جهان در کشورهای رو به توسعه مسئله بسیار جدیتری است.
  • %80 بیماریهای جهان ناشی از آبهای آلوده شده است. در مقابل درصد بالای بیماری چه کنترلهایی انجام شده است؟
  • آیا تلاشی که برای بهبود کیفیت آب انجام شده کافی می‌باشد؟
  • آینده ذخایر آبها با این روند پیشرفت و تکنولوژی روز چگونه خواهد بود؟
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم آبان 1386ساعت 21:25  توسط بهفر  | 

آلودگی آبهای زیرزمینی

آلودگی آبهای زیرزمینی

  

دید کلی

آلودگی آبهای زیرزمینی در اثر نفوذ آلودگی از سطح زمین و یا اطراف منبع آن صورت می‌گیرد و در این میان ، ریشه‌های درختان و یا گیاهانی که به منبع راه یافته‌اند نیز مورد توجه است.

تصویر

موارد مورد توجه در یک منبع آب زیرزمینی

در یک منبع آب زیرزمینی ، عواملی چون عمق آب ، عمق ایستایی ، تغییراتی که ممکن است در اثر پمپاژ حاصل گردد، باید تعیین شود و تجزیه آب چاه و آبهای اطراف آن ، نشان خواهد داد که این منبع زیرزمینی از یک محل یا بیشتر تغذیه می‌شود.

علل آلودگی آبهای زیرزمینی

آلودگی آبهای زیرزمینی ممکن است از آبهایی که به آن وارد می‌شود و یا از منابع دور دست باشد و اگر این آلودگی از منابع دور دست وارد آب شود، تعیین محل آلوده کننده بسیار مشکل است. اگر بعد از پمپاژ ، آلودگی در آب مشاهده شود، باید مطالعه‌ای در منابع آلودگی اطراف چاه ، مثل چاههای توالت به عمل آید. عوامل موثر در ممانعت از آلودگی آبهای زیرزمینی به عمق چاه ، وضع طبیعی محلی که چاه در آن قرار دارد و جهت حرکت آبهای زیرزمینی مربوط است.

در هر صورت ، شعاعی که تحت اثر آن ممکن است آب زیرزمینی آلوده گردد، معمولا از حدود 20 برابر تغییرات سطح ایستابی دراثر پمپاژ چاه بیشتر نیست. و اگر زمین اطراف چاه از سنگهای شکسته باشد، این مهم کمی زیادتر است. به عنوان مثال اگر تغییرات ایستابی چاهی ، 0.5 متر باشد، شعاع آلودگی آن 10 متر خواهد بود.

سرعت واقعی جریان آب به چاه

سرعت واقعی جریان آب از هر نقطه به چاه ، با فاصله آن از چاه تغییر می‌کند و این سرعت در هر نقطه برابر است با سرعت واقعی جریان آب در موقع ورود به چاه تقسیم بر مجذور فاصله. مثلا اگر سرعت حرکت آب در موقع ورود به چاه 50 میلیمتر بر ثانیه باشد، در فاصله 10 متری، 0.5 میلیمتر و در 5 متر، 2 میلیمتر در ثانیه خواهد بود.

باید توجه داشت که این رابطه ، یک رابطه تجربی تقریبی است، وگرنه برای محاسبه سرعت واقعی بطور دقیق ، به آزمایشات محاسبات بسیار طولانی و پیچیده‌ای نیاز است.

تاثیر عمق چاه در تصفیه آب

اقشار مختلف زمین ، خود عامل مهمی در تصفیه آبهای آلوده است، اگر عمق چاه 10 متر باشد، این ضخامت زمین نمی‌تواند چاه را از آلودگیهای موجود در سطح زمین مصون نگهدارد، ولی اگر این عمق به 20 تا 25 متر برسد، باید انتظار داشت که تصفیه طبیعی صورت بگیرد و آلودگیهای موجود در سطح زمین عملا قادر به نفوذ در آب چاه نشوند. در صورت تماس فاضلاب با آبهای زیرزمینی ، مقادیر اکثر آنیونها بویژه نیترات و کلرورها در آنها بالا خواهد رفت و این امر یکی از بهترین علائم هشدار دهنده است.

بدیهی است در صورت این آلودگی علاوه بر آنیونها و کاتیونها بعضی از انواع باکتریها و ویروسهای فاضلاب نیز می‌توانند وارد جریان آبهای زیرزمینی شوند. می‌توان انتظار داشت که در شرایط مطلوب ، زمین ، قادر به تصفیه طبیعی 99 درصد آلودگیها باشد. ولی برای اینکه زمین قادر به این تصفیه طبیعی باشد، باید نحوه و چگونگی دفع فاضلاب را با دقت تمام با احتساب جوانب امر صورت گیرد.

انواع آلوده کننده‌های آبهای زیرزمینی و نحوه از بین بردن آنها

متاسفانه ، ورود آلوده کننده‌های فاضلاب ، باعث فعالیتهای غیر هوازی خواهد شد، ولی اگر آلودگی در حین نفوذ رقیق شده باشد، مشکلات ناشی از آنها کمتر خواهد بود. تخلیه فاضلابهای صنعتی در زمین نیز با ورود فلزات سنگین که اغلب خاصیت سمی دارند، آلودگیهای شدید شیمیایی و احیانا" میکروبی در آبهای زیرزمینی تولید می‌نماید و چه‌بسا اتفاق می‌افتد که دیگر از این آبهای زیرزمینی نتوانیم در مصارف عمومی استفاده کنیم و باید برای مصرف مجدد ، متحمل هزینه‌های گزافی گردیم.

برای جلوگیری از فعالیت باکتریهای بی‌هوازی در تخلیه مواد جامد دفعی در گودال ، می‌توانیم از محلول 20 میلی‌گرم در لیتر ، کرومات و یا ترکیبات نیتراتی استفاده کنیم، البته مقدار معرف آنها با در نظر گرفتن جوانب امر باید تعیین شود. نفت یکی از آلوده کننده‌های آبهای زیرزمینی است.

این ماده ممکن است حتی آب زیرزمینی را برای همیشه غیر قابل استفاده نماید و در امر پمپاژ هم بعلت حل پوششهای قیری ، مشکلات جدی ایجاد می‌کند. آلوده کننده‌هایی که در ضمن فعالیتهای کشاورزی ممکن است وارد آبهای زیرزمینی گردند (نظیر حشره کشها) ، گاها فاجعه‌های بزرگی به بار می‌آورند. مثلا ممکن است ضمن کلرینه کردن آبهای زیرزمینی با ایجاد ترکیبات جدید کلردار مواد جدید که مسومیت آنها به مراتب از خود حشره کشها زیادتر است، ایجاد نمایند (نظیر کلرور فنیل).

تصویر

جمع‌ بندی نکات مهم

  1. باکتریها و ویروسها در حین نفوذ آب و یا حرکت آن ، به آبهای زیرزمینی می‌پیوندند، ولی این عوامل هیچگاه در خلاف جهت جریان آبها حرکت نخواهد نمود.

  2. حرکت عوامل مندرج در فوق ، در حین پمپاژ آبهای زیرزمینی تشدید می‌شود.

  3. وضع باکتریها و ویروسها بعد از پیوستن به آبهای زیرزمینی مشابه وضع آنها در آبهای سطحی است.

  4. مقدار باکتریها و ویروسهایی که قبل از رسیدن به منابع آب زیرزمینی قابل حذف هستند، متناسب با عوامل مختلف از همه مهمتر فاصله آنها از منبع و قابلیت نفوذپذیری زمین است.

  5. بهترین نوع زمین مواد برای حذف باکتریها ، زمین با دانه بندی یکنواخت از ماسه‌های ریز با درصدی رس می‌باشد.

  6. حداکثر مسافتی که باکتریها و ویروسها در حالت عمودی می‌توانند حرکت نمایند تقریبا 10 فوت است.

  7. غالب مواد شیمیایی نظیر نفت ، حشره کشها ، و دترجنتها می‌توانند همراه آب به زمین نفوذ و به آبهای زیرزمینی داخل گردند.
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و دوم آبان 1386ساعت 21:38  توسط بهفر  | 

فاضلاب صنعتی

فاضلاب صنعتی

  

مقدمه

فاضلاب و پس آبهای مراکز صنعتی ، کشاورزی و همینطور محلهای مسکونی از آلوده کننده‌های عمده آبهای زیرزمینی و آبهای سطحی بویژه آبهای رودخانه‌ها ، دریاها و دریاچه‌ها هستند. با این فاضلابها و همینطور عوامل مؤثر در آلودگی فاضلاب و پس آبها آشنا می‌شویم.

img/daneshnameh_up/0/0b/bin.jpg

پتانسیل و ظرفیت اکسیداسیون ، معیاری برای تعیین آلودگی فاضلابها

پتانسیل و ظرفیت اکسیداسیون آبها ، یکی از معیارهای مهم آلودگی آنهاست. بطوری که می‌دانیم اکسیژن محلول در آب ، عامل اساسی زندگی و رشد حیوانات و گیاهان است. زندگی این موجودات بستگی به حداقل اکسیژن محلول در آب دارد. ماهی بیش از سایر جانداران و بی مهره‌گان در درجه دوم و باکتریها کمتر از تمام موجودات آبزی به اکسیژن محلول در آب نیاز دارند. در یک آب معمولی که ماهی در آن پرورش می‌یابد، غلظت اکسیژن محلول نباید کمتر از 5 میلیگرم در لیتر باشد و این مقدار در آبهای سرد به 6 میلیگرم در لیتر افزایش می‌یابد.

در صورتی که مقدار اکسیژن محلول در آب کمتر از حداقل مجاز برای زندگی جانداران آبزی باشد، آن آب ، آلوده تلقی می‌گردد. وجود مواد آلی در آب ، موجب مصرف و تقلیل مقدار اکسیژن محلول می‌گردد. غالب ترکیبات آلی موجود در آب دارای کربن هستند و فعل و انفعال مهمی که در محیط آبی به کمک باکتریهای خاصی انجام می‌پذیرد به ترتیب زیر است:



در این واکنش به ازاء 12 گرم کربن ، 32 گرم اکسیژن مصرف می‌شود. اگر فرض کنیم که مقداری روغن که حاوی 12 گرم کربن بوده ، در آب ریخته شود، با در نظر گرفتن حداکثر مقدار اکسیژن محلول در آب در شرایط معمولی (میلیگرم در لیتر) این مقدار روغن آبی در حدود 3555 لیتر را فاقد اکسیژن نموده و به معنی دیگر کاملا آلوده می‌نماید.

img/daneshnameh_up/b/bc/gg.jpg

میزان مواد آلی در فاضلابها

بطوری که قابل پیش بینی است فاضلابها و پس آبها حاوی مقدار بسیار زیادی مواد آلی است. تقریبا آثار کلیه مواد مصرف در زندگی اجتماعی و همینطور صنایع ، در فاضلابها وجود دارد. تخلیه فاضلابها و پس آبها در آبهای معمولی آنها را به سرعت آلوده می‌کند و این در واقع زاییده وجود مقادیر بسیار زیاد مواد آلی در فاضلابها و پس آبها.

اکسیژن مورد نیاز جهت اکسیداسیون یک فاضلاب

اکسیژن مورد نیاز جهت اکسیداسیون یک فاضلاب ، پس آب و یا آب آلوده معیار مناسبی برای آگاهی از حدود مقدار مواد آلوده کننده موجود در آنهاست. دو روش تعیین میزان آلودگی که بر اساس یاده شده در بالا متکی هستند، تحت عناوین COD و BOD شناخته شده‌اند.


  • (BOD (Biochemical Oxygen Demand:

BOD یک فاضلاب ، پس آب و یا آب عبارت است از میزان اکسیژن مور نیاز میکرو ارگانیسمها در اکسیداسیون بیوشیمیایی مواد آلی موجود در آن. در حقیقت BOD تعیین کننده مقدار اکسیژن مورد لزوم برای ثبوت بیولوژیکی مواد آلی نمونه مورد نظر خواهد بود. اگر BOD آبی در حدود 1 میلیگرم در لیتر باشد، آب خوب و اگر به حدود 3 برسد مشکوک و بیشتر از 5 ، آلوده است.


  • (COD (Chemical Oxygen Demand:

COD یک فاضلاب ، پس آب و یا آب آلوده ، عبارت است از میزان اکسیژن مورد نیاز برای اکسیداسیون مواد قابل اکسیداسیون موجود در آن. مقدار COD معمولا با استفاده از یک عامل اکسید کننده قوی در محیط اسیدی قابل اندازه گیر است. تعیین BOD با وجود ارزش فراوان به همراه دو نکته ضعف اساسی است. اولی طولانی بودن مدت آزمایش و دومی امکان مسموم شدن میکرو ارگانیسمهای مورد نظر در تماس با مواد آلوده در این مدت طولانی ، از اینرو COD ارزش فراوانی پیدا می‌کند.

درجه بندی فاضلابها

فاضلاب آبها بر حسب مقدار BOD درجه بندی می‌شود. فاضلابهایی که BOD آنها به ترتیب در حدود 210 ، 350 و 600 میلیگرم در لیتر هستند، فاضلابهای ضعیف ، متوسط و قوی هستند. برای جلوگیری از آلودگی آبها در بیشتر نقاط جهان ، هیچ فاضلابی حتی بعد از تصفیه در صورتیکه BOD آن بیش از 20 میلیگرم در لیتر باشد، مجاز به ورود به جریانهای سطحی و یا زیر زمینی نیست.

img/daneshnameh_up/2/20/fazelab.gif

فاضلابهای غیر انسانی

باید دانست که در طبیعت تنها انسان نیست که با تولید فاضلاب یا پس آب باعث آلودگی آبها می‌شود. بلکه فعالیت حیوانات نیز در این آلوده سازی بسیار مؤثر است. در صورتیکه به عنوان مبنای مقایسه ، میزان آلودگی انسان را معادل یک BOD فرض کنیم، حیوانات دیگر نظیر اسب ، گاو ، گوسفند ، خوک و مرغ خانگی به ترتیب 11.3 ، 16.4 ، 2.5 ، 1.9 و 0.91 خواهند بود.

تخلیه بی رویه فاضلابهای صنعتی در آبهای سطحی

تخلیه بی رویه و پس آبهای صنعتی (و همینطور غیر صنعتی و کشاورزی) در آبهای سطحی ، موجب مرگ و میر حیوانات آبزی بخصوص ماهیها می‌گردد. جالب توجه است که تلاشی اجساد همین حیوانات خود مزید بر علت موجب آلودگی هر چه بیشتر می‌گردد. از دیگر اثرات مهم این فاجعه تبدیل فعالیت باکتریهای آب از حالت هوازی (Aerobic) یعنی توأم با مصرف اکسیژن به حالت بی هوازی (Anaerobic) و بدون نیاز به اکسیژن می‌باشد.

فعالیت باکتریهای بی هوازی ، توام با پیدایش نامطبوع و مواد قابل اعتراض است، بطوری که بوی زننده‌ای دارد و قابل اشتعال است. بدبو و بویی نظیر تخم مرغ گندیده دارد و ، سمی خطرناک بوده و بوی تند سیر می‌دهد. بطور کلی غالب محصولات از فعالیت باکتریهای بی هوازی برای زندگی دیگر موجودات بخصوص موجودات آبزی ، مضر است.

مواد شیمیایی ، ایجاد کننده اصلی فاضلاب صنعتی

از مهمترین و شناخته شده ترین مواد شیمیایی که در ابعاد وسیعی مصرف عمومی دارد و به علل مختلف ایجاد آلودگی می‌کند، عبارت از شوینده‌ها (Detergents) است. از حدود سالهای 1940 ، شوینده‌های مصنوعی وارد بازار مصرف شدند که مهمترین آنها عبارت بود از الکیل بنزن سولفانات. این نوع شوینده‌ها دارا یک نکته ضعف مهمی هستند که عبارت از عدم تجزیه آنها توسط مکرو ارگانیسمها است. وجود این مواد در آب باعث ایجاد کف می‌گردد و این کف باعث مشکلات فراوانی برای عمل تصفیه است و در ضمن باعث کندی عمل فتوسنتز می‌گردد.

استفاده از این شوینده‌ها بعدها در آمریکا و اروپا ممنوع شد تا سرانجام در سال 1965 شوینده جدیدی با نام LAS به بازار آمد که نکته ضعف مذکور را ندارد و توسط میکرو ارگانیسمها تجزیه می‌گردد. ترکیبات ازت دار نیز از طرق مختلف بویژه کودهای شیمیایی وارد فاضلابها می‌گردد. فسفر و ازت که از طریق فاضلاب وارد آب دریاچه‌ها می‌گردد و به علت تغذیه خوب گیاهان آبی پدیده‌ای به نام مسن شدن ایجاد می‌کند و ا ایجاد و ته نشین شدن لجن و گل و لای از عمق این دریاچه‌ها کاسته می‌شود و یکی از مهمترین اثرات نامطلوب این پدیده ، کاهش شدید اکسیژن آبهاست که منجر به تبدیل باکتریهای هوازی به بی هوازی می‌گردد.

مهمترین عوامل ضرورت عدم تخلیه فاضلابهای صنعتی به آبهای جاری و زیر زمینی

  • اسیدیته آزاد
  • مواد قلیایی قوی
  • غلظت زیاد مواد محلول
  • چربی و روغن
  • فلزات سنگن و مواد سمی
  • گازهای بدبو و سمی
  • مواد رادیو اکتیو
  • مواد معلق ، رنگ ، بو
  • ازدیاد دما
  • وجود میکرو ارگانیسمهای بیماری زا

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و دوم آبان 1386ساعت 21:36  توسط بهفر  | 

تردد کشتی ها برای محیط زیست زیان آورتر از هواپيماها است

 
images/20071105/ship.jpg
 
 اينترتانكو ، یک گروه مهم صنعت کشتی رانی گفته است که دی اکسید کربن متصاعد شده از کشتی ها دو برابر بيشتراز هواپیماها است.
به گزارش شبكه BBC ،‌ گروه اینترتنکو (Intertanko)، که نماینده اکثر شركت هاي مالك تانکرهای دریایی جهان است در گزارشی اعلام كرد،دی اکسید کربن متصاعد شده تانکرهاي دريايي در شش سال گذشته به شدت افزایش یافته است.
برآوردهای قبلی سازمان بین المللی دریايي (International Maritime Organisation )، نشان می داد میزان گازهای گلخانه ای متصاعد شده از کشتی ها هم سطح با هواپیماها است.

نزدیک به 90هزارفروند کشتی، از تانکرهاي غول آسا گرفته تا کشتی های کوچک باربری در درياها و اقیانوس های جهان در تردد هستند.
اینترتنکو می گوید، برآورد این گروه از میزان کنونی دی اکسید کربن متصاعد شده از کشتی ها واقع بینانه ترین ارقام موجود در جهان است.
آمار و ارقام این گروه نشان می دهد که کشتی رانی در جهان سالانه بین 350 تا 410 میلیون تن سوخت مصرف می کند که با تصاعد یک میلیارد و دویست میلیون تن دی اکسید کربن به جو زمین برابر است.

اینترتنکو می گوید، رشد تجارت جهانی به اضافه بالا رفتن مصرف سوخت برای نقل و انتقال هر چه سریع تر کالاها، سهم چشمگیری در افزایش دی اکسید کربن هوا داشته است.
اما بنا به استدلال دارگوس روتا، مدیر امور فنی اینترتانکو، ظرفيت تناژ كالاها و موادي که توسط کشتی ها حمل می شوند در مقایسه با هواپیماها به اندازه اي تفاوت دارد که کشتی كماكان وسیله ای است که کمتر از دیگر وسایل حمل و نقل به محیط زیست زیان می رساند.
 
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم آبان 1386ساعت 18:33  توسط بهفر  | 

گرم تر از هميشه

محيط زيست

ذخاير عظيم سنگ نارس ذغال سنگ كه از بقاياى ميوه ها و درختان جنگلى به وجود آمده و مناطق وسيعى را در زير سطح جنگل هاى حاره اى اندونزى پر كرده است مقادير بسيار زيادى دى اكسيدكربن را به صورت مستمر در هوا آزاد مى كند. ميزان دى اكسيدكربنى كه اين معادن زير سطح جنگل ها توليد مى كنند به مراتب بيشتر از دى اكسيدكربنى است كه در اثر بروز آتش سوزى در جنگل و سوختن درختان به وجود مى آيد. يك گروه بين المللى از پژوهشگران آلمانى، انگليسى و اندونزيايى اعلام كرده است كه در جريان آتش سوزى وسيع سال ۱۹۹۷ در جنگل هاى اندونزى، ذخاير ذغال سنگ نارس زير سطح اين جنگل ها ميزان ۸/۲ ميليارد تن دى اكسيدكربن در هوا منتشر كرد. اين مقدار معادل ۴۰ درصد كل دى اكسيدكربنى بود كه در آن سال از سوختن سوخت هاى فسيلى در تمام كشورهاى جهان حاصل شده بود. بر اساس محاسباتى كه در سال ۱۹۹۸ انجام شد ميزان دى اكسيدكربن موجود در جو زمين به ۶ ميليارد تن بالغ مى شود كه اين مقدار در مقايسه با مقدار متوسط كل دى اكسيدكربن توليد شده در طول دهه ۹۰ (حدود ۳/۳ ميليارد تن) افزايش چشمگيرى را نشان مى دهد. به اعتقاد دانشمندان ضخامت اوليه ذخاير ذغال سنگ نهان در زير سطح اين جنگل ها حدود ۲۰ متر بوده است(اين ذخاير حدود ۲۰ هزار سال پيش شكل گرفته اند) اما به واسطه متصاعد شدن تدريجى دى اكسيدكربن بين ۲۵ تا ۸۵ سانتى متر از ضخامت آن كم شده است. در سال هاى اخير بخش هاى عظيمى از جنگل پاكسازى شده، آب هاى سطحى آن خشك شده و به صورت زمين هاى زراعى درآمده است و همين امر موجب شده است كه زمينه براى آتش گرفتن اين ذخاير زيرزمينى فراهم شود. در اين حال بروز توفان ال نينو موجب مى شود دود حاصل از سوختن تدريجى اين ذخاير در نقاط ديگر جهان نيز پخش شود. محاسبات نشان مى دهد كه كل دى اكسيدكربن ذخيره شده در معادن ذغال سنگ نارس در اندونزى معادل ۵۰ ميليارد تن است كه اين مقدار مساوى با دى اكسيدكربن آزاد شده از ۸ سال سوزاندن سوخت هاى فسيلى در سرتاسر جهان است. به اعتقاد پژوهشگران آزاد شدن اين مقدار دى اكسيدكربن مى تواند اثرات فاجعه بارى بر جو زمين داشته باشد. رئيس مركز ملى بررسى هاى جوى در كلرادو خواستار اعطاى كمك به كشورهايى شده است كه داراى ذخاير زيرزمينى مولد گازكربنيك هستند تا آنها بتوانند با آثار نامطلوب تصعيد تدريجى اين گاز مقابله كنند
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم آبان 1386ساعت 11:24  توسط بهفر  | 

توليد پلاستيك هاى زيستى

دانشمندان درصدد هستند تا با استفاده از مواد قندى، پلاستيك تهيه كنند و به اين ترتيب وابستگى به مواد نفتى را كاهش دهند. اين دانشمندان اميدوارند در نهايت بتوانند از شيره غنى از فروكتوز ذرت يا ديگر مواد گياهى پلاستيك بسازند. محققان و شركت هاى بسيارى در جهان سرگرم ساخت پلاستيك هاى گياهى هستند تا به اين ترتيب از ميزان انتشار گاز كربن دى اكسيد بكاهند و در ضمن از نياز روزافزون به نفت براى تهيه پلاستيك كاسته شود. هم اكنون محققان دانشگاه ويسكانسين توانسته اند به روش كارآمدى براى تبديل فروكتوز به نوعى بسپار (پليمر) دست يابند. آنها توانستند ماده اى به نام ۵ - هيدروكسى متيل فورفورال (HMF) را به فوران دى كربوكسيليك اسيد (FDCA) تبديل كنند كه ساختارش تا حدود زيادى به پلاستيك هاى نفتى شبيه است كه معمولاً از آن براى توليد بطرى هاى پلاستيكى استفاده مى شود. اين محققان توانستند طى يك واكنش نود درصد از فروكتوز موجود در محلول را به HMF تبديل كنند. ايده ساخت بسپارهاى زيستى ايده چندان تازه اى هم نيست. يكى از اولين پلاستيك ها سلولوئيد است كه از نوعى بسپار طبيعى به نام سلوز ساخته مى شود. به تازگى از باكترى ها نيز براى تبديل قند به PHA استفاده مى كنند كه نوعى پلاستيك تجزيه شدنى است. با اين همه پژوهشگران اميدوارند HMF به دليل دارا بودن ساختار شيميايى متفاوت، طراحى و ساخت گسترده وسيعى از مواد با خواص گوناگون را امكان پذير سازد. يكى از مهندسان شيمى مى گويد گام بعدى ساخت كارخانه اى براى توليد مقدار زياد HMF و تبديل آن به پلاستيك است. در عين حال وى خاطرنشان كرد تا زمانى كه مواد اوليه پتروشيميايى به نسبت با قيمت ارزان در دسترس است، تمايل كمى براى توليد پلاستيك هاى زيستى وجود دارد
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم آبان 1386ساعت 11:24  توسط بهفر  | 

تكنولوژى زباله سوز يا تكنولوژى هاى سازگار با محيط زيست؟

زباله هاى بيمارستانى به علت كارهاى تخصصى كه در بيمارستانها انجام مى پذيرد، آلودگى هاى متعددى را از قبيل آلودگى هاى بيولوژيك (شامل انواع باكتريها و ويروسها و انگلها و قارچهاى بيماريزا، نسوج و ضايعات پاتولوژيك و...)، موادشيميايى توكسيك و يا كارمينوژن (مانند انيديوم برومايد، فنل و...) و آلودگى هاى راديو اكتيو (راديو ايزوتوبهايى كه جهت تشخيص و يا درمان به كار گرفته مى شوند) دارند كه هر كدام به تنهايى مى توانند تهديدى جدى براى محيط زيست و جوامع بشرى به شمار روند. با توجه به اهميت ويژه آلودگى هاى راديواكتيو و جدى گرفته شدن آن از طرف سازمانهاى ذيربط معمولاً آلودگى هاى مربوطه به طور جدى كنترل مى گردند و معمولاً اين آلودگى ها در محيط منتشر نمى شوند مگر اينكه سهل انگارى و يا اختلالى در جمع آورى آنها روى دهد. سالها زباله هاى عفونى بيمارستانى از دغدغه هاى متخصصين علوم پزشكى و بهداشتى كشور بود ولى هنوز بسترسازى لازم انجام نشده بود و انعكاس در افكار عمومى جامعه نداشت. خوشبختانه در سالهاى اخير مسؤولان بهداشتى و حفاظت محيط و مديريت شهرى بويژه در كلان شهر تهران موضوع دفع مناسب زباله هاى بيمارستانى را در برنامه خويش قرار داده اند. براساس آمارهاى بين المللى، به طور متوسط روزانه در بيمارستانها به ازاى هر بيمار ۱‎/۵-۱ كيلوگرم زباله توليد مى شود كه با توجه به مراكز متعدد درمانى در شهرهاى بزرگ ميزان معتنابهى زباله را شامل خواهد شد كه در كنار انبوه زباله هاى ديگر شهرى معضل بزرگى را بر جوامع شهرى تحميل مى كند.
در شهر تهران در كنار بيمارستانهاى متعدد و هزاران مطب پزشكى كه روزانه پذيراى هزاران بيمار در سطح شهرهستند صدها آزمايشگاه، راديولوژى، درمانگاههاى اورژانس و... نيز مشغول به كار هستند كه براساس مطالعات انجام شده چيزى حدود ۷۰تن در هر روز زباله هاى عفونى و بيمارستانى توليد مى كنند كه حاوى عناصر بسيار خطرناك بيماريزا از جمله ويروسهاى ايدز، هپاتيت و... يا انواع انگل ها، ميكروبهاى خطرناك و... هستند و هر از چندگاهى به دليل آلودگى آبهاى زيرزمينى و سطحى به فاضلابهاى شهرى و يا شيرابه محل هاى دفن زباله احتمال بروز اپيدميهاى مختلفى وجود دارد. اهميت حفظ محيط زيست و بهداشت جوامع شهرى ايجاب مى كند كه زباله هاى بيمارستانى و مراكز بهداشتى درمانى ديگر جداى از ساير زباله هاى شهرى دفع شوند. ولى كدام روش و تكنولوژى براى اين كار مناسب است و با ساختار اجتماعى، فرهنگى و اكولوژيكى ما مناسبت دارد؟ كدام روش كارآيى مطلوب دارد و ازنظر اقتصادى مقرون به صرفه است؟
روشهاى سنتى دفع زباله نمى توانند در جوامع امروزى وشهرهاى كلانى مانند تهران ازكارآيى لازم برخوردار باشند. در روشهاى سنتى معمولاً زباله ها از محل توليد جمع آورى شده و به محلهاى ديگرى در خارج از شهر منتقل مى شوند و در آنجا دفع مى شوند. اگر فرض بر اين باشد كه زباله هاى بيمارستانى جداگانه جمع آورى مى شوند و در محلى جداگانه دفن مى شوند يا حتى قبل از دفن سوزانده شوند، باز هم مى توان تصور نمود كه اين زباله ها قبل از اينكه بى خطر شوند همانند يك بمب ميكروبى متحرك در شهر به حركت درمى آيند و مسيرهايى را طى مى كنند و احتمال نشت شيرابه هاى آن و ريزش زباله ها به جاى خود باقى است. بايد به اين موضوع اضافه نمود كه افراد سودجويى اقدام به زباله دزدى و بازيافت مى كنند و مواد پلاستيكى و... را از زباله ها جدا كرده و به وسايل بازيافت شده تبديل و وارد بازار مى كنند. براى اين افراد زباله هاى بيمارستانى فرقى با زباله هاى ديگر ندارد.
امروزه دفع زباله هاى پزشكى به صنعتى تبديل شده است كه روشهاى متنوعى را ارائه مى كنند. صنايع زباله هاى پزشكى طيف گسترده اى از استراتژى ها و تكنولوژيهاى دفع زباله هاى پزشكى را شامل مى شود كه براساس اندازه و منشأ زباله هاى توليد شده انعطاف پذيرى نيز دارند. اين روشها قابليت اجرايى در محل توليد زباله ها و يا خارج ازآن محل را دارند. اين استراتژى ها براساس تفاوتهاى منطقه اى و تفاوتهاى مقررات دولتى در مناطق مختلف تغيير مى كنند. در بسيارى از كشورهاى توسعه يافته اروپا و آمريكا مقررات بسيار محدود كننده اى در مورد دفع زباله هاى پزشكى وجود دارد و دفع اين زباله ها بايد به نوعى انجام شود كه استانداردهاى آلودگى هوا،آب و خاك و فضاهاى سبز در استراتژى دفع زباله كاملاً لحاظ شده باشد. علاوه بر اين براى دفع زباله هاى پزشكى، بسته به حجم زباله هاى توليد شده، فضاى قابل دسترس، در دسترس بودن و ظرفيت تسهيلاتى مثل آب و برق و فاضلاب، نيروى كار و مسائل مالى مى توان در مورد روشهاى مناسب دفع در محل تصميم گرفت و يا از روشهاى دفع خارج از محل استفاده نمود و زباله ها را به محل دفع منتقل كرد. سازمان بهداشت جهانى در مورد روشهاى دفع زباله هاى بيمارستانى، معيارهايى اساسى را ارائه مى كند كه بسيار حائز اهميت هستند. براساس اين معيارها بازيافت اين زباله ها ممنوع هستند و روشى براى دفع مناسب است كه علاوه بر ميكروب زدايى كامل، شكل ظاهرى زباله ها را نيز طورى تغيير دهد كه قابل شناسايى نباشد و امكان بازيافت آنها وجود نداشته باشد.
يكى از روشهايى كه در گذشته بسيار مطرح بود، سوزاندن زباله ها است. سوزاندن به مثابه يك تكنيك با سابقه، توانايى خود را در دفع توأم زباله هاى پزشكى و زباله هاى ديگر بيمارستانى شامل زباله هاى پاتولوژيك (مانند بخشهايى از بدن و بافتها) زباله هايى با منشأ شيمى درمانى و زباله هاى جامد وسايل مراقبتهاى بهداشتى به اثبات رسانده است . دفع توأم انواع زباله هاى پزشكى با يك وسيله در محل توليد و يا خارج از محل از نقاط قوت اين روش محسوب مى شود. وقتى عمل در درجه حرارت بالايى انجام گيرد زباله سوز با كارآيى بيشترى موجب كشته شدن عوامل بيولوژيك بيماريزا مى گردد. زباله سوزها به طور قابل ملاحظه اى موجب كاهش ۹۰درصدحجم زباله ها مى شوند بنابراين فضاى بسيار كمى نيز براى دفع بقاياى آن مورد نياز است. تغيير فيزيكى حاصل از سوزاندن موجب مى شود ديگر نيازى به آسياب كردن زباله ها نخواهد بود.
اگر بهترين زباله سوزها به تكنولوژى هاى جديد كنترل آلودگى هوا مجهز شوند، ذرات ريز، فلزات سنگين و گازهاى آلى مانند دى اكسين ها و فوران ها با كارآيى خوبى جذب مى شوند. با اين حال با تكنولوژى هاى مدرن، زباله سوزهاى موجود مانند يك تكنولوژى قديمى رخ مى نمايند. كارآيى احتراق مى تواند متغير باشد و كمترين كارآيى موقعى ديده مى شود كه متناوباً زباله هايى مرطوب مانند قوطى هاى حاوى مايعات، وارد زباله سوز شود كه منجر به انباشته شدن موادغيرقابل اشتعال در زباله سوز خواهد شد. مقرراتى را بايد در مورد اين مواد اعمال نمود به اين صورت كه اين مواد مجدداً به محفظه احتراق برگردانده شوند و اين عمل بارها تكرار شوند تا آنها نيز بسوزند. گاهى مواد نسوخته با بزرگى زباله مى تواند در ارتباط باشد.
از معايب عمده زباله سوزها توليد آلودگى هاى زيست محيطى بسيار خطرناكى مانند دى اكسين ها و فوران است كه كنوانسيونهاى بين المللى مقرراتى را ناظر بر عدم توليد آنها وضع كرده است كه ايران نيز رعايت اين مقررات را ملتزم شده وامضا نموده است. يكى ديگر از معايب آن هزينه نصب و نگهدارى بسيار گران آنها است كه مى تواند مشكل آفرين باشد؛ به طورى كه به گفته معاونت خدمات شهرى شهردارى تهران براى نصب يك زباله سوز مركزى براى شهر تهران ۳۵ميليون دلار اعتبار لازم است. اين زباله سوزها به فيلترهايى مجهز هستند كه به طور مرتب بايد تعويض شوند كه بسيار گران تمام مى شود. بايد به اين هزينه ها هزينه هاى حمل و نقل زباله ها به محل زباله سوز مركزى نيز افزوده شود كه خود مى تواند رقم بسيار قابل توجهى باشد؛ و درعين حال خطر انتشار آلودگى هاى ميكروبى را درحين حمل زباله ها به محل سوزاندن را نيز به همراه دارد. در آمريكا، ژاپن و برخى كشورهاى اروپايى اروپا بر مبناى مقررات جديد حفاظت محيط زيست (بويژه در آمريكا براساس بخشنامه هاى آژانس حفاظت محيط آمريكا EPA) درمورد زباله سوزها و زباله هاى پزشكى، اغلب مراكز زباله سوزى تعطيل واز نظر اقتصادى تشخيص داده شد كه هزينه نگهدارى زباله سوزها مقرون به صرفه نيست وبايد روش ديگرى جايگزين آنها شود. در حال حاضر تكنولوژى هايى مطرح است كه استانداردهاى حفاظت محيط زيست را در حد بسيارمطلوبى دارند و از نظراقتصادى نيز مقرون به صرفه هستند.امروزه براساس استانداردهاى بهداشت ومديريت شهرى سالم سيستم هايى مورد تأييد هستند كه در محل توليد زباله عفونى يعنى در بيمارستانها و مراكز درمانى طى فرآيندى كه آسيبى به محيط نرساند عمل سالم سازى را در مورد آنها اعمال مى كند.
براساس قوانين مصوب مجلس شوراى اسلامى، سالم سازى زباله هاى ويژه مانند زباله هاى بيمارستانى و صنعتى به عهده توليد كنندگان آنهاست و اين يك روش درست و منطقى است ودر بسيارى از كشورهاى توسعه يافته جهان اعمال مى گردد. شهردارى برمبناى قانون موظف به جمع آورى زباله هاى شهرى وخانگى معمولى است و وظيفه اى در قبال زباله هاى بيمارستانى ندارد و اگر هم بخواهد در اين جهت نيز خدماتى ارائه دهد بايد هزينه آن را از مراكز درمانى و بيمارستانى دريافت نمايد وبسيار پسنديده خواهد بود كه مطابق استانداردهاى بهداشت محيط كشور به اين امر مبادرت نمايد ودنبال تكنولوژى هايى كه تأييديه هاى زيست محيطى جهانى را دارند.
يكى از اين روشها كه در آمريكا و برخى كشورهاى اروپايى به كار گرفته شده است سيستمى است كه به صورت سيار عمل مى كند و زباله هاى بيمارستانى را در همان محل توليد غيرعفونى مى كند. فرآيند ميكروب كشى اين دستگاه به تأييد مراكز ذيصلاح آمريكايى واروپايى رسيده است. اين سيستم در هر ساعت مى تواند ۱۵۰۰ - ۱۲۰۰ كيلو زباله را غيرعفونى نمايد. فرايند به صورت كاملاً اتوماتيك صورت مى گيرد و همه مراحل كارتوسط كامپيوتر كنترل مى گردد. در اين سيستم شناگرهايى تعبيه شده است كه اگر احياناً بطور اشتباهى زباله هاى آلوده به مواد راديواكتيو وارد سيستم شوند؛ علائم هشدار دهنده اى به كار مى افتد و تا زباله راديواكتيو از دستگاه خارج نشود دستگاه به كار نمى افتد. بر روى اين سيستم ژنراتور برق و مخزن آبى نصب شده است كه سيستم بطور خودكفا عمل نمايد. به در اين سيستم ۸۰ - ۷۰ درصد حجم زباله ها نيز كاهش مى يابد و در نهايت زباله ها به شكلى در مى آيند كه اصلاً قابل شناسايى نخواهد بود و حتى مى توان حجم زباله را با پرس نمودن نهايى كاهش بيشترى داد.اين مزيت كاهش حجم مى تواند معيار بسيار قابل توجهى باشد. هم اكنون شهرهاى شمالى ايران در استانهاى مازندران و گيلان با مشكل كمبود دفن زباله روبروهستند و اگر زباله هاى بيمارستانى به عنوان بخشى از زباله هاى اين استانها با اين روش دفع شوند علاوه بر رفع معضل عفونى بودن آنها كمكى به رفع معضل كمبود دفن نيز شده است.
براساس برآوردهايى ۱۰ دستگاه به راحتى مى توانند كل استان تهران را پوشش دهند و زباله هاى بيمارستانى همه مراكز درمانى استان را در همان محل توليد غيرعفونى كنند. قيمت ده دستگاه كمتر از يك سوم سرمايه اى است كه به گفته معاون شهردار تهران براى نصب زباله سوز مركزى لازم است. يعنى با سرمايه اى كمتر از يك سوم قيمت زباله سوز، مى توان كل زباله هاى بيمارستانى تهران بزرگ را با روشى كاملاً سازگار با محيط زيست و مطابق با بالاترين استانداردهاى جهانى غير عفونى نمود.
در حال حاضر تكنولوژى زباله سوز در جهان درحال كنار گذاشته شدن است و انتخاب آن براى تهران اصلاً مقرون به صرفه نيست و علاوه بر آن منطقى هم نيست كه با اين وسعت آلودگى هاى هوا و محيط در تهران با راه اندازى زباله سوزها مشكلى نيز به آن بيفزاييم.

+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم آبان 1386ساعت 11:23  توسط بهفر  | 

بيوگاز توليد انرژى پاك از باقى مانده ها

حتماً نام حمام شيخ بهايى در اصفهان را شنيده ايد، حمامى كه تنها با يك شمع گرم مى ماند و به علاوه آبگرم موردنياز شست و شو نيز از همين شمع تأمين مى شد كه متأسفانه اين حمام اكنون وجود ندارد اما مى توان احتمال داد كه اين حمام سوخت خود را از طريق بيوگاز تأمين مى كرده است؛ دانشى كه اكنون متخصصين علوم زيست محيطى به آن دست يافته اند و روز به روز در حال تكميل و توسعه بيش از پيش اين شاخه از دانش محيط زيست اند.

اكنون در جهان گاز هاى گوناگون و مفيدى براى سوخت وجود دارد كه ۳ نوع از اين گاز ها در زمره پركاربردترين است.
۱- گاز مايع: اين نوع گاز كه از پركاربردترين گاز هاى مصرفى مى باشد جهت استفاده در كپسول هاى گاز خانگى مورد استفاده قرار مى گيرد و دليل اين استفاده نيز تبديل راحت و ساده اين گاز به مايع است. اين نوع از گاز كه مخلوطى از گازهاى پروپان، بوتان، پروپيلن و بوتيلن است در حقيقت مخلوطى از بخش هاى پالايش شده نفت خام است.
۲- گاز طبيعى: اين نوع گاز از دو منبع گاز مستقل و گاز همراه به دست مى آيد.
۳- بيو گاز: گاز حاصل از دفع و انتشار فضولات
* بيو گاز چيست
به مجموعه گازهاى توليدى از هضم و دفع فضولات اعم از انسانى ، گياهى و حيوانى كه در نتيجه فقدان اكسيژن و فعاليت باكترى هاى غيرهوازى خصوصاً باكترى هاى متان زا در يك محفظه تخمير توليد مى شود بيوگاز گفته مى شود. اين گاز كه نوعى از سوخت نيز به حساب مى آيد داراى ۶۰ درصد متان و ۳۰ درصد دى اكسيد كربن و ۱۰ درصد مخلوطى از هيدروژن، اكسيژن و منواكسيد كربن است. با توجه به تركيب بيوگاز حاصل از هضم فضولات كه در حد قابل ملاحظه اى گاز متان در خود دارد، مى توان اين گاز را به عنوان يكى از انواع گاز هاى سوختى نامگذارى كرده و از آن در توليد گرما و يا حركت استفاده نمود كه درسال هاى اخير به دليل بروز مشكلات و محدوديت هاى استفاده از سوخت هاى فسيلى مانند نفت و گاز و زغال سنگ و غيره ، استفاده از بيوگاز به عنوان جايگزينى مناسب براى اين گونه از سوخت ها بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته است.
* مكان توليد بيوگاز
اين گاز در اثر واكنش هاى تجزيه اى بى هوازى ميكرو ارگانيسم هاى زنده در محيط هايى كه داراى مواد آلى مى باشند به وجود مى آيد. به عنوان نمونه مى توان به باتلاق ها و مرداب ها و يا مكان هاى دفن زباله هاى شهرى به عنوان مكان هايى كه حاوى مقدار فراوانى بيوگاز هستند اشاره كرد.
* گاز متان
همانطور كه ذكر شد تركيب اصلى بيوگاز، گاز متان است كه اين گاز در زمره گازهاى قابل اشتعال محسوب مى شود. متان، گازى است بى رنگ و بى بو كه اگر يك فوت مكعب آن بسوزد، ۲۵۰ كيلوكالرى انرژى حرارتى توليد مى شود؛ به علاوه در فرآيند سوختن گاز متان ، گاز منواكسيد كربن كه از جمله گازهاى سمى و خطرناك است توليد نمى شود، بنابراين مى توان بيوگاز را به عنوان سوختى سالم و ايمن در مكان هاى مسكونى مورد استفاده قرار داد.
* دفع مواد زائد
بيوگاز از جمله انرژى هاى تجديد پذير است كه علاوه بر توليد انرژى در توليد كودهاى كشاورزى و افزايش سطح بهداشت جامعه نيز تأثير فراوانى دارد؛ به علاوه راه حل بسيار مناسب براى دفع مواد زايد جامد، فاضلاب هاى شهرى و صنعتى كه آلوده كننده شديد محيط زيست هستند مى باشد.پس از استحصال بيوگاز خطرات ناشى از اين مواد بشدت كاهش يافته و به علاوه از انرژى حاصله و كود باقيمانده در مصارف صنعتى مى توان استفاده كرد.
* واكنش توليد بيوگاز
اصول هضم فضولات شامل ۲ مرحله اساسى است كه هر مرحله توسط دسته خاصى از ارگانيسم ها انجام مى شود، در مرحله اول مواد پيچيده آلى به تركيب هاى ساده اى تجزيه مى شوند كه اين تجزيه سازى توسط باكترى هاى اسيدسازى كه به سرعت رشد كرده و سريعاً توليد مثل مى كنند، انجام مى شود. درجه حساسيت اين گروه از باكترى ها نسبت به محيط اطرافشان زياد نمى باشد. اين دسته از باكترى ها كه در زمره باكترى هاى اسيدزا به حساب مى آيند، مواد پيچيده را ابتدا با اسيداستيك و اسيد پروپيونيك تبديل مى كنند كه ماحصل اين تبديل به دست آمدن دى اكسيدكربن و آمونياك است و سپس در مرحله بعدى ارگانيسم هاى ذره اى يعنى متان سازها، اسيدهاى حاصل را به متان و دى اكسيدكربن توليد مى كنند و بدين ترتيب گاز متان حاصل مى شود. علاوه بر بيوگاز در پايان اين فرآيند بيوماس نيز به دست مى آيد كه به عنوان كود آلى از آنها در كشاورزى استفاده مى كنند.بر اساس محاسبات انجام شده، كود حاصل از ۳ رأس گاو يا چند رأس گوسفند جوابگوى توليد گاز مصرفى هر خانوار در طول يك سال است كه اين ميزان توليد بيوگاز در حدود ۵۰۰ ليتر به ازاى هر كيلوگرم فضولات تجزيه شده است. لازم به ذكر است كه بهره بردارى و نگهدارى از دستگاه بيوگاز به مهارت خاصى نياز نداشته و هر كس به راحتى مى تواند دستگاه را راه اندازى كرده و از آن استفاده كند.
* بيوگاز و انرژى
بيوگاز حاصل از دفع فضولات گياهى، انسانى، حيوانى مى تواند براى توليد حرارت، آب گرم و الكتريسيته با قيمتى به مراتب ارزان تر از ساير سوخت هاى فسيلى مانند گاز طبيعى، پروپان و نفت سياه مورد استفاده قرار داد. به علاوه راه اندازى اين سيستم سبب خواهد شد كه بوهاى نامطبوع متصاعد شده از اين گونه از فضولات از بين برود.
توليد متان از هاضم هاى بى هوازى مى تواند كارآفرين نيز باشد و باعث راه اندازى شركت هاى توليد برق هرچند در مقياس كوچك باشد و اين قبيل از شركت ها برق توليدى خود را به فروش برسانند.
* مزاياى بيوگاز
۱- استفاده از بيوگاز كمترين بار آلودگى را به محيط زيست وارد كرده و سبب كاهش آلودگى هاى ناشى از سوخت هاى مصرفى خواهد شد و اين امر به دليل استفاده از مواد زائد جامد و مايع در توليد بيوگاز است.
۲- استفاده از اين گاز سبب صرفه جويى در سوخت هايى مانند چوب، زغال سنگ، نفت و گاز طبيعى شده و به علاوه فضولات حيوانى و انسانى كه به صورت عادى خطرى جدى براى سلامتى انسان به حساب مى آيند را به كودى آلى و بسيار مناسب براى استفاده در كشاورزى تبديل خواهد كرد.
۳- كود حاصل از فرآيند توليد بيوگاز عارى از بوى مشمئزكننده بوده و اكثر انگل ها و عوامل بيمارى زا در جريان هضم و انبار كردن تفاله ها و فضولات از بين مى روند به علاوه به دليل بيشتر بودن نيتروژن در كودهاى حاصل از بيوگاز كيفيت اين كود نسبت به ساير كودها بهتر بوده و از كيفيت بالاترى برخوردار است.
۴- از انرژى حاصل از بيوگاز مى توان در مصارف خانگى به عنوان سوختى تميز و مناسب و با صرفه استفاده كرد.
۵- به دليل عدم نياز به قطع منابع طبيعى مانند جنگل ها استفاده از بيوگاز سبب حفظ جنگل ها خواهد شد.
۶- به دليل مستقل بودن از اقليم مورد استفاده، اين سوخت قابليت استفاده در هر شرايط فيزيكى و زمانى را دارد و به علاوه سوخت مناسبى به عنوان جايگزين سوخت هاى فسيلى به حساب مى آيد.
۷- سبب جلوگيرى از خروج گازها در محل دفن زباله و وارد شدن آنها به هوا، خاك و آب هاى زيرزمينى مى شود.
۸- استفاده از تأسيسات بيوگاز، مكمل صنايعى مانند دامدارى هاست.
۹- سبب صرفه جويى در مصرف ساير منابع انرژى خواهد شد.
* اقتصاد بيوگاز
با توجه به اين كه اين گاز بر اساس يك روند طبيعى و بدون هيچ گونه هزينه اضافى توليد مى شود، تنها با صرف هزينه اى براى ساخت و تجهيز ايستگاه هاى كنترل و بهره بردارى از اين گاز مى توان انرژى حاصل از بيوگاز را در اختيار گرفت اما با توجه به بالا بودن نسبى هزينه نصب و راه اندازى چنين ايستگاه هايى ممكن است برخى از سازمان ها و يا ارگان ها حاضر به سرمايه گذارى در خصوص اين امر نباشند.
* ساختار ايستگاه هاى تبديل
در ساختار ايستگاه هاى تبديل بيوگاز مى توان به دو بخش اصلى زير اشاره كرد:
۱- محفظه تخمير
۲- محفظه گاز
* محفظه تخمير
اين محفظه براى نگهدارى مواد اوليه و براساس ظرفيت پيشنهادى براى دستگاه طراحى مى شود. مواد مورد استفاده در اين محفظه عموماً بتن و يا مواد قديمى و مستعمل است كه در عمق زمين و يا سطح زمين طراحى و پياده سازى مى شود اما در هر صورت حرارت مناسب براى نگهدارى مواد اوليه در محفظه هاى تخمير ۳۰ تا ۳۵ درجه سانتى گراد است.
* محفظه گاز
اين محفظه مخزنى است مسدود شده جهت نگهدارى گاز كه اكثراً از جنس آهن سفيد ساخته مى شود. اين مخزن مجهز به پيچ فوقانى جهت خروج گاز اضافى و يك دسته هدايت گر به منظور انتقال گاز در مبادى مصرفى است كه دستگاه هاى بيوگاز با توجه به مكان قرارگيرى اين محفظه به صورت شناور و يا به صورت جداگانه به دو دسته دستگاه هاى بيوگاز پيوسته و بيوگاز منفرد تقسيم بندى مى شوند كه در هر دو دسته از اين دستگاه ها چهار مرحله عمليات اصلى انجام مى شود.
۱- آماده سازى فضولات براى ورود به محفظه تخمير
۲- عمل تخمير
۳- آماده سازى گازهاى حاصل
۴- آماده سازى مواد جامد خروجى از محفظه تخمير
* بيوگاز و كشورهاى جهان
در كشورهاى اروپاى غربى و جنوب شرقى آسيا فناورى توليد انرژى از بيوگاز بسيار قابل توجه است. در ميان كشورهاى اروپايى به كشور سوئد مى توان اشاره كرد كه در زمره بهترين مصرف كنندگان اين نوع از انرژى در صنعت حمل و نقل به حساب مى آيد و بر طبق پيش بينى هاى انجام شده تا سال ،۲۰۵۰ نزديك به چهل درصد از نيازهاى حمل و نقلى اين كشور از طريق بيوگاز تأمين خواهد شد. اين كشور با توسعه و تكميل ايستگاه هاى توليد بيوگاز هزينه توليد هر متر مكعب از اين انرژى را به ۴‎/۵ كرون رسانده است كه اين مبلغ در حدود هفتاد درصد توليد هزينه هاى بنزين در سوئد است. براساس مطالعات انجام شده در خصوص استفاده از اين نوع از گاز در صنعت حمل و نقل ميزان آلاينده هاى توليدى كشور كه خود دليل اصلى به وجود آمدن گازهاى گلخانه اى به حساب مى آيد نزديك به ۷۵ درصد كاهش خواهد داشت. با توجه به صرفه هاى اقتصادى حاصل از توليد اين گاز مطالعات بيشترى در اين زمينه در كشورمان بى تأثير نخواهد بود و سبب گردش به سوى انرژى هاى تجديدپذير و ارزان قيمت خواهد شد.
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم آبان 1386ساعت 11:16  توسط بهفر  | 

خطرات گرم شدن زمين


300285.jpg
دماى متوسط زمين در طول يك قرن پيش حدود ۰‎/۵ درجه سانتيگراد بيشتر شده است.
انتظار دانشمندان از ادامه روند فعلى آن است كه در طول ۱۰۰ سال آينده ميانگين دماى زمين
۱‎/۵ تا ۳‎/۵ درجه سانتيگراد افزايش پيدا كند. شايد پيش خود فكر كنيد كه
«خب اين كه مسأله اى نيست؟» اما بايد توجه داشت كه همين مقدار اندك افزايش دما مى تواند آب و هواى زمين را به صورت بى سابقه اى تغيير دهد. زمانى كه اين پديده رخ دهد،
ممكن است تغييرات شگرفى در سطح آب اقيانوس ها، مزارع كشاورزى و هوايى كه استنشاق مى كنيم يا آبى كه مى نوشيم رخ دهد.
منظور از گرم شدن زمين بالارفتن متوسط دماى زمين است كه تغييرات آب و هوا را نيز در پى خواهد داشت. گرم شدن زمين سبب تغيير الگوى بارش باران و برف، افزايش سطح آب درياهاى آزاد و كاهش سطح آب درياچه ها و تأثيرات عميق بر گونه هاى مختلف گياهان و حيوانات و سرانجام انسان ها خواهد شد. يكى از مواردى كه تا پيش از گرم شدن زمين به سبب افزايش فعاليت هاى بشر به عنوان ابزار ايمن سازى براى زمين در نظر گرفته مى شد گازهاى گلخانه اى بودند، يعنى مجموعه اى از گازها كه مقدارى از انرژى خورشيد را در جو زمين نگه مى دارند و باعث گرم شدن جو مى شوند كه شامل بخار آب (H2O، دى اكسيد نيتروژن ((NO2، دى اكسيد كربن (CO2) و متان CH4 است. اين گازهاى گلخانه اى كره زمين را به اندازه اى گرم نگه مى دارد كه انسان ها بتوانند بر روى آن زندگى كنند اما اگر اثر گلخانه اى كه به دليل وجود اين گازها در جو زمين به وجود مى آيد افزايش يابد ممكن است دماى زمين به اندازه اى زياد شود كه انسان ها و گياهان و ساير جاندران از تحمل اين گرما عاجز باشند.
تاريخچه گرم شدن زمين
نخستين مطالعات در زمينه افزايش درجه حرارت زمين توسط آرنيوس، شيميدان سوئدى و در حدود ۱۰۰ سال پيش آغاز شد. آرنيوس در سال ۱۸۹۶ ميلادى مدعى شد كه بالارفتن درجه حرارت زمين به دليل اضافه شدن دى اكسيد كربن به جو زمين است اما به دليل اين كه دانشمندان آن زمان اعتقاد داشتند كه جريان هاى اقيانوسى بسيار بيشتر از افزايش دى اكسيد كربن توسط آلودگى هاى توليد شده بشرى در گرم شدن آب وهوا مؤثر هستند، تحقيقات آرنيوس مسكوت ماند. موج دوم تحقيقات در خصوص گرم شدن زمين زمانى آغاز شد كه عده اى از دانشمندان مدعى شدند كه دى اكسيد كربن قادر است سد راه اشعه با طول موج بالا شده و سبب بازگرداندن آن به سطح زمين شود، با وجود اين دانشمندان اعتقاد داشتند كه اقيانوس هايى كه بر روى كره زمين قرار دارند توانايى جذب تمام دى اكسيد كربن توليدى را دارد بوده و لذا اين گاز قادر به افزايش درجه حرارت سطح زمين نيست اما مطالعات ساير دانشمندان نشان داد كه اقيانوس ها تنها قادر به جذب يك سوم از اين دى اكسيد كربن توليدى هستند و دو سوم باقى مانده از دى اكسيد كربن توليدى توسط فعاليت هاى انسانى در جو زمين باقى خواهد ماند. پس از اثبات اين قضايا و در دهه ۶۰ ميلادى گرم شدن كره زمين تهديدى جدى تلقى و مطالعات جديدى بر روى آن آغاز شد و دكتر كيلنيگ در مؤسسه اقيانوس شناسى آمريكا به عنوان كاشف پديده گرمايش جهانى نمودارهاى حاصل از مطالعات خود را از ميزان دى اكسيد كربن موجود در كره زمين ارائه كرد و به عنوان كاشف پديده گرمايش جهانى شناخته شد. مطالعات دكتر كيلنيگ نشان مى داد كه گازهاى توليدى سريعاً در حال افزايش در مناطق مختلف كره زمين است.
تاريخچه سوراخ شدن لايه ازن
واقعه سوراخ شدن لايه ازن در لايه زير استراتوسفر در بالاى منطقه انتاركتيكا براى نخستين بار در دهه هفتاد توسط يك تيم تحقيقاتى به نام BAS كشف شد. اين گروه وظيفه مشاهده (Monitoring) اتمسفر اين منطقه را برعهده داشت. اين اندازه گيرى اوليه توسط گروه BAS كه در سال ۱۹۸۵ انجام شد چنان نگران كننده بود كه دانشمندان تصور مى كردند كه دستگاه هاى اندازه گيرى آن ها خراب شده است اما با تعويض دستگاه ها نتايج به دست آمده از دستگاه هاى اوليه تأييد شد و اين خود سبب نگرانى بيشتر دانشمندان گرديد، ظرف چند ماه بعد سوراخ شدن لايه ازن توسط چشم مسلح قابل ديدن بود. اطلاعات به دست آمده توسط ساير گروه هاى تحقيقاتى اين حقيقت را روشن تر كرد كه سوراخ شدن لايه ازن به طور سريع و در مقياس بزرگى بر بالاى منطقه انتاركتيكا در حال پيشروى است.
آلودگى هوا
آلودگى هوا را مى توان اين گونه تعريف كرد كه هر جسم خارجى كه وارد هوا شود و يا هر عاملى كه نسبت معمولى و عادى مواد تشكيل دهنده هوا را تغيير دهد به گونه اى كه اين تغيير در نسبت مواد تشكيل دهنده سبب خسارت جانى به انسان ها، گياهان و حيوانات شود را مى توان آلودگى هوا نام نهاد. موادى كه سبب آلوده شدن هوا مى شوند ممكن است مقدارشان نامحسوس باشد لذا سازمان هاى محيط زيست كشورها تعاريف مختلفى براى آلودگى هوا وضع كرده اند.
منشأ مواد آلوده كننده هوا
منشأ آلاينده هاى هوا ممكن است طبيعى و يا مصنوعى باشد. آلاينده هاى طبيعى مانند دود حاصل از آتش نشان ها و ساير آتش سوزى ها كه در منابع طبيعى اتفاق مى افتد مانند آتش سوزى جنگل ها و آلاينده هاى مصنوعى حاصل فعاليت هاى انسان است كه در جريان توليد برق، فعاليت كارخانه ها ، اتومبيل ها و سوزاندن سوخت هاى فسيلى به وجود مى آيد.
انسان ها چگونه آب و هوا را تغيير مى دهند؟
شايد باور اين مسأله اندكى سخت باشد كه انسان ها مى توانند شرايطى به وجود آورند و يا دست به فعاليت هايى بزنند كه آب و هواى زمين را تغيير دهد. به جرأت مى توان گفت كه اكثر فعاليت هاى انسانى سبب توليد گازهاى گلخانه اى مى شود كه روند تخريب لايه ازن پس از انقلاب صنعتى و اختراع ماشين آلات صنعتى و به دليل افزايش فعاليت هاى كشاورزى و صنعتى رواج بيشترى يافت و سبب دگرگونى در آب وهوا و چهره زمين شد ، پيش از شروع انقلاب صنعتى مقدار گازهاى گلخانه اى كمتر بود اما با افزايش جمعيت و استفاده بيشتر از سوخت هاى فسيلى مانند نفت و زغال سنگ تركيب گازهاى موجود در جو زمين نيز تغيير پيدا كرد و گازهاى آلاينده به تركيب لايه ازن وارد شدند به گونه اى كه هم اكنون غلظت اين گازها از حدود ۲۷۰ واحد به ۳۶۷ واحد افزايش پيدا كرده است.انسان براى انجام فعاليت هاى روزمره خود انرژى موردنيازش را از راه مصرف غذا به دست مى آورد ، هم چنين انرژى مورد استفاده در منزل و محل كار را از طريق سوخت هاى فسيلى تأمين مى كنيم و نيز براى به حركت درآوردن چرخ كارخانه ها و صنايع مختلف از اين گونه از سوخت ها بهره مى گيريم ، آيا مى دانيد كه سوزاندن سوخت هاى فسيلى سبب توليد مقدار فراوانى گاز گلخانه اى و رسوخ اين گازها به جو زمين خواهد شد؟
معاهده كيوتو
اين پيمان جهانى كه توسط ۱۶۱ كشور مورد پذيرش قرار گرفته است ، كشورهاى مصرف كننده انرژى را به دودسته توسعه يافته و در حال توسعه تقسيم مى كند. كشورهاى توسعه يافته عضو پيمان كيوتو ملزم به كاهش پنج درصدى ميزان دى اكسيد كربن توليدى در كشور خود تا سال ۲۰۰۸ هستند اما كشورهاى در حال توسعه لزومى به كمتر كردن اين مقدار از دى اكسيد كربن در كشور خودندارند ولى توانايى به دست آوردن اعتبار كربنى را پس از اجراى پروژه هايى كه منجر به كاهش ميزان دى اكسيد كربن در كشورشان شود را دارا مى باشند كه اين اعتبار كربنى قابل فروش و معامله به كشورهاى توسعه يافته است و اين به معناى كاهش دى اكسيدكربن از طريق اعمال فناورى هاى جديد در كشورهاى توسعه يافته و يا افزايش دى اكسيدكربن از طريق پرداخت پول و كمك به كاهش دى اكسيد كربن در كشورهاى درحال توسعه است.
اثر گرم شدن زمين
گرم شدن زمين اثرات مخرب فراوانى بر گياهان، جانوران و انسان ها خواهد گذاشت كه در سال هاى اخير به دليل گرم شدن بيشتر زمين نسبت به سال هاى گذشته اين اثرات بيشتر ديده مى شود.
بسيارى از گونه هاى جانورى در حال انقراض هستندو توزيع جغرافيايى برخى از گونه هاى حيوانى نيز تغيير كرده است به عنوان نمونه بر طبق پيش بينى هاى سازمان محيط زيست آمريكا جمعيت اردك ها تا شصت سال ديگر به نصف كاهش پيدا خواهد كرد و يا تا پنجاه سال ديگر يك ميليون از گونه هاى گياهى و جانورى در معرض نابودى و انقراض قرار خواهند گرفت. به علاوه گرمايش زمين سبب آب شدن يخ هاى قطبى شده و اين حجم از آب به آب اقيانوس ها اضافه مى شود كه خود سبب شيرين شدن آب اقيانوس ها خواهد شد و همين امر خود سبب تغييرات بر روى آب و هوا خواهد شد.
تأثير گرم شدن زمين بر زلزله ها
به تازگى بعدجديدى از خطرات حاصل از گرم شدن زمين براى دانشمندان مشخص شده است، اين نتايج نشان مى دهد كه تغيير توزيع آب در سياره زمين به سبب تحولات آب و هوايى حاصل از گرم شدن زمين سبب تأثير بر پوسته سياره زمين خواهد شد يعنى علاوه بر انتظار روزهايى گرم در انتظار وقوع زمين لرزه هايى بيشتر و آتشفشان هايى داغ تر و كوبنده تر بايد بود.
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم آبان 1386ساعت 11:13  توسط بهفر  | 

علم در خدمت محيط زيست

مسير سبز

در ساليان اخير، مردم علاقه زيادى به استفاده از انرژى هاى پايان ناپذير و نو نشان داده اند. استفاده از انرژى خورشيدى و بهره گيرى از نيروى باد جهت توليد الكتريسيته از جمله راه هاى مؤثر و كم هزينه جهت توليد انرژى است. انرژى باد به سبب پايدارى مزيت بهترى دارد. استفاده از نيروى باد ريشه اى تاريخى دارد. مردم قديم جهت حركت كشتى ها و به راه انداختن آسياب ها از نيروى باد استفاده مى كردند .
انرژى باد جزو انرژى هاى پايدار است. وجود باد بستگى به حضور خورشيد دارد. تفاوت هواى گرم و سرد باعث ايجاد باد مى شود. به دليل آن كه سطح زمين از انواع مختلفى شكل گرفته است، هر منطقه ميزان جذب متفاوتى از انرژى خورشيد را دارد. در طول روز هواى بالاى سطح زمين نسبت به هواى روى آب سريع تر گرم مى شود. سنگينى هواى گرم و جايگزينى آن با هواى سبك باعث ايجاد باد مى شود.
استفاده از باد ريشه اى قديمى دارد. نزديك به ۵ هزار سال قبل مصريان جهت تسريع در حركت قايق هاى خود از نيروى باد استفاده مى كردند. پس از آن از انرژى باد جهت چرخش آسياب بادى استفاده شد. در ابتدا آسياب هاى بادى، پره هاى بسيار بزرگى داشتند. پس از چندى مردم هلند در شكل و نحوه قرار گرفتن پره ها تغييراتى به وجود آوردند. اين تغييرات برگرفته از بال هاى هواپيماها جهت كاهش سرعت و استفاده بيشتر از نيروى باد بود. در اواخر دهه ۱۹۲۰ در برخى مناطق آمريكا كه امكان انتقال برق وجود نداشت از اين آسياب ها جهت توليد انرژى استفاده كردند اما مردم علاقه چندانى به استفاده از اين وسايل نداشتند. رشد شتابان جمعيت، مسأله گرم شدن كره زمين و استفاده هر چه بيشتر از انرژى هاى نو و پايدار باعث شد كه مردم رو به استفاده از انرژى باد جهت توليد برق بياورند.
نحوه كار نيروگاه هاى بادى دقيقاً همانند آسياب هاى بادى است. پره ها، انرژى باد را جذب مى كند. نحوه كار به اين صورت است كه پره ها سرعت باد را كاهش مى دهند.نحوه قرار گرفتن پره ها باعث مى شود كه اين باد به صورت انرژى ذخيره شود و پره ها به حركت دربيايد. در طراحى پره ها مواردى نظير شدت باد و محل نصب توربين مد نظر قرار مى گيرد تا كمترين هدر رفت انرژى را شاهد باشيم.
به طور كلى توربين ها به ۲ نوع تقسيم بندى مى شوند: ۱ـ با پره افقى ۲ ـ با پره عمودى.اين تقسيم بندى از روى محور چرخش توربين صورت گرفته است. اندازه پره ها بستگى به ميزان قدرت و شدت باد دارد. برخى توربين ها قادرند حداكثر ۱۰۰ كيلووات برق توليد كنند و برخى ديگر ۵ مگاوات. اكثر توربين ها امروز به صورت افقى است و معمولاً از ۳ پره استفاده مى شود. در پره هاى عمودى باد كمترى جذب مى شود و لذا كارايى چندانى ندارد.
با قراردادن تعدادى توربين بادى در مسير جريان باد مى توان يك نيروگاه بادى شكل داد. اين نيروگاه آلودگى محيطى و صوتى ندارد. بزرگ ترين نيروگاه بادى جهان در تگزاس قرار دارد. در اين نيروگاه ۴۲۱ توربين بادى فعال است. اين تعداد توربين توانايى توليد برق براى بيش از ۲۳۰ هزار خانه در سال را دارد. بهترين محل براى نصب توربين ها، مناطق مرتفع نظير بالاى تپه ها و يا در نزديكى ساحل است. اين نگرانى همواره وجود دارد در برخى فصل هاى سال كه باد با شدت كمترى مى وزد و در نتيجه توليد الكتريسيته با مشكل مواجه مى شود اما با اين همه مزاياى اين راه توليد انرژى بيشتر از معايب يا كاستى هاى آن است.
در سال ۲۰۰۵ در ايالات متحده ۱۷‎/۸ ميليارد كيلووات ساعت در سال توسط انرژى باد تأمين شد. اين مقدار توليد برق توانست نياز الكتريسيته بيش از ۱‎/۶ ميليون خانوار را تأمين كند. ميزان بهره گيرى از انرژى باد نسبت به اواخر دهه ۹۰ رشد قابل ملاحظه اى داشته است. اقدامات حمايتى نظير معافيت از پرداخت ماليات باعث خواهد شد سرمايه گذارى هاى بيشترى را در اين بخش شاهد باشيم. آمريكا پس از آلمان و اسپانيا در رده سوم استفاده كنندگان از انرژى باد قرار دارد و پس از آن هند و دانمارك قرار دارند. دانمارك ۲۰ درصد انرژى خود را از نيروگاه هاى بادى تأمين مى كند.
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم آبان 1386ساعت 11:7  توسط بهفر  | 

استفاده از گياهان براي دفع سموم آب و پاكسازي مواد منفجره

دانشمندان موفق شده اند راهي را براي پرورش گياهاني كه قادر به پاكسازي محيط هستند بيابند.
به گزارش رويترز، محققان آمريكايي در دانشگاه واشنگتن با استفاده از تكنيك هاي مهندسي ژنتيك درختان صنوبر را به گونه اي تغيير داده اند كه قادر باشند سموم موجود در آب زيرزميني را بيرون بكشند و اين يك راه مقرون به صرفه براي پاكسازي و حذف آلوده كننده هاي محيطي است.
در همين حال گروهي از محققان انگليسي با استفاده از مهندسي ژنتيك گياهاني را رشد داده اند كه قادرند باقيمانده مواد منفجره جنگي را از محيط پاكسازي كنند.
تكنيك بكار رفته توسط دانشمندان آمريكايي تحت عنوان فيتو ريميديشن (phytoremedation) ناميده مي شود كه به معني حذف آلوده كننده ها به كمك نور خورشيد است و طي آن از درختان و ساير گياهان براي حذف مواد خطرناك از محيط استفاده مي شود.
در اين فرآيند توانايي طبيعي گياهان براي استخراج مواد شيميايي از آب ، خاك ، و هوا بكار گرفته مي شود. هزينه اين روش 10 برابر كمتر از تكنولوژي هاي موجود است.
محققين دانشگاه يورك نيز با استفاده از ژن هاي گرفته شده از ميكرب هاي تجزيه كننده RXD (ماده منفجره سرطانزا) و وارد كردن اين ژن ها به گياهان ، آنها را قادر ساخته اند 100 برابر سريع تر از گياهان عادي اين آلوده كننده را به محصولات فرعي بي خطر متابوليزه كنند.
مطمئنا گياهان عادي هم از اين قابليت ها برخوردارند اما سرعت آنها براي انجام اين كار بسيار كمتر از گياهاني است كه براي اين منظور تحت مهندسي ژنتيك قرار گرفته اند.
+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم آبان 1386ساعت 17:19  توسط بهفر  | 

كمپوست چيست ؟

كمپوست محصول يك فرآيند بيولوژيكي تجزيه و تغيير شكل مواد آلي است كه توسط تعداد كثيري از ميكرو ارگانيسم هاي هوازي گرمادوست در داخل زباله و در مجاورت حرارت، رطوبت و اكسيژن انجام مي گيرد با ايجاد 60 تا 70 درجه سانتي گراد گرما و تشكيل آنتي بيوتيك ها در حين عمل پاستوريزاسيون انجام گرفته و عوامل بيماري زا و بذر علفهاي هرز از بين مي روند
تحقيقات بر روي كمپوست
با توجه به اثرات مفيد و سودبخش كمپوست در خواص شيميايي فيزيكي و بيولوژيكي خاك كه قبلا به أن اشاره شد ملاحظه ميگردد كه شرايط مساعدي جهت توليد محصولات كشاورزي تحت تاثير مصرف كمپوست فراهم ميگردد. مطالعات و تحقيقاتي زيادي در جهان در اين زمينه بر روي محصولات مختلف انجام گرفته كه جملگي اثرات مثبت كمپوست در افزايش و بهبود كيفيت و كميت محصولات كشاورزي را به اثبات ميرساند
معاونت پژوهش سازمان بازيافت و تبديل مواد به منظور بررسي اثرات كمپوست حاصل از كارخانه تحت شرايط آب و هوا و خاك هاي كشور آزمايشهايي هايي به مدت دو سال بر روي انواع سبزيجات، چمن كاري ها و غلات انجام داده و نتايج بسيار درخشان بر روي عملكرد محصولات به دست آورده است كه نتايج اين بررسي ها در نشريه شماره 1369 سازمان بازيافت و تبديل مواد منعكس مي باشد
تركيبات كمپوست
تركيبات كمپوست به عواملي از قبيل نوع زباله- مكان تهيه كمپوست- نوع كمپوست- مدت زمان تخمير و... بستگي دارد. بدين لحاظ آزمايشگاه كارخانه كمپوست صالح آباد كه به كليه وسايل آزمايشگاهي از جمله دستگاه جذب اتمي مجهز مي باشد، كمپوست حاصل را تحت شرايط گوناگون و در مراحل مختلف عمل آوري مورد تجزيه قرار داده و كيفيت آن را كنترل مي نمايد.
تركيبات شيميايي كمپوست كارخانه به شرح جدول ذيل است:
بر حسب ميليگرم در كيلوگرم
بر حسب درصد
11250
اهن
32
رطوبت
1950
روي
25
كربن ألي
327
مس
1.7
ازت
5132
منيزيم
0.46
فسفر
285
منگنز
0.85
پتاس

موارد مصرف كمپوست
كمپوست را مي توان با اطمينان در موارد مشروحه ذيل مصرف نمود:
گياهان وجيني مانند: چغندر قند، پنبه، سيب زميني، ذرت
غلات مانند: گندم، جو
كليه درختان ميوه، مركبات، تاكستانها،
انواع سبزي جات و جاليزكاري ها
درختان غير مثمر، جنگل كاري ها، خزانه هاي پرورش نهال هاي جنگلي
چمن كاري ها و مراتع
فضاي سبز اطراف اتوبان ها، فرودگاه ها، زمين هاي ورزشي
گل خانه ها و گل كاري
پرورش قارچ

زمان و نحوه مصرف كمپوست
كمپوست حاصل از كارخانه داراي دانه بندي مناسب، كاملا تخمير شده و عاري از هر گونه مواد زائد مي باشد و مي توان آن را در فصل پاييز و اوايل فصل بهار مصرف نمود، ولي توصيه مي شود جهت درختان مثمر و غير مثمر و در جنگل كاري در فصل پاييز و براي گياهان زراعي يك ماه قبل از كاشت يا در هنگام كاشت محصولات مصرف گردد. روش مصرف به اين صورت مي باشد كه كمپوست در سطح خاك پخش شده و با خاك سطحي مخلوط مي گردد، براي درختان ميوه در سايه از درختان ريخته و با خاك مخلوط شود.

اثرات كمپوست در خواص خاك
اثر كود آلي در خاك هاي سنگين دانه بندي و تخلخل خاك را بهتر مي سازد و نفوذ پذيري و تهويه خاك را بهبود مي بخشد.
در خاك هاي سبك ( شني ) به نگهداري آب و مواد غذايي كمك نموده و از شست و شوي آن ها جلوگيري مي كند. حالت چسبندگي خاك را كاهش داده و عمليات زراعي از مقاومت خاك در مقابل ما شن آلات كشاورزي مي كاهد و عمليات زراعي بر روي خاك با انرژي كمتري انجام مي گيرد. اجزاء ريز و درشت و مواد معدني خاك را در برگرفته به تشكيل خاك دانه كمك مي كند.
هوموس حاصل از مواد آلي مي تواند 6-2 برابر خود آب را در خود نگهداري نموده و از هدر رفتن آن جلوگيري نمايد.
به خاك رنگ تيره داده و در جذب حرارت و گرم نگه داشتن خاك كمك مي كند.
كمپوست داراي عناصر غذايي پر مصرف و كم مصرف مورد نياز گياهان مي باشد. اين مواد را به تدريج آزاد و در اختيار گياهان قرار مي دهد. ذرات هوموس حاصل از كمپوست داراي خاصيت جذب كنندگي شديدي مي باشند كه عناصر غذايي را به خود جذب نموده و به آساني آن ها را در اختيار گياهان قرار مي دهد.
كمپوست داراي خاصيت اسيدي است و در جذب بعضي از مواد غذايي نظير فسفات آلي غير محلول نقش اساسي دارد.
كمپوست عموما فعاليت هاي بيولوژيكي خاك را تشديد نموده و به حاصل خيزي خاك كمك مي كند.
در جلوگيري از فرسايش خاك موثر است.
كمپوست علاوه بر كميت، كيفيت محصولات را نيز بهبود مي بخشد.
مصرف كمپوست خاك هاي بكر و غير قابل استفاده را احياء نموده و محيط مناسبي جهت رشد مساعد درختان و گياهان زراعي فراهم مي آورد.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم مهر 1386ساعت 8:47  توسط بهفر  | 

زباله وراه هاي بازيافت آن

اقتباس از روزنامه شرق
موضوع دفع فضولات هنگامى مورد توجه واقع شد كه انسان به صورت اجتماعات به هم پيوسته و در يك مكان زندگى مشترك خود را آغاز كرد. با توجه به اين مسئله اولين بار جمع آورى استخوان هاى شكار، وسايل و افزار شكسته شده در يك محل به مرحله ظهور پيوست.جمع آورى فاضلاب و زباله ها زمانى انجام گرفت كه طايفه هاى مختلف انسانى به هم پيوسته و از صورت چادرنشينى تغيير زندگى دادند.مطالعات انجام شده شاهد آن است كه محل دفن زباله هاى شهر اورشليم قديم در دره Kidnan قرار داشته است. در آن زمان مواد آلى زباله شهر به كود تبديل شده و مواد غير آلى سوزانده مى شده است. اين شهر در آن هنگام داراى كانال كشى فاضلاب بوده به طورى كه شاه داود كه براى جنگ به اورشليم آمده بود افراد خود را به وسيله اين كانال وارد شهر كرده و شهر را تصرف كرد و طبق اسناد باستانى، خيابان هاى شهر اورشليم روزانه به وسيله ساكنين هر خيابان تميز مى شد به طورى كه اين شهر در زمان خويش از نظر نظافت منحصر به فرد بوده است.در تمدن هند نيز از ۶۵۰۰ سال قبل از ميلاد دفع فضولات مورد توجه بوده و چينى ها در بيش از ۳۰۰۰ سال قبل راجع به مواد هوموسى و استفاده از كمپوست در كشاورزى قوانينى داشته اند.در اوايل دوران اسلامى، مقرراتى براى عبور و مرور حيوانات و وسايل نقليه در اماكن عمومى و بازار ها وجود داشت كه براى جلوگيرى از ايجاد گرد وخاك وضع شده بود. كم كم با رشد جمعيت و توسعه شهر ها خصوصاً در اروپا به مسئله زباله و دفع بهداشتى آن اهميت داده شد. در سال ۱۴۷۳ كشور هلند كه در آن زمان مقام اول را در نظافت شهرى داشت آشغال دان هاى ويژه اى در نقاط مختلف شهر آمستردام برپا كرد. اولين وسيله و يا كاميون حمل زباله و فضولات انسانى در ۱۷۵۰ ميلادى به وسيله Pierre Quteqaine به نمايش گذارده شد. در همان زمان كاميونى با تجهيزات بهتر از نظر حمل فضولات انسانى در دانشگاه Salamanc مادريد به نمايش گذاشته شد. در سال ۱۸۷۶ اولين زباله سوز به علت اشكالاتى كه در دفن زباله در انگلستان توليد مى شد در آن كشور ها به وجود آمد و كم كم از انرژى حرارتى توليد شده از زباله استفاده هاى بسيارى به عمل آمد. اهميت دفع بهداشتى زباله ها موقعى بر همه روشن خواهد شد كه خطرات ناشى از آنها به خوبى شناخته شوند. زباله ها نه فقط باعث توليد بيمارى، تعفن و زشتى مناظر مى گردند بلكه مى توانند به وسيله آلوده كردن خاك، آب و هوا خسارت فراوانى را به بار آورند. به همان اندازه كه تركيبات زباله ها مختلف است خطرات ناشى از مواد تشكيل دهنده آنها نيز مى توانند متفاوت باشند. لذا جمع آورى، حمل ونقل و دفع اين مواد بايستى به طريقى باشد كه تاثير خطرات ناشى از آنها در سلامتى انسان به حداقل ممكنه كاهش يابد.آثار سوء ناشى از زائدات و پس مانده هاى جامد، مديريت بخش شهرى جوامع امروزى را بر آن داشته تا با روى آوردن به سيستم هاى نوين مديريتى و از آن جمله سيستم هاى مديريت مواد زائد جامد، همواره در پى راهكار هاى مناسب جهت تقليل آثار سوء ناشى از اين گونه مواد باشند.يكى از اين شيوه ها جلوگيرى از توليد زائدات و در مرحله بعدى بازيافت زائدات توليدى بوده است. در ايران بازيافت مواد قدمتى طولانى داشته و به بخشى از فرهنگ جامعه ما تبديل شده است از طرف ديگر با توجه به معضلات و مشكلات زيست محيطى توليد زباله سازمان ها و مراكز مختلف تلاش كرده اند اين بخش از فرهنگ جامعه را گسترده تر و عميق تر نمايند به نحوى كه به ساير مواد نيز تعميم داده شود. از طرف ديگر مشكلات اقتصادى، كمبود منابع طبيعى و افزايش جمعيت نيز باعث شده روند توجه به مسائل بازيافت در تمامى كشور ها سرعت بيشترى به خود بگيرد.در ايران براى بازيافت كاغذ، اولين كارخانه در سال ۱۳۱۳ در كرج و دومين آن در سال ۱۳۳۵ تحت عنوان مقوا سازى شرق در تهران و سومين آن در كهريزك در سال ۱۳۳۶ تاسيس شد.براى بازيافت مواد آلى و تهيه كود آلى يا كمپوست، چينى ها از جمله مللى بودند كه حدود ۴۰۰۰ سال قبل از مواد زائد گياهى و انسانى كود مناسبى تهيه كرده و آن را براى حاصلخيزى خاك مورد استفاده قرار مى دادند و از آن به بعد مسئله استفاده از مواد زائد يك كار اساسى زراعت در كشور هاى مختلف محسوب شد.در ايران استفاده از مواد زائد گياهى و انسانى از روزگاران گذشته براى كشاورزان و روستا ها بسيار معمول بوده است. از اين ميان كشاورزان يزدى و اصفهانى بر ارزش فوق العاده اين مواد در افزايش محصولات كشاورزى كاملاً آگاه بودند. فضولات روستايى كه در اصل مواد متشكله از مدفوع انسانى، حيوانى و مواد زائد گياهى است، همراه با آب و خاك و هوا ۴ اصل اساسى كشاورزى را در روستا هاى ايران تشكيل مى دهند.امروزه وسيع ترين عمليات تهيه كمپوست در اروپا، در كشور هلند انجام مى گيرد كه ۲۵ درصد كل زباله هاى شهرى آن كشور جهت تهيه كمپوست استفاده مى شود.در شهر هاى هند تا سال ۱۹۸۳ ، ۹ طرح تهيه كمپوست از زباله هاى شهرى به مرحله بهره بردارى رسيده است. در آمريكا اولين كارخانه كمپوست در سال ۱۹۸۶ به ظرفيت ۲۰ تن در روز تاسيس شد.كارخانه كود گياهى تهران در سال ۱۳۵۱ تاسيس شد.كارخانه كمپوست اصفهان در سال ۱۳۴۸ با ظرفيت روزانه يكصد تن مورد بهره بردارى قرار گرفت كه به خاطر عدم رعايت موازين بهداشتى و استقرار آن در محدوده شهرى تعطيل گرديد ولى كارخانه كمپوست جديدى در اصفهان در سال ۱۳۶۸ تاسيس شد كه هم اكنون مورد بهره بردارى قرار گرفته است. كارخانه كمپوست در شهر هاى مشهد، كرج و تبريز در حال تاسيس است كه كارخانه كمپوست مشهد به بهره بردارى رسيده است. سه كارخانه كمپوست در شهر هاى گرگان، بابل و نشتارود در دست طراحى و احداث است.در سال ۱۳۶۱- ۱۳۶۰ در شهر همدان با همكارى شهردارى و دانشگاه بوعلى اقدام به تهيه كمپوست از فضولات كشتار گاه، برگ هاى درختان و پس مانده هاى گياهى با روش حوضچه اى شد كه طى اين عمليات بررسى جنبه هاى بهداشتى و كشاورزى كود حاصله نيز انجام گرفته است.در سال ۱۳۶۸ يكسرى مطالعات، در ارتباط با تهيه كمپوست از مخلوط زباله هاى شهرى و كشتار گاه در شهر سمنان توسط دانشگاه تهران انجام شده كه طى اين مطالعه خصوصيات كمپوست توليدى از اين روش مشخص شده و مورد ارزيابى اقتصادى قرار گرفته است.طرح و احداث كارخانه كمپوست كهريزك در سال ۱۳۷۲ با دو واحد ۱۰۰۰ تنى در يك مجموعه در دستور كار شهردارى تهران قرار گرفت. اين كارخانه علاوه بر توليد كمپوست روزانه مى تواند حدود ۳۰ تن اقلامى از قبيل كاغذ، مقوا، پلاستيك ها و انواع مصنوعات فلزى را جداسازى و آماده بازيافت كند.ضرورت بازيافت زمانى بيشتر مشخص مى شود كه بدانيم:- براى توليد يك تن كاغذ جديد، بايد ۱۵ درخت تنومند را قطع كنيم.- اگر از كاغذ باطله دوباره كاغذ تهيه كنيم در مصرف آب ۹۰ درصد، انرژى ۵۰ درصد سود برده و در كنترل آلودگى هوا ۷۵ درصد موفقيت كسب مى كنيم.• لاستيك و پلاستيكانرژى اى كه براى توليد يك پوند لاستيك تازه لازم است در حدود ۱۵۷۰۰ BTU است در حالى كه استفاده مجدد از لاستيك فقط ۴۶۰۰ BTU انرژى نياز دارد كه در حدود ۷۱ درصد صرفه جويى در مصرف انرژى است.- براى آنكه يك لاستيك تريلى ساخته شود در حدود نصف بشكه نفت خام مصرف مى شود.۲۴۰ سال طول مى كشد تا يك پاكت پلاستيكى تجزيه شود (صفحه ۱۰۹ كتاب آموزش بين المللى محيط زيست.)- براى تهيه يك كيلو شيشه از مواد اوليه ۱۶ هزار BTU انرژى لازم است.- براى بازسازى هر تن شيشه در مقايسه با تهيه آن از مواد خام در حدود ۱۲۰ ليتر نفت ذخيره مى شود.در جريان بازسازى شيشه ها نسبت به توليد شيشه نو، محيط زيست كمتر آلوده مى شود. براى مثال از آلودگى هوا ۲۰ درصد و از آلودگى منابع آب ۵۰ درصد كاسته مى شود.- هر قوطى مستعمل آ لومينيومى را كه دور مى ريزيد، در واقع مقدارى انرژى تلف كرده ايد كه معادل نصف حجم همان قوطى از مواد نفتى است.- مقدار انرژى كه تنها با بازسازى يك قوطى آلومينيومى ذخيره مى شود، مى تواند يك تلويزيون را به مدت ۳ ساعت روشن نگه دارد.در صورتى كه يك تن آلومينيوم از داخل زباله جداسازى شده مجدداً به مصرف رسد در ۴۰۰ تن سنگ معدن و ۷۰۰ كيلوگرم كك و قير صرفه جويى خواهد شد.مقدار انرژى لازم براى توليد قوطى جديد آلومينيومى ۱۹ برابر مقدار انرژى لازم براى استفاده مجدد آنها است.در حدود بيست درصد زباله خانگى شهر تهران از موادى تشكيل شده اند كه داراى ارزش اقتصادى هستند و در صورت تفكيك زباله ها و بازيافت آنها سالانه ۹۲۸۵۶ تن پلاستيك، ۵۲۲۳۱ تن شيشه، ۶۰۵۶۳ تن كاغذ و مقوا، ۲۵۱۴۸ تن انواع فلزات كه در زباله خانگى شهروندان تهرانى است بازيافت خواهد گرديد
+ نوشته شده در  شنبه هفتم مهر 1386ساعت 8:44  توسط بهفر  | 

پسماندهای پزشکی

مدیریت اجرایی پسماندهای پزشکی

امروزه يكي از معضلات زيست محيطي مواد زائد پزشکی است كه بعلت دارا بودن عوامل خطرناك، سمي و بيماري زا از جمله زائدات پاتولوژيك، راديواكتيو ، شيميايي، عفونی،دارویی و ظروف و وسايل درماني از حساسيت خاصي برخوردار مي باشند بگونه اي كه عدم كنترل و بي توجهي به مديريت صحيح آنها موجب بروز فجايع و شيوع انواع بيماريها و اپيدمي ها شده و علاوه بر ايجاد تهديدات جدي براي سلامت جامعه و محيط زيست ، اتلاف هزينه هاي گزاف را در پي خواهد داشت.

سازمان تنظيف و بازيافت مواد شهرداري شيراز در راستاي تحقق اهداف سازماني خود و ارتقاء وضعيت محيط زيست وبهداشت جامعه اقدام به اجراء سيستم مديريت خاصي بمنظور كنترل پسماندهای پزشکی که مقدار آن بالغ بر 8 تن در روز می باشد، نموده است. در اين سيستم پسماندهای پزشکی در مراكز تولیدکننده بصورت اصولي جداسازي شده و توسط سطلهاي زردرنگ چرخدار مخصوص به اتاقك نگهداري موقت آن مركز انتقال مي يابند.سپس طبق برنامه مشخص بوسيله خودروهاي مخصوص آب بندي شده سازمان به جايگاه ايزوله ويژه دفن پسماندهای پزشکی در برمشور حمل گرديده و روزانه با آب آهك دفن مي شوند.

اين سيستم طوري طراحي شده كه در آن تماس نيروي انساني با به پسماندهای پزشکی حداقل رسيده و اين پسماندها بصورت كامل ، شناخته و تفكيك مي شوند.در نتيجه تلاش هاي مدير عامل ساعي و پرسنل زحمتكش سازمان اين طرح مورد تقدير كارشناسان بانك جهاني قرارگرفته و وزارت كشور و سازمان حفاظت محيط زيست  كشور پس از تصويب ، آن را بصورت الگو جهت اجرا به كليه شهرهاي كشور ابلاغ نموده اند كه اين خود مايه مباهات شهروندان شيرازي مي باشد.در حال حاضر كميته اي سه جانبه متشكل از كارشناسان اين سازمان، اداره كل حفاظت محيط زيست فارس و مركز بهداشت شهرستان شيراز بر حسن اجراي اين سيستم نظارت دقيق دارند كه در اين راستا تمام بيمارستان ها و  درمانگاهها و اخیرا" آزمايشگاههای تشخيص طبي سطح شهر تحت پوشش سیستم جمع آوری ، حمل و دفع جداگانه پسماندهای پزشکی قرار گرفته اند.

البته واضح است که موقعیت همه جانبه این برنامه جز در پرتو همکاری بیش از پیش همشهریان فهیم ، بالاخص مسؤولان محترم مراکز تولیید کننده اینگونه پسماندها میسر نخواهدشد.

      

پسماندهاي پزشكي در قانون مديريت پسماندها

1-  ماده2 بند ب  مورد 2 : پسماندهاي پزشكي (بيمارستاني ) به كليه پسماندهاي عفوني و زيان آور ناشي از بيمارستانها ، مراكز بهداشتي درماني ، آزمايشگاههاي تشخيص طبي و ساير مراکز مشابه گفته می شود. سایر پسماندهاي خطرناك بيمارستاني از شمول اين تعريف خارج است.

2-  ماده 2-بند ب مورد 3 : پسماندهاي ويژه به كليه پسماندهايي گفته مي شود كه به دليل بالا بودن حداقل يكي از خواص خطرناك از قبيل سميت ، بيماري زايي ، قابليت انفجار يا اشتعال ، خورندگي و مشابه آن به مراقبت ويژه نياز داشته باشد.

3-  ماده 2- بند د تبصره 1: پسماندهاي پزشكي و نيز بخشي از پسماندهاي عادي ، صنعتي و كشاورزي كه نياز به مديريت خاص دارند، جزو پسماندهاي ويژه محسوب مي شوند.

4-  ماده 7 : مديريت اجرايي پسماندهاي صنعتي و ويژه به عهده توليد كننده خواهد بود. در صورت تبديل آن به پسماند عادي به عهده شهرداري ها ، دهياري ها و بخشداري ها خواهد بود.

5-  ماده 8 : مديريت اجرايي مي تواند هزينه هاي مديريت پسماند را از توليد كننده پسماند با تعرفه اي كه طبق دستورالعمل وزارت كشور توسط شوراهاي اسلامي بر حسب نوع پسماند تعيين مي شود. دريافت نموده و فقط صرف هزينه هاي مديريت پسماند نمايد.

6-  ماده 13: مخلوط نمودن پسماندهاي پزشكي با ساير پسماندها و تخليه و پخش آنها در محيط و يا فروش ، استفاده و بازيافت اين نوع پسماند ممنوع است.

7-  ماده 15: توليد كنندگان آن دسته از پسماندهايي كه داراي يكي از ويژگي هاي پسماندهاي ويژه نيز مي باشند. موظفند با بهينه سازي فرآيند و بازيابي ، پسماندهاي خود را به حداقل برسانند و در مواردي كه حدود مجاز در آئين نامه اجرايي اين قانون پيش بيني شده است در حد مجاز نگهدارند.

8-  ماده 16: متخلفين از حكم ماده 13 به جزاي نقدي از دو ميليون ريال تا يكصد ميليون ريال و در صورت تكرار به دو برابر حداكثر مجاز ات و در صورت تكرار مجدد هر بار به دو برابر مجازات بار قبل محكوم مي شوند.

9-  ماده 18 :  در هر شرايطي كه آلودگي خطر فوري براي محيط و انسان دارد با اخطار سازمان محيط زيست كشور و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي ، متخلفين و عاملين آلودگي موظفند فوراً اقداماتي را كه منجر به بروز آلودگي و تخريب محيط زيست مي شود متوقف نموده و بلافاصله مبادرت به رفع آلودگي و پاكسازي محيط نمايند. در صورت استنكاف ، مرجع قضايی خارج از نوبت به موضوع رسيدگي و متخلفين و عاملين را علاوه بر پرداخت جريمه تعيين شده ملزم به رفع آلودگي و پاكسازي خواهد كرد.

 

   

+ نوشته شده در  شنبه هفتم مهر 1386ساعت 8:32  توسط بهفر  | 

چالش هاي محيط زيستي قرن حاضر

هوا سپهر

انواع زيادي از آلاينده هاي هوا سپهر و وجود دارد كه بخش انساني آلودگي هوا در اين شهر فراوان تر از همه بوده كه به شديدترين مشكلات آلودگي و بهداشتي منجر مي شود

رشد سريع جمعيت انساني زيربناي همه مشكلات زيست محيطي است. مشكلات محيط زيست را نمي توان حل كرد مگر آنكه مشكل جمعيت انساني حل شود و براي اين كار بايد ياد بگيريم كه تعداد كل افراد را روي زمين به رقمي محدود كنيم كه محيط زيست قادر به تامين آن باشد. شهري مثل تهران از اين قاعده مستثني نيست. در واقع بايد در اين شهر بين فعاليت هاي صنعتي و تجاري و كيفيت محيط زيست شهري هماهنگي به وجود آورد. در واقع تصميم گيري در مورد مسايل محيط زيست در ارتباط با جامعه، سياست، اقتصاد، فرهنگ، ارزش ها و اطلاعات علمي است. امروزه يكي از مسايل مطرح در تهران آلودگي هواست.
هوا سپهر همواره براي گازها يا مواد زايد معلق يك چال (محل انباشت يا ذخيره) بوده است، هرجا كه مقدار ضايعات وارد شده به هوا سپهر از قابليت آن در پراكنده كردن و فروپاشي ضايعات فزوني بگيرد مشكل بروز مي كند. از زماني كه بشر از آتش بهره جسته هوا سپهر به عنوان چال دفع ضايعات به كار گرفته مي شده است. آلودگي هوا بر بسياري از جنبه هاي محيط ما اثر مي گذارد. تاثير ناگوار بر منابع و مناظر، پوشش گياهي خاك، كيفيت آب، ساختمان هاي طبيعي و مصنوعي و سلامت انسان ها از جمله آنهاست. مسئله مهم ديگر كه در اين شهر بزرگ با آن روبه رو هستيم، آلاينده هاي هوا بر منابع ديداري نيز تاثير نامطلوب دارد. زيرا هوا سپهر را بد رنگ و ميدان ديد را محدود مي كند و شفافيت آن را تا به آن حد از بين مي برد كه تضاد قسمت هاي مختلف اشياي دور كاهش مي يابد. در هواي آلوده مناطق دور را نمي توان ديد و آنچه ديده مي شود از نظر رنگ،تضاد (كنتراست) چنداني ندارد. در گذشته آلودگي در سطح اين شهر محدود بود اما امروزه به بسياري از فضاهاي باز هم كشيده شده است. آلاينده هاي هوا به راه هاي مختلفي بر سلامت انسان اثر مي گذارند، تاثير آنها بر فرد بستگي به دوز يا تراكم تماس و ساير عوامل از جمله حساسيت افراد دارد. مردمي كه در اين شهر از بيماري هاي تنفسي رنج مي برند به احتمال بسيار تحت تاثير آلاينده هاي هوا قرار دارند. افراد سالم معمولاً در مدت كوتاهي به آلودگي هوا عادت مي كنند در عين حال اين هوا ممكن است يك مشكل بهداشتي جدي باشد.
آلاينده هاي هوا با انباشت در منابع خاك اين منطقه (تهران) موجب تباهي و فروافت كيفيت آن شده اند.
انواع زيادي از آلاينده هاي هوا سپهر وجود دارد كه بخش انساني آلودگي هوا در اين شهر فراوان تر از همه بوده كه به شديدترين مشكلات آلودگي و بهداشتي منجر مي شود. در واقع در اين شهر بزرگ شرايط جوي و اقليمي در تركيب با تراكم شديد جمعيت و صنايع، مشكلات آلودگي هوا را به وجود مي آورد. شرايط آب و هوا معين مي كند كه آيا آلودگي هوا يك دردسر عادي است يا اينكه يك مشكل عمده بهداشتي. آثار اصلي آلودگي هوا به صورت آسيب به گياهان سبز و وخامت بيماري هاي مزمن در انسان است. قسمت عمده اين تاثير در نتيجه تماس طولاني با تراكم هاي نسبتاً كم اين مواد سمي پيش مي آيد. در شهرهاي كشورهاي در حال توسعه مثل تهران علي رغم كوشش هاي زياد در بهبود وضعيت آلودگي وضع بدتر خواهد شد زيرا جمعيت و عوامل اقتصادي احتمالاً بر بهبود آلودگي هوا خواهد چربيد، اما احتمال دارد كه كيفيت هواي نواحي بزرگ شهري در كشورهاي پيشرفته و مرفه طي سال هاي آينده بهتر شود. يك طرح جديد چند جانبه بهبود كيفيت هوا كه تمامي ناحيه شهر را در برمي گيرد، از جنبه هاي زير تشكيل شده است:




۱- راهبردهاي تقليل دهنده مصرف اتومبيل و همچنين كاستن از شمار آنها.
۲- مهار دقيق تر و جدي تر انتشار آلودگي از اتومبيل ها.
۳- الزام به استفاده از تعداد معيني اتومبيل كه ميزان آلودگي آنها صفر باشد (اتومبيل برقي).
۴- ملزم كردن مسئولان توليد بنزين به تجديد فرمول آن به نحوي كه تميزتر بسوزد.
۵- بهبود حمل و نقل عمومي و ترغيب مردم به استفاده از آن.
۶- همپيمايي اجباري.
۷- نظارت بيشتر بر آن دسته از فعاليت هاي صنعتي و خانگي كه معلوم شده به آلودگي هوا مي افزايند.
البته با توجه به راه حل هاي بالا مسئله اي كه در كشورهاي در حال توسعه آن هم به خصوص در كشورهاي كم توسعه با جمعيت در حال رشد هم امروز و هم درآينده نسبت به آلودگي هوا مطرح است،اينها منابع مالي لازم براي مبارزه با آلودگي هوا را ندارند زيرا توجه آنها بيشتر به تامين بقا، مسكن و غذاي جمعيت رو به رشد خويش است. مسئله ديگري كه وجود دارد باران اسيدي است كه به دو نوع بارش تر (باران، برف، مه) و خشك (ذرات معلق) گفته مي شود كه بر اثر احتراق سوخت هاي فسيلي به صورت انتشار دي اكسيد گوگرد(SO2) و اكسيدهاي ازت (NO2) در پايين باد منطقه اي كه در آن توليد شده،مي بارد. مشكل باران اسيدي در دهه هاي اخير توجه بسياري را به خود جلب كرده و امروزه به عنوان يك مشكل زيست محيطي جهاني شناخته مي شود. امروزه باران اسيدي همه كشورهاي صنعتي را تحت تاثير قرار مي دهد و بالاخره آن دسته از كشورهاي در حال توسعه كه انتظار مي رود در آينده شديداً متكي به زغال سنگ باشند (مثل چين) نيز بامشكل جدي باران اسيدي روبه رو خواهند شد. در اين شهر بزرگ منطقي ترين برنامه ريزي نظارت در مورد كانون هاي ثابت و متحرك آلاينده ها آن است كه آنها را قبل از ورود به هوا سپهر كاهش داده، جمع آوري كنيم و به دام اندازيم. كاهش آلودگي هوا نيازمند در پيش گرفتن برنامه هايي است كه براي هر منبع و نوع خاص آلاينده طرح شده باشد. بهترين شيوه مهار آلاينده هايي نظير منوكسيدكربن، اكسيدهاي ازت و هيدروكربن ها در محيط تهران، در پيش گرفتن اقدامات مهاركننده در مورد اتومبيل هاست. مهار اين مواد، ازن لايه هاي پايين هوا سپهر را كه در واكنش با اكسيدهاي ازت و هيدروكربن ها و در حضور نور خورشيد تشكيل مي شود، مهار مي كند.
براي مهار اكسيدهاي ازت خروجي اتومبيل ها مي توان گاز خروجي را باز چرخش كرد و با استفاده از آن مخلوط هوا به سوخت مصرفي را رقيق كرد. اين رقيق سازي دماي احتراق را پايين مي آورد و تراكم اكسيژن را در مخلوط سوخت كم مي كند، يعني سوخت را غني تر مي كند، در نتيجه مقدار توليد اكسيدهاي ازت پايين مي آيد. متاسفانه همين فرايند انتشار هيدروكربن را افزايش مي دهد زيرا انتشار آن در سوخت هاي غني (نسبت كم هوا به سوخت) بيشتر است.
در نهايت سؤالي كه مطرح است، به هزينه هاي كنترل، در تهران بزرگ براي رفع آلودگي هوا برمي گردد. در واقع موضوع سود و زيان مهار كردن آلودگي هوا مبحثي پرجنجال است، گفته مي شود كه سيستم استانداردهاي موجود كيفيت هوا، كارآمد و منصفانه نيست زيرا در مورد كانون هاي جديد آلودگي خشن تر و جدي تر از كانون هاي موجود برخورد مي كند.
چگونه مي توان سود و زيان واقعي مهار يا كاهش آلودگي را معين كرد؟
براي اين پرسش پاسخ آساني وجود ندارد، اما علي رغم ناتواني در تعيين سود و زيان مربوط باز هم كاستن از آلودگي هوا تا سطح پايين تر از يك استاندارد معين در خور ارزش است
+ نوشته شده در  جمعه شانزدهم شهریور 1386ساعت 11:30  توسط بهفر  | 

با استفاده از باكترى هاى نوتركيب جلوگيرى از آلودگى محيط زيست

فعاليت هاى صنعتى و كشاورزى باعث آزاد شدن فلزات سنگين و سمى در محيط مى شوند. اين فلزات حيات اكوسيستم ها و سلامتى انسان را به مخاطره مى اندازند. باكترى ها مى توانند كاتاليزكننده حالت سمى فلزات به حالت هاى غيرسمى يا كم تحرك آنها باشند. مثلاً احياى مستقيم Cr(iv) (سمى و محلول) به Cr(III) (كمتر سمى و نامحلول)، اكسيداسيون Mn(II)، انتقال فعال جيوه به خارج سلول توسط اپران mer و زيست درمانى به معنى استفاده از اين موجودات در پاكسازى محيط از آلودگى هاست. مى توان سويه هاى باكترى مهندسى شده اى ايجاد كرد كه توانايى زيادى در تجمع يون هاى فلزى داشته باشند. تلاش هايى كه در اين راستا انجام شده شامل بيان بالاى پپتيدها يا پروتئين هايى نظير پلى هيستيدين ها يا متالوتيونين ها است كه به فلزات متصل مى شوند.
فايتوكلاتين ها، كلات كننده هاى بيولوژيكى فلزات سنگين هستند كه وجود آنها در گياهان و بعضى موجودات ديگر (مخمرها و نوعى نماتد) اثبات شده است. در گياهان از ريشه به ساقه و برگ ها منتقل شده، باعث افزايش تجمع فلزات سنگين در برگ هاى گياه مى شوند. PCها، پپتيدهاى غنى از سيستئين هستند كه در پاسخ به تنش فلزات سنگين ساخته مى شوند. آنزيم دست اندركار سنتز، PC سنتتاز (EC2.3.2.15) است كه اين پپتيد را از گلوتاتيون مى سازد. گلوتاتيون منبع اصلى تيول هاى غيرپروتئينى در بيشتر سلول هاى گياهى است و نقش دهنده و پذيرنده الكترون را در بسيارى واكنش هاى بيولوژيكى ايفا مى كند. طبيعت نوكلئوفيلى گروه تيول، در تشكيل باندهاى مركاپتيد و واكنش با الكتروفيل هاى انتخابى اهميت به سزايى دارد. اين واكنش به همراه پايدارى نسبى و حلاليت بالاى گوتاتين در آب، آن را براى حفظ گياهان از تنش هاى محيطى از جمله تنش فلزات سنگين مناسب مى كند. گلوتاتيون همچنين در سم زدايى از تركيبات آلى نقش دارد، يكى ديگر از وظايفى كه براى آن پيشنهاد شده است نقش آن در چرخه سلولى است به اين ترتيب كه با افت مقدار گلوتاتين تقسيم سلولى در مريستم هايى غير از مريستم ريشه كاهش مى يابد. گلوتاتيون، همچنين در تشكيل آنتوسيانين ها و تجمع آنها در واكوئل نيز نقش دارد.
اين مولكول توسط آنزيم فايتوكلاتين سنتاز در سيتوسول پليمريزه شده و فايتوكلاتين را به وجود مى آورد. وقتى سلول هاى گياهى با مخمرها در معرض فلزات سنگين قرار مى گيرند، شروع به توليد فايتوكلاتين مى كنند. فايتوكلاتين تكرارهاى nتايى ۲ تا ۱۱ تايى از دى پپتيد Glu-Cys است كه در انتها به يك باقيمانده Gly ختم مى شود. فايتوكلاتين با فلزات سنگينى از جمله كادميم، نقره، مس و نيز آرسنيت تشكيل كمپلكس مى دهد. همسانه سازى ژن هاى PC سنتاز از گندم، آرابيداپسيس و اخيراً نوعى نماتد انجام و نقش قطعى آنها در سم زدايى از فلزات سنگين به اثبات رسيده است.
سنتز آنزيمى PCها باعث افزايش كاربرد آنها در زيست فناورى شده است. اولاً PCها برخلاف متالوتيونئين ها تركيباتى پايدار بوده، دستخوش پروتئوليز شديد قرار نمى گيرند. ثانياً در مقايسه با متالوتيونئين ها، ظاهراً توانايى انتخاب فلزات را دارند و مخصوصاً به Cd و Cuمتصل مى شوند. زمانى كه باكترى هاى با Cd يا ساير فلزات سنگين (Cu، Ag، Cu )تيمار مى شوند، سنتز Pc، احتمالاً به علت فعال شدن PC سنتاز، به مقدار زيادى افزايش مى يابد. سنتز PC همچنين ممكن است توسط بيان بالاى آنزيم هاى مسير بيوسنتزى خود، مثلاً آنزيم هايى كه در سنتزگلوتاتيون يا سيستئين شركت دارند بهينه شود. البته مقدار گلوتاتيون احتمالاً بيش از هر منبع ديگرى ميزان سنتز PC را محدود مى كند.
از موارد ذكر شده فوق مى توان چنين استنباط كرد كه بيان بالاى PC سنتاز در سويه هاى باكتريايى راهى مطمئن براى اصلاح مقادير فلزات سنگين مثل Cd يا متالوئيدهايى مثل As در پروسه هاى زيست درمانى است. مثلاً ممكن است سويه هاى باكتريايى كه براى تشكيل بيوفيلم ها يا رشد در بيوراكتورها سازگار شده اند در پاكسازى آب ها از آلودگى استفاده شوند، يا باكترى هاى خاكزى كه PC سنتاز در آب ها بيان مى شود در توسعه بيوفيلترها به كار روند. در اين حالت، PCها با فلزات سنگين خاك هاى آلوده تركيب شده منجر به كاهش اثرات سمى آنها در رشد گياهان مى شوند. اين مسئله اخيراً در توتون مورد ارزيابى قرار گرفته است. همچنين بيان بالاى PC سنتاز درگياهان، به علت كلات كردن فلزات، كاربرد بالقوه آنها را در پروسه هاى گياه درمانى افزايش مى دهد
+ نوشته شده در  جمعه شانزدهم شهریور 1386ساعت 11:26  توسط بهفر  | 

فرهنگ بازيافت را از مدارس شروع كنيم

اقتباس از روزنامه همشهري
توزيع ۸۰۰ جعبه مخصوص كاغذ باطله در مدارس
گروه خبر: كاغذ ديگر زباله نيست. اين شعار هميشه يادتان باشد و اگر توي مدرسه تان جعبه هايي ديديد كه اين شعار بر روي آن نوشته شده حتماً كاغذ هاي باطله خود را در آنها بيندازيد. براي اينكه رئيس اداره بازيافت مواد زباله مي گويد: حدود ۸۰۰ جعبه نارنجي رنگ مخصوص جمع آوري كاغذ كه بر روي آنها نوشته شده كاغذ زباله نيست در اختيار مدارس منطقه ۵ قرار گرفته است. به گفته مهندس «بهزاد حسني ابهريان» با همكاري اداره آموزش و پرورش منطقه ليستي از تمامي مدارس از ابتدايي تا پيش دانشگاهي تهيه شده و قرار است به تمامي مراكز ليست شده جعبه هاي جمع آوري كاغذ تحويل شود.مهندس ابهريان با اشاره به بازيافت زباله در ماه هاي گذشته مي گويد: در تيرماه سال جاري حدود ۵۲۶ تن بازيافت داشته ايم كه اين رقم در مردادماه به ۴۹۲ تن رسيده و در شهريورماه نيز نزديك به ۶۱۹ تن رسيده. وي بيشترين موادي كه بازيافت شده را به ترتيب شامل نان خشك، كاغذ، كارتن، پلاستيك، انواع فلزات، پوليكا و ديگر مواد مي داند.رئيس بازيافت مواد شهرداري منطقه ۵ در ادامه با اشاره به اينكه حدود ۸۰ نفر كارگر در اين قسمت مشغول به كار هستند و هشت دستگاه وانت نيسان نيز زباله ها را حمل مي كنند، مي گويد: براي افزايش ميزان بازيافت زباله نيازمند كارفرهنگي هستيم. وي اضافه مي كند: قبل از هر چيز بايد الگوي مصرف تغيير كند و كاهش يابد تا توليد زباله كاهش پيدا كند از سوي ديگر ضرورت بازيافت مواد كه قابليت بازيافت دارند و ضرورت جداسازي آنها از مبداً نزد شهروندان بايد احساس شود.مهندس ابهريان با اشاره به فعاليت هاي انجام شده براي ترويج درست فرهنگ بازيافت زباله مي گويد: تاكنون توزيع انواع بروشور و كيسه هاي زباله را شروع كرده ايم و دو نوع كيسه زباله به رنگ سياه براي زباله هاي معمولي و كيسه هاي زرد رنگ براي زباله هاي بازيافتي بين نقاط مختلف اداري و پرجمعيت پخش كرده ايم. وي افزود: جمع آوري زباله هاي بازيافتي را از مراكز توليد زباله هاي خشك شروع كرده ايم و بعداً به سراغ مجتمع هاي مسكوني و بعد به منازل مي رويم.رئيس بازيافت زباله يكي از مشكلات اين كار را مشكل قاچاق زباله خشك عنوان مي كند و مي گويد: «عواملي غير از شهرداري به دليل پردرآمد بودن اين كار در آن دخالت مي كنند و شهرداري نيز قصد دارد تا آخر سال اين مشكل را رفع كند». وي به شهروندان توصيه كرد زباله هاي خود را در موقع مقرر و با تفكيك زباله خشك از ساير زباله ها در بيرون از منزل بگذارند
+ نوشته شده در  شنبه دهم شهریور 1386ساعت 8:51  توسط بهفر  | 

بازیافت کاغذ


بازیافت کاغذ
روزانه جندین تن کاغذ به سطل های آشغال ریخته می شود
هر700تن کاغذ برابراست باقطع 3هکتار جنگل در روز است
روزانه در سرتاسر ایران بیش از این مقدارکاغذ باطله داریم
با بازیافت صحیح آن مقدار قابل توجهی پول به چرخه اقتصادی کشور برگشت داده می شود
واز قطع درختان نیز کاسته خواهد شد
+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم شهریور 1386ساعت 8:42  توسط بهفر  | 

سوزاندن گازهای مضر

جمع آوری و سوزاندن گازهای مضر ناشی از تخمير بی هوازی زباله

در سايت دفن زباله شهر شيراز

توليد برق بوسيله گازهای فراهم شده از دفن زباله

 

   

+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم شهریور 1386ساعت 8:40  توسط بهفر  | 

آیین نامه دستورالعمل ساماندهی جمع آوری ، حمل و دفع نخاله

مقدمه

توسعه روز افزون شهر نشینی و گشترش بی روییه شهرها مهمترین مشکل بر سر راه ارائه خدمات شهری شهرداری های کشور می باشد.

سالانه مقدار قابل توجهی خاک و نخاله تولید میشود که عدم برنامه ریزی برای جمع آوری ،حمل و دفع آن اثرات منفی بر محیط زیست و زیبایی شهر خواهد گذاشت.

لذا این امر نیاز به برنامه ریزی ، کنترل ،نظارت و غلبه بر اثرات منفی و مشکلات ناشی از آن دارد.

اولین قدم جهت هر گونه برنامه ریزی شناخت و شناسایی مراکز تولید خاک و نخاله می باشد که بطور کلی منابع تولید خاک و نخاله را میتوان به سه دسته تقسیم کرد:

الف: خاک و نخاله حاصل از ساخت و ساز ها و تعمیرات انواع ساختمان

رشد جمعیت و افزایش تقاضا برای مسکن از یکطرف و سیاستهای دولت برای گسترش انبوه سازی موجب گشته است که سالانه میلونها تن خاک و نخاله ناشی از عملیات فوق تولید گردد.

ب: مصالح حاصل از حفاری ها

بخش عمدهای از خاک و نخاله ها ناشی از فعالیت های عمرانی و در نتیجه حفاری ها ی گوناگون در سطح شهر می باشد. اینگونه فعالیتها توسط سازمانها و ادارات برق ،  آب و فاضلاب ، گاز ، مخابرات و شهرداری انجام می گیرد. همچنین حفاریهایی که به منظور اجرای فنداسیون ساختمانها انجام می پذیرد از این جمله می باشد.

ج: خاک و نخاله ناشی از ساختمانهای فرسوده

بخشی از خاک و نخاله ها ی تولیدی حاصل از تخریب ساختمانهای فرسوده می باشدکه مالکین آن برای تعمیر آن مجبور به تخریب آن می باشند ودر موارد زیادی هم تخرببها برای ساختن ساختمانهای بلند مرتبه صورت می پذیرد ، که ضایعات ناشی از آن قابل توجه می باشد.

(به منظور سامان بخشیدن مواد زائد مذکور بایستی در سه زمینه زیر برنامه ریزی و روشهای نوین را جایگزین کرد.)

الف: جمع آوری                             ب: حمل                          ج: دفع

اجرای ضوابط مندرج در این دستورالعمل که به تفکیک سه زمینه فوق الذکر تنظیم گردیده می تواند موجب سامان یافتن امر مذکور گردد.

 

الف: جمع آوری

1- جمع آوری ضایعات ساختمانی ( نخاله) شامل ضایعات ناشی از تعمیرات یا نوسازی

1-1  ریختن ضایعات ساختمانی در شوارع ، معابر ، باغچه های کنار خیابان و اراضی مجاور ساختمانها ممنوع می باشد.

2-1 شهرداری موظف است هر گونه پروانه ساخت یا تعمیرات ساختمانی را برای اشخاص حقیقی یا حقوقی مشروط بر عقد قرارداد نامبردگان با شرکتهای مجاز حمل و نقل ضایعات ساختمانی صادر نماید.

تبصره1:شرکتهای مجاز حمل و نقل ضایعات ساختمانی شرکتهایی هستند که مجهز به کامیون بازو غلطان بوده و دارای تعداد کافی پاکت در سایز های متنوع می باشند این شرکتها تحت قانون نظام صنفی در قالب اتحادیه صنف کامیون داران حمل ضایعات ساختمانی با تقاضای شهرداری و همکاری مجمع امور صنفی ساماندهی خواهند شد.

تبصره2: این شرکتها بایستی مجوز دورهای فعالیت را از ستاد خاک و ناخاله سازمان بازیافت دریافت نمایند.

تبصره3: شرکتهای مذکور بلافاصله پس از عقد قرارداد با متقاضیان دریافت پروانه ساخت یا تعمیر اقدام به استقرار پاکت در محل پروژه نموده و پس از تکمیل ظرفیت پاکت با تقاضای تلفنی مالک اقدام به حمل پاکت پر و جایگزینی پاکت خالی می نمایند.

3-1 مالک پروژه (مجوز گیرنده) موظف است ضایعات ساختمانی مربوطه را فقط در پاکتهای ویژه مذکور در تبصره 3 تخلیه و پس از پر شدن هر پاکت مراتب را به شرکت طرف قرارداد اطلاع تا نسبت به برداشت و جایگزینی پاکت اقدام نماید.

4-1 جمع آوری و پرتاب هر گونه ضایعات ساختمانی که موجب پراکندگی خاک و آلودگی محیط زیست گردد ممنوع می باشد.

5-1 جمع آوری و انتقال ضایعات ساختمانی از طبقه همکف یا سایر طبقات بایستی با وسایل مناسب انجام و انتقال ضایعات مذکور از طبقات بالا به پایین توسط کانالهای هدایت کاملا" سر پوشیده مجاز است و چنانچه این انتقال به معابر عمومی باشد بایستی مستقیما" در کامیون یا پاکتهای ویژه تخلیه گردد.

6-1 در محدوده های بافت قدیم و بعضی از معابر شهری که امکان تردد کامیون بازو غلطان وجود ندارد بایستی ناخاله را در گونی های مناسب به بیرون از محل پروژه منتقل و از طریق شرکتهای مجاز بارگیری و حمل گردد.

7-1مدیریت امور شهر و تخلفات مناطق شهرداری موظف به شناسایی متخلفین از ضوابط فوق بوده و بایستی مراتب به ستاد خاک و ناخاله مستقردر سازمان بازیافت و تبدیل مواد گزارش گردد و همچنین ستاد موظف به پیگیری قضایی متخلفان از طریق مراجع ذیربط می باشد.

2- جمع آوری مصالح اضافی ناشی ازهر گونه حفاری :

1-2 ریختن مصالح اضافی ناشی ازهر گونه حفاری در شوارع ، معابر و غیره منوط به مجوز موردی شهرداری بوده وبایستی زمانبندی مورد تائید شهرداری اجرا و  جمع آوری گردد.

2-2 جمع آوری و بارگیری اینگونه مواد نبایستی موجبات پراکندگی گرد و خاک را فراهم نماید.

3-2 نظافت و شستشوی محل دپو پس از بارگیری الزامی بوده فرد حقیقی یا حقوقی دارای مجوز مسؤول حسن اجرا ی این بند می باشد.

4-2 بارگیری فقط  بایستی توسط کامیونهای دارای مجوز از ستاد خاک و ناخاله انجام پذیرد و فرد حقیقی یا حقوقی دارای مجوز مسؤول حسن اجرای این بند می باشد.

5-2. مدیریت امور شهر و تخلفات مناطق شهرداری موظف به شناسایی متخلفین از ضوابط فوق بوده و بایستی پرونده لازم را برای موارد مذکور تنظیم و به  ستاد خاک و ناخاله ارسال نماید. همچنین ستاد موظف به پیگیری قضایی متخلفان می باشد.

6-2 ستاد خاک و ناخاله سازمان بازیافت موظف به تشکیل پرونده برای کامیونهای مورد نظر بوده و طبق مقررات مجوز لازم را صادر نماید.

3- جمع آوری خاک و نخاله ناشی از تخریب

1-3 ریختن ضایعات ناشی از تخریب در شوارع، پیاده روها، باغچه و جداول ممنوع می باشد.

2-3 تخریب الزاما" بایستی در شب انجام پذیرفته و مجوز لازم از مبادی ذیربط بالاخص اداره راهنمایی و رانندگی اخذ گردد. فرد حقیقی یا حقوقی دارای مجوز مسوول حسن اجرا ی این بند می باشد.

3-3 بارگیری همزمان با تخریب و به صورت مستقیم در محل تخریب انجام پذیرد و فقط کامیونهای دارای مجوز از ستاد خاک و ناخاله مجاز به بارگیری می باشند.

4-3 مدیریت امور شهر و تخلفات مناطق شهرداری موظف به شناسایی متخلفین از این ضوابط بوده و بایستی پرونده لازم را برای موارد مذکور تنظیم و به  ستاد خاک و ناخاله ارسال نماید. همچنین ستاد مذکور موظف به پیگیری قضایی متخلفان می باشند.

ب: حمل

1-عملیات مذکور شامل حمل ضایعات ساختمانی، حفاری و تخریب می باشد.

2- حمل ضایعات موضوع بند (1) ب منحصرا" بایستی توسط کامیونهای دارای مجوز از ستاد خاک و ناخاله صورت پذیرد.

3- حمل ضایعات ساختمانی شامل نوسازی یا تعمیر بایستی توسط شرکتهایی انجام پذیرد که دارای مجوز از ستاد خاک و ناخاله سازمان بازیافت بوده و منحصرا" به وسیله کامیون بازو غلطان انجام پذیرد و صدور هر گونه مجوز نوسازی یا تعمیر منوط به عقد قرارداد با شرکتهای مورد تائید ستاد خاک و ناخاله سازمان بازیافت می باشد.

4- کامیونهای موضوع بند 2 ب موظف خواهند بود نسبت به الصاق بر چسب ویژه بر روی سمت راست شیشه جلو اقدام و بار خود را با چادر کاملا" بپوشانند و راننده مسوول حسن اجرای این بند می باشد.

5- چنانچه بر اثر وجود شکاف یا نقص در مخازن کامیونها ضایعات  در حین حمل به بیرون ریخته شود مجوز کامیون برای مدت سه ماه باطل و مراتب از طریق مراجع قضایی بایستی پیگیری گردد.  امور شهر و تخلفات مناطق همچنین عوامل نظارتی و حقوقی سازمان بازیافت مسؤول حسن اجرای این بند می باشند.

6- کامیون حامل ضایعات مذکور بایستی همواره همواره تمیز بوده و قبل از خروج از محل بارگیری و ورود بر روی شوارع شهری روی سکوی شنی یا آسفالت مستقر و چرخها کاملا" شستشو شود.

7- هر گونه اثرگذاری چرخها بر روی شوارع شامل خاک خشک یا مرطوب و غیره ممنوع بوده و وجود آ ن به نشانه عدم رعایت راننده به وظیفه مندرج در بند 6 ب  می باشد در هر صورت راننده مسوول حسن اجرای این بند است و در صورت عدم رعایت عوامل شهرداری موظف به رسیدگی و  پیگرد قضایی متخلفان می باشد.

ج: دفع

1-روش دفع ضایعات ساختمانی بایستی مطابق با اصول علمی روز انجام پذیرد سازمان بازیافت مسؤول حسن اجرای این بند می باشد.

2-چنانچه انتخاب و عملیات دفن ضایعات مذکور به عنوان روش تام یا یکی از روشهای برگزیده دفع انتخاب گردد بایستی امر بازیافت مواد در سایت دفن پیش بینی و انجام پذیرد.

3- سازمان بازیافت مکلف به شناسایی و انتخاب سایت دفن می باشد.

4-معاونت املاک شهرداری موظف به احراز مالکیت و تعیین تکلیف رسمی محل مذکور پس از پر شدن و پوشش نهایی با مالکین احتمالی می باشد.

5- شهرداری مناطق موظف به تعیین کاربری محدوده مذکور می باشد.

6- سازمان بازیافت مکلف به راه اندازی ، بهره برداری و پوشش نهایی سایت مطابق با کاربری تعریف شده می باشد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم شهریور 1386ساعت 8:36  توسط بهفر  | 

مردم‌شناسی به کمک زباله


خبرگزاری میراث فرهنگی
نويسنده :جیل باگوچینسکی
مترجم :امید نیک‌فرجام
اغلب مردم با شنیدن واژه باستان‌شناسی به یاد گذشته می‌افتند. حتی در فرهنگ لغات هم این کلمه به عنوان بررسی گذشته و آثار به جای مانده از آن تعریف شده است. اما آرا و نظریات بنیادی در باستان‌شناسی را می‌توان در مورد انواع مختلف مطالعات مربوط به زمان حال نیز اعمال کرد. با نگاه کردن به فرهنگ مادی یک جمعیت امروزی و با بررسی اشیای موجود و قابل‌حفاظتی که مورد بهره‌برداری قرار می‌دهند، باستان‌شناسان می‌توانند در مورد آن جمعیت به نتایجی برسند، همان طور که با نگاه کردن و بررسی بقایای فرهنگ و تمدنی مربوط به هزاران سال پیش می‌توانند فرضیاتی در مورد آن ارائه کنند.این در واقع پیش‌فرض مفهوم آشغال‌شناسی (garbology) است. آشغال‌شناسی که توسط پروفسور ویلیام راتیه از دانشگاه آریزونا به جامعه باستان‌شناسان معرفی شده است اساساً آن طور که از ظاهرش برمی‌آید عبارت است از مطالعه و بررسی آشغال. به بیان دقیق‌تر، این علم عبارت است از مشاهده و بررسی دقیق زباله‌ها و ضایعاتی که جمعیتی مشخص تولید می‌کنند به منظور آموختن درباره فعالیت‌های این جمعیت در زمینه‌هایی چون کنترل ضایعات و مصرف غذا. در آشغال‌شناسی، زباله‌های روزانه ما ناگهان به آثاری ارزشمند و جالب‌توجه تبدیل می‌شوند که بر اساس آنها می‌توان در مورد منبع‌شان به اطلاعات و نتایج مهمی دست یافت. من در روزهای ۲۴ تا ۲۶ فوریه سال جاری خود دست به مطالعه‌ای آشغال‌شناسانه زدم، و هدفم از این کار بررسی عادات غذایی گروه کوچکی از مردم به منظور مقایسه رفتارهای واقعی و ایده‌آل آنها بود. رفتار واقعی کاری است که فرد واقعاً انجام می‌دهد، اما رفتار ایده‌آل کاری است که می‌گویند می‌کنند یا دوست دارند بکنند. من خانواده‌ای چهارنفره مرکب از زن و شوهر و دو بچه در کلاس‌های هفتم و دهم را در جزیره مارکو در فلوریدا انتخاب کردم که اجازه دادند من به مدت سه روز زباله‌های آشپزخانه‌شان را بررسی کنم. این زباله‌ها را وزن کردم (شش و نیم پوند)، از همه آنها فهرست برداشتم، آنهایی را که به غذا مربوط نبودند دور ریختم، و سپس روی باقی‌مانده آنها متمرکز شدم. باقی‌مانده زباله‌ها را به چهار گروه غذایی معروف تقسیم کردم به علاوه یک گروه اضافه برای دسرها و اقلام دیگر، و درصد هر یک از این گروه‌ها را در رژیم غذایی روزانه این خانواده محاسبه کردم. در حین این کار توانستم درمورد عادات غذایی این خانواده به نتایجی هم برسم. هنگام وارسی زباله‌ها به اشیایی برخوردم چون حلقه‌های پلاستیکی پاکت‌های شیر و آبمیوه یا جعبه‌های سودا که خود بطری‌ها و پاکت‌ها همراه‌شان نبود. بر اساس این یافته به این نتیجه رسیدم که این خانواده تلاش می‌کند برخی از اقلام زباله‌های خود را بازیافت کند. با این حال اقلامی هم در این زباله‌ها بود مثل کیسه‌های پلاستیکی که نشان می‌داد این خانواده تمام زباله‌های قابل‌بازیافت را بازیافت نمی‌کند. قلت بقایای غذاهای مختصرتر (مثلاً شام) مرا به این نتیجه رساند که بعضی از غذاها مخصوصاً ناهارها را این خانواده بیرون از خانه صرف می‌کنند. به دلیل وجود بقایای غذاهای آماده مانند همبرگر نتیجه گرفتم که این خانواده همیشه وقت آماده کردن شام مفصل را ندارد، احتمالاً والدین هر دو کار می‌کنند، و فرزندان به مدرسه می‌روند. و بالاخره پس از بررسی تمام زباله‌ها احساس کردم این مقدار زباله برای یک خانواده چهارنفره کافی نیست، و به این نتیجه رسیدم که این خانواده در قسمت‌های دیگری از خانه هم زباله‌دان دارد. قدم بعدی در تحقیق من مصاحبه با خانواده مورد تحقیق بود، و مقایسه پاسخ‌های آنها با اطلاعاتی که خودم از مطالعه آشغال‌ها کسب کرده بودم. و از آنجا که مادر این خانواده در زمینه خرید و آماده کردن غذا بیشترین کار را می‌کرد، اول از همه با او مصاحبه کردم. به این ترتیب با تجزیه و تحلیل آشغال‌های این خانواده توانستم به شمایی از رفتارهای واقعی آنها دست پیدا کنم، بی آن که آنها بتوانند به رفتارهای خود شکلی آرمانی بدهند. به این کار اقدام غیرواکنشی می‌گویند- اقدام یا مشاهده‌ای که بدون اطلاع یا مداخله سوژه انجام می‌شود. گرچه خانواده مورد تحقیق من می‌دانستند من زباله‌های آنها را بررسی می‌کنم، نمی‌دانستند به دنبال چه چیزهایی هستم و بنابراین نمی‌توانستند عادات خود برای تولید زباله را تغییر دهند. از سوی دیگر اطلاعاتی که به واسطه مصاحبه با مادر خانواده جمع‌آوری کردم، بیانگر رفتارهای ایده‌آل این خانواده است. اغلب افراد وقتی از آنها در مورد عادات غذایی‌شان می‌پرسیم، سعی می‌کنند جوابی بدهند که بیش از همه مورد قبول است، یا به این دلیل که خودشان به این امر باور دارند یا به این دلیل که فکر می‌کنند باید چیزی را بگویند که دیگران دوست دارند بشنوند. این که مادر خانواده واقعاً فکر می‌کند که آنها همان رژیمی را دارند که او در مصاحبه به آنها اشاره کرده بود یا این که فقط از روی ادب پاسخ‌هایی را داد که فکر می‌کرد من می‌خواهم بشنوم کاملاً مشخص نیست و این تمایز اهمیت چندانی هم ندارد؛ آن چه در اینجا بیش از همه اهمیت دارد درک رفتار ایده‌آلی است که می‌توان آن را با رفتار واقعی منتج از بررسی زباله‌ها مقایسه کرد. اگر دوباره این تحقیق را انجام بدهم، احتمالاً تمام زباله‌دان‌های خانه را به علاوه تمام اقلام قابل ‌بازیافت بررسی خواهم کرد تا به تصویر دقیق‌تر و کامل‌تری از رفتارهای واقعی افراد دست پیدا کنم. با این حال حتی در تحقیقی با محدودیت تحقیق من می‌توان به نتایجی در مورد رفتارها دست یافت و تفاوت‌های رفتار واقعی و ایده‌آل را مشخص کرد. بنابراین مفهوم آشغال‌شناسی می‌تواند اطلاعات بسیار متنوعی در مورد جمعیتی معین در اختیار ما بگذارد
+ نوشته شده در  پنجشنبه هجدهم مرداد 1386ساعت 8:48  توسط بهفر  | 

آلودگي نفتي

يكي از مخاطرات مهمي كه هم اكنون خليج فارس را شديدا تهديد مي كند آلودگي نفتي است كه به اشكال مختلف بوقوع مي پيوندد. آلودگي نفتي ناشي از تخليه مازت از نيروگاه برق در غرب بندرعباس كه در مورخه 24/4/86 بوقوع پيوست يكي از مهمترين آلودگي هاي سال هاي اخير محسوب مي شود كه در نتيجه آن حدود 8 كيلومتر از خط ساحلي غرب بندرعباس شديدا آلوده گرديد .
در پي آن اداره كل حفاظت محيط زيست ضمن حضور مستمر در محل و پيگيري هاي قانوني ، ضمن ارجاع پرونده به مراجع قضايي از يك طرف ، چگونگي رفع آلودگي با ملاحطات زيست محيطي را از سوي ديگر مورد پيگيري قرار داد .
در پي رفع آلودگي ايجاد شده با NGO ها ، سازمانهاي مرتبط با آلودگي نفتي، مراكز تحقيقاتي داخل كشور ، شركتهاي فعال در زمينه پاكسازي و بازيافت مواد نفتي ، و حتي مراكز تحقيقاتي فعال در اين زمينه در كشور استراليا و اسپانيا تماس برقرار شد . همچنين با كميسيون محيط زيست مجلس نيز ارتباط برقرار و استمداد گرديد.
در ادامه روند پاكسازي و رفع آلودگي و راهبري معضل بوجود آمده ، يكي از شركتهاي فعال در زمينه جمع آوري لجن هاي نفتي از شناورها و كشتي ها به مديريت توليد برق هرمزگان معرفي گرديد كه در پي آن تمامي لجن هاي باقي مانده در مخازن بارگيري وجهت بازيافت ارسال گرديد.

فرآيند پاكسازي سواحل در دنيا بر سه اصل :
- پاكسازي فيزيكي
- پاكسازي شيميايي
- پاكسازي بيولوژيك
استوار است. كه بسته به شرايط ، مسائل زيست محيطي ، مسايل اجتماعي و اقتصادي انتخاب مي گردد.
مهمترين امر در اين نوع آلودگي جلوگيري از انتشار در محيط و توسعه آن بوده كه در اين خصوص گله مندي از سازمانهايي است كه با توجه به تامين اعتبار و تجهيزاتشان ناموفق عمل نمودندو همين امر باعث توسعه آلودگي به حدود 80 هكتار از نواحي ساحلي گرديد. لذا تمامي خطوط ساحلي كه شامل سواحل سنگي و ماسه اي بوده آلوده به مواد نفتي شدند.اولين اقدام در اين گونه موارد پاكسازي فيزيكي آلودگي است . لذا به منظور پاكسازي فيزيكي سواحل ضمن ارايه شرح عمليات از طرف اين اداره كل به عاملين آلودگي از ايشان خواسته شد تا ضمن جمع آوري و بسته بندي ماسه ها ، مواد آلوده و پاكسازي سواحل سنگي آنها را در محل از پيش تعيين شده جهت دفن مواد زائد سمي ضمن رعايت ملاحظات زيست محيطي ، دفن نمايند. در اين خصوص حتي مكاني در ناحيه شرق گچين بعنوان محل دفن انتخاب و اعلام گرديد.
از طرفي استفاده از مواد شيميايي جهت رفع آلودگي هاي نفتي در مواردي توصيه مي شوند كه اكوسيستم داراي تنوع زيستي مناسب نبوده و يا خطراتي همچون تخريب تاسيسات مهم و... سواحل را تهديد نمايد . در غير اين صورت استفاده از اينگونه مواد خطرات زيست محيطي را به همراه خواهد داشت.
استفاده از روش هاي بيولوژيك نيز نيازمند تكنولوژي مورد نياز بوده كه در حال حاضر و با توجه به تحقيقات انجام شده بصورت عملياتي در كشورمان امكان پذير نيست . علي الحال يكي از مهمترين شركت هاي فعال در منطقه خليج فارس نيز به توانير معرفي تا در اين خصوص نيز اقدام گردد.استفاده از اين روش نيز مستلزم انجام انجام مطالعات ميداني ، نمونه برداري از فلور باكتري هاي نفت خوار موجود در منطقه ، كشت باكتري ها ، جداسازي ، خالص سازي و در نهايت توليد انبوه محلول حامل باكتري و پخش آن بر روي منطقه آلوده مي باشد.كه اين امر شامل دوره زماني طولاني خواهد بود.

در ادامه روند پيگيري آلودگي اقدامات زير نيز صورت پذيرفت:
1- اداره كل ضمن دعوت از مسئولين ارشد استان همچون معاونت محترم سياسي امنيتي و مديركل دفتر ايمني استاندار ، روند پاكسازي و اقدامات انجام شده را به اطلاع رسانده و بهمرا ايشان از وضعيت زيست محيطي ساحل آلوده بازديد بعمل آمد تا موضوع كاملا مستند سازي گردد. حتي طي جلسه با معاونين محترم شركت توليد برق كشور و مدير كل برق منطقه اي روند توسعه آلودگي و اقدامات انجام شده و مشكلات كلان نيروگاه توانير به اطلاع ايشان رسانيده شده تا ضمن مستند نمودن آلودگي مذكور الزامات رفع نواقص زيست محيطي نيروگاه نيز به اطلاع رسيده باشد.( جلسه مذكور در نهايت منجر به تامين اعتبارات لازم جهت رفع نواقص زيست محيطي از سوي مقامات ارشد شركت توليد برق كشور گرديد.)
2- جهت تنوير افكار عمومي از چگونگي اقدامات انجام شده نيز چندين نشست عمومي با مطبوعات انجام گرديد كه در نشريات و شبكه هاي مختلف به اطلاع عموم رسيد.
3- در اين خصوص نيز ضمن دعوت از كارشناسان معاونت دريايي سازمان از منطقه آلوده بازديد بعمل آمده تا در تعيين خسارات زيست محيطي وارده به اكوسيستم منطقه مورد استفاده قرار گيرد.
4- جهت جلب همكاريها و استفاده از امكانات ديگر دستگاهها و نهادهاي دولتي نيز جلسه اي در قالب كميته محيط زيست دريايي تشكيل شد كه در اين جلسه ضمن تصويب مصوبات متعدد هر كدام از اعضا آمادگي خود را جهت ارائه گزارشات ، انجام مطالعات ميداني ، پايش سواحل آلوده ، جمعبندي نهايي مطالعات انجام شده و راهكارهاي پاكسازي سواحل اعلام و پيگيري نمودند.
5- ضمن دعوت از رياست محترم سازمان متبوع به استان ، مراتب به اطلاع رسانيده و از راهكارهاي ارائه شده توسط ايشان در رفع مشكل بوجود آمده استفاده گرديد.
6- مراتب در ابتداي امر بع اطلاع مراجع قضايي استان رسانيده و بدينوسيله در دادگاه مرتبط طرح دعوي صورت پذيرفت . كه اين امر در حال سپري نمودن مراحل قضايي مي باشد.
نظر به اينكه اين اداره كل بر حسب وظايف قانوني خود كه همانان حفاظت از محيط زيست دريايي استان مي باشد ، در قالب كميته محيط زيست دريايي طي برنامه هاي آينده خود در نظر دارد ضمن همكاري با مراكز تحقيقاتي و علمي پژوهشي كشور ، به رويه علمي و تكنولوژي هاي بومي پاكسازي دست يابد.

زنگ خطر :
تجربه آلودگي توانير را چناچه با نگاهي مثبت بنگريم ، به اين نتايج مي رسيم :
1- نقاط ضعف و قوت دستگاههايي كه متولي امر پاكسازي آلودگي هستند تا چه حد است.
2- سطوح علمي موجود در كشور جهت رفع اين گونه مشكلات چگونه است.
3- وقت آن نيست كه NGO ها و نهادهاي مردمي در اينگونه موارد سازمانهاي مرتبط با آلودگي را ياري كنند واين همه بي تفاوت با مساله روبرو نشوند.(تا بدين تاريخ هيچ يك از انجمنها و يا تشكهاي مردم نهاد جهت همكاري در اين خصوص اعلام آمادگي نكرده اند . )
4- تعيين نقاط خطرساز ، و تهيه طرح هاي محلي مقابله با آلودگي نفتي به صورتي كه كاملا اجرايي باشد.
+ نوشته شده در  جمعه هشتم دی 1385ساعت 8:58  توسط بهفر  | 

بازیافت مواد درمنزل

با برگ های خشک باغچه منزل چه کنیم؟
سوزاندن برگ ها باعث می شود که هوا آلوده شود و آلودگی هوا به سلامت جامعه صدمه می زند و برای افراد مبتلا به آسم و دیگر آلرژی ها بسیار خطرناک است و بدین ترتیب سوزاندن برگ ها در حیاط منزل برای همسایگان ایجاد مزاحمت می کند. اصول شهرنشینی مدیریت های اجرایی قدیمی و کهنه ایی برای سوزاندن زباله و مواد زاید اعمال می کند.
کود همان خاک اصلاح شده و غنی شده است که سلامت و حاصلخیزی خاک را افزایش می دهد و مواد رستنگر را به ریز سازواره های خاک افزوده و خاک را حاوی مواد معدنی می کند همچنین به خاک کمک می کند تا همیشه رطوبت خود را حفظ کرده و خشک نشود.
با بازیافت برگ های منزل میتوان بسیاری از هزینه های مالیاتی و مصرفی شهرداری کاهش داد.
چه باید کرد؟
با لاشبرگ کردن باغچه (با برگ پوشاندن سطح باغچه) می توان علاوه بر اینکه در زمانی که می بایست صرف جمع کردن برگ ها شود صرفه جویی کرد، مواد مغذی و معدنی بیشتری را به خاک بخشید و آن را حاصلخیز کرد.
هنگامی که چمن ها را می چینیم بهترین راه این است که چمن های چیده شده به خاک بازگردانده شود چراکه بدین طریق نیتروژن که بسیار ارزشمند است دوباره به خاک بازگردانده می شود و خاک حاصلخیزتر می شود. (سر زنی چمن های هزار فوت مربع_هر فوت معادل 48/30 سانتی متر است_ از سبزه زار ها حاوی 6 پوند_هر پوند 454 گرم است_ نیتروژن و 1 پوند پتاسیم است.)
بنابراین برگ های درختان را در مراتع، جنگلزارها، چمن زار ها در زیر درختان و بوته ها بگذارید تا به تدریج تجزیه شود. یکی از راه های بازیافت این برگ ها کود سازی است که در این قسمت به آن خواهیم پرداخت:
طریقه کودسازی:
کود سازی یکی از راههای طبیعی فرایند بازیافت در منزل است که با استفاده از برگ ها و چمن های چیده شده و سایر مواد زائد باغچه این کار را انجام داد. ریز سازواره های طبیعی مانند ترکیزه ها و یاخته ها و غیره در اثر فعل و انفعالات با کود می تواند به گیاهان کمک کند تا بر امراض و آفت ها غلبه کنند. رطوبت کافی خاک، هوا و دمای مناسب به عملکرد طبیعی این ریز سازواره ها کمک می کند. در طول مدت زمان 5-4 هفته، هنگامی که خاک توسط مواد معدنی حاصلخیز می شود کود آماده است تا در باغچه مورد استفاده قرار گیرد.
خواص کود:
-- در اثر آبیاری خاک در عین حال که همیشه رطوبت خود را حفظ می کند فرو شسته نمی شود_مواد معدنی اش را از دست نمی دهد_ و نیاز به آبیاری کمتری دارد.
-- جلوگیری از ابتلا به بعضی آفت های گیاهی
-- کاهش نیاز به استفاده از آفت کش ها و قارچ کش ها به دلیل وجود میکروب ها و قارچ های مفید در خاک
-- افزایش میزان برداشت محصولات کشاورزی و گل ها
-- بهبود ساختار خاک
-- بازیافت مواد از راه طبیعی، کمک کردن به سلامت خاک و حاصلخیزی خاک بدون استفاده از کود های شیمیایی
-- صرفه جویی در فضا از طریق نیاز کمتر به محل های دفن زباله و کاهش تولید گاز متان
روش های تهیه کود:
1- شاخ و برگ ها و میوه ها _هم سبز رنگ و هم زرد رنگ_ را جمع کنید. برگ ها و میوه های سبز حاوی مقادیر بالای نیتروژن هستند(برای این کار از علف های هرز که توسط ریشه های زمینی رونده تکثیر می سوند استفاده نکنید.) همچنین می توانید از کود حیوانات گیاهخوار نیز استفاده کنید. شاخ و برگ های زرد رنگ، میوه های درخت کاج، برگ های سوزنی شکل(که ابتدا می بایست خرد شوند و نباید تشکیل دهنده بیش از 10% کل کود باشند) و خاک اره چوب(علاوه بر کربن دارای نیتروژن نیز می باشد) حاوی مقادیر بالای کربن هستند.
2- هنگامی که این مواد را انباشته می کنید در یک سمت مواد سبز رنگ و در طرف دیگر زباله های زرد رنگ را بگذارید.
3- کمی از خاک باغچه را به آن اضافه کرده و سپس آنها را خرد کنید تا بدین وسیله کود سریعتر درست شود.
4- به آن آب اضافه کنید تا کود همیشه رطوبت خود را حفظ کند.
5- این توده را هفته ای یک بار زیر و رو کنید. (با این کار کود سریعتر درست می شود.)
6- هنگامی که رنگ توده سیاه شد و دیگر مواد داخل آن قابل تشخیص نبودند کود آماده است. این پروسه بین 4 هفته تا یک سال ممکن به طول بیانجامد که بستگی به زیر و رو کردن مداوم کود و مرطوب نگه داشتن همیشگی آن دارد
+ نوشته شده در  پنجشنبه نهم آذر 1385ساعت 8:45  توسط بهفر  | 

صرفه جویی

صرفه جویی در مصرف آب
با رسیدگی به شیرهای آب ، تعمیر و تعویض شیرهای آب و واشرهای آن ، بستن شیرهایی که بی دلیل باز مانده اند ( هم در خانه خودمان و هم در مکان های عمومی ) مقدار زیادی در مصرف آب صرفه جویی میکنیم.
صرفه جویی در مصرف آب
هنگام استفاده از ماشین لباسشویی همیشه از حد اکثر ظرفیت ماشین استفاده کنیم. هیچ وقت ماشین را برای دو سه تکه لباس روشن نکنیم.
بازيافت كاغذ و حفظ محيط زيست
پروسه بازيافت كاغذ در مقايسه با توليد كاغذي كه ازمواد اوليه بدست مي آيد آلودگي هوا ، آب و خاك را كاهش مي دهد . افراد جامعه مي توانند به طرق ذيل در اين روند دخالت داشته باشند : 1- تشويق افراد به حفاظت محيط زيست در خانه : - از هر دو طرف كاغذ استفاده كنيد . - براي تميز كردن پنجره هاي با استفاده از روزنامه هاي باطله . - استفاده از روزنامه به جاي كاغذ كادو براي بسته بندي هدايا . 2- تشويق اهالي روستاها ( مدارس ، ادارات و 000 ) جهت دنبال كردن برنامه هاي بازيافت كاغذ بمنظور دست يابي به اهداف اقتصادي و زيست محيطي . 3- تشويق مديران رستورانها به استفاده از شعارهاي زيست محيطي در محل رستوران . 4- به هنگام خريد تنها در صورت نياز از پاكت پلاستيكي استفاده كنيد . پس از خريد البسه ، پاكت آنرا براي استفاده مجدد در خريد سبزيجات و خواروبار نگه داريم . 5- ترغيب فروشندگان مواد غذايي ، ميوه و سبزي به اينكه در ازاي استفاده از پاكتهاي پلاستيكي قبلي و يا استفاده از پاكتهاي قابل بازيافت به مشتريان جايزه دهند . 6- در هنگام خريد كالاهاي كاغذي ، كالايي را خريداري كنيد كه مطمئن هستيد شركت توليد كننده از فرآيند بازيافت استفاده مي كند . 7- قراردادن زباله در پاكتهاي پلاستيكي در بسته نشانه شخصيت و وظيفه شناسي شما به عنوان يك شهروند است . 8- ترويج استفاده از كاغذهاي باطله بعنوان چك پرينت در دستگاههاي پرينتر در هنگام خريد يك دستگاه پرينتر جديد بدنبال راه حلهايي براي صرفه جويي در مصرف كاغذ باشيم
+ نوشته شده در  یکشنبه هشتم مرداد 1385ساعت 8:56  توسط بهفر  |